Ashwagandha a libido: co dokładnie pokazują badania naukowe

Pięć badań z placebo zmierzyło wpływ ashwagandhy na funkcje seksualne. Ile osób, jak długo, co wyszło u kobiet i u mężczyzn oraz kto za to zapłacił.

Pięć randomizowanych badań z grupą placebo zmierzyło u ludzi wpływ ashwagandhy na funkcje seksualne: dwa u kobiet i trzy u mężczyzn. Cztery wypadły na jej korzyść, jedno nie pokazało żadnej różnicy wobec placebo. Próby liczyły od 50 do 80 osób, a ekstrakt podawano w każdej przez 8 tygodni. To za mało, żeby mówić o pewnym efekcie, i za dużo, żeby odesłać pytanie do mitologii. Dalej każda z tych prac po kolei: kto brał udział, ile osób, jak długo, jaka dawka, co dokładnie zmierzono i kto za badanie zapłacił. Kobiety i mężczyźni są opisani osobno, bo wyniki się między nimi różnią. Punkty końcowe też, bo stężenie testosteronu i wynik kwestionariusza funkcji seksualnych to dwie różne rzeczy.

KLUCZOWE INFORMACJE
• Dongre 2015 (50 kobiet) i Ajgaonkar 2022 (80 kobiet): po 8 tygodniach wynik FSFI wyższy niż w placebo
• Chauhan 2022: 50 mężczyzn z niskim pożądaniem, poprawa DISF-M, testosteron +17% wobec +2%
• Khanna 2026: 76 mężczyzn, wynik SDI-2 wzrósł o 61,9%, testosteron bez istotnej różnicy
• Lopresti 2019: testosteron +14,7% wobec placebo, sfera seksualna bez różnicy

Ile jest badań nad ashwagandhą i libido?

Pięć randomizowanych prób z grupą placebo zmierzyło u ludzi punkt końcowy dotyczący seksualności: dwie u kobiet i trzy u mężczyzn. Najmniejsza objęła 50 osób, największa 80, a ekstrakt podawano w każdej przez 8 tygodni. Szósta praca w tabeli to Ambiye 2013 (Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine). Dotyczy nasienia i pożądania nie mierzyła ani razu.

Wszystkie pięć porównywano z placebo. Tylko Lopresti 2019 (American Journal of Men’s Health) sprawdził, co dzieje się przez kolejne 8 tygodni po odstawieniu. Cztery użyły tego samego markowego ekstraktu KSM-66, co ułatwia zestawienie wyników, a jednocześnie zawęża je do jednego preparatu. Różnice między standaryzacjami opisuje osobny tekst o ekstraktach KSM-66 i Sensoril.

Badanie Kto i ilu uczestników Czas Dawka Co mierzono Wynik Kto zapłacił
Dongre 2015, BioMed Research International 50 kobiet z zaburzeniami seksualnymi 8 tygodni 300 mg 2 razy dziennie, KSM-66 FSFI, FSDS FSFI 23,86 wobec 20,06 w placebo Ixoreal Biomed: ekstrakt i część kosztów
Ajgaonkar 2022, Cureus 80 kobiet z obniżonym pożądaniem 8 tygodni 300 mg 2 razy dziennie, KSM-66 FSFI, FSDS, GHQ-28 FSFI z 14,20 do 22,62, w placebo do 19,25 ekstrakt KSM-66, autorzy bez konfliktu interesów
Chauhan 2022, Health Science Reports 50 mężczyzn z niskim pożądaniem 8 tygodni 300 mg 2 razy dziennie, KSM-66 DISF-M, testosteron, prolaktyna DISF-M wyżej niż placebo, testosteron +17% wobec +2% Ixoreal Biomed: ekstrakt i kapsułki placebo
Khanna 2026, Frontiers in Reproductive Health 76 mężczyzn w wieku 30 do 50 lat 8 tygodni 300 mg 2 razy dziennie, KSM-66 SDI-2, IIEF, testosteron, nasienie SDI-2 +61,9% w grupie aktywnej, testosteron bez istotnej różnicy autorzy deklarują brak finansowania
Lopresti 2019, American Journal of Men’s Health 57 mężczyzn 40 do 70 lat z nadwagą, ukończyło 43 16 tygodni naprzemiennie, ekstrakt przez 8 21 mg glikozydów witanolidowych, Shoden testosteron, DHEA-S, kwestionariusz AMS testosteron +14,7%, sfera seksualna bez różnicy Arjuna Natural, producent ekstraktu
Ambiye 2013, Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine 46 mężczyzn z oligospermią, 21 na ekstrakcie 90 dni 675 mg dziennie nasienie, testosteron, LH liczba plemników +167%, pożądania nie mierzono autorzy bez konfliktu interesów

Co pokazały badania u kobiet?

Dwa badania, obie próby małe, obie ośmiotygodniowe i obie z dawką 300 mg dwa razy dziennie. Dongre 2015 (BioMed Research International) objął 50 kobiet z rozpoznanymi zaburzeniami seksualnymi. Ajgaonkar 2022 (Cureus) objął 80 kobiet z obniżonym pożądaniem, z czego do analizy weszły 72. W obu wynik kwestionariusza FSFI wzrósł mocniej niż w grupie placebo.

FSFI to kwestionariusz z 19 pytaniami, obejmujący pożądanie, podniecenie, nawilżenie, orgazm, satysfakcję i ból. W badaniu Dongre 2015 grupa przyjmująca ashwagandhę skończyła z wynikiem 23,86 punktu, a grupa placebo z 20,06. W badaniu Ajgaonkar 2022 grupa aktywna przeszła z 14,20 na 22,62, a placebo z 14,17 na 19,25.

Druga liczba z tej pary jest ciekawsza od pierwszej. Sama grupa placebo poprawiła się o ponad pięć punktów, czyli o mniej więcej trzy piąte tego, co grupa aktywna. Przy tym punkcie końcowym efekt oczekiwania jest duży i żadne z tych badań go nie usuwa, tylko mierzy razem z resztą. Obie prace przeprowadzono w Indiach, obie na ekstrakcie KSM-66 i obie na kobietach przed menopauzą. Dongre 2015 dziękuje wprost firmie Ixoreal Biomed, producentowi KSM-66, za dostarczenie ekstraktu i pokrycie części kosztów badania. Nie ma pracy u kobiet po menopauzie ani takiej, która trwałaby dłużej niż osiem tygodni.

Co pokazały badania u mężczyzn?

Trzy badania i trzy różne obrazy. Chauhan 2022 (Health Science Reports) objął 50 mężczyzn z niskim pożądaniem. Pokazał poprawę kwestionariusza DISF-M oraz wzrost testosteronu. Khanna 2026 (Frontiers in Reproductive Health) objął 76 zdrowych mężczyzn. Pokazał poprawę funkcji seksualnych bez istotnej zmiany testosteronu. Lopresti 2019 pokazał dokładnie odwrotny układ.

W badaniu Chauhan 2022 testosteron wzrósł o 17% wobec 2% w placebo po ośmiu tygodniach, a ekstrakt i kapsułki placebo dostarczyła firma Ixoreal Biomed. Khanna 2026 trwało tyle samo, wynik skali pożądania SDI-2 wzrósł o 61,9%, a różnica w testosteronie całkowitym i wolnym nie osiągnęła istotności statystycznej; autorzy deklarują, że nie dostali na tę pracę finansowania.

Lopresti 2019 było próbą naprzemienną trwającą 16 tygodni, z dwoma okresami po 8 tygodni bez przerwy między nimi. Ukończyło je 43 z 57 uczestników, a byli to mężczyźni w wieku 40 do 70 lat z nadwagą. Testosteron wzrósł tam o 14,7% mocniej niż w placebo, natomiast w kwestionariuszu AMS, który obejmuje sferę seksualną, różnicy między grupami nie było. Sponsorem była firma Arjuna Natural, producent użytego ekstraktu Shoden. Punkty wyjścia tych trzech grup różnią się na tyle, że uśrednianie ich w jedno zdanie o mężczyznach niczego nie opisuje.

Czy wyższy testosteron i lepsze nasienie znaczą wyższe libido?

Nie. W tych samych badaniach obie miary rozjeżdżają się w obie strony: u Lopresti 2019 testosteron wzrósł, a sfera seksualna nie drgnęła, u Khanna 2026 funkcje seksualne poprawiły się, a testosteron nie zmienił się istotnie. To są osobne punkty końcowe i osobne pytania.

Najdalej idzie tu Ambiye 2013, praca na 46 mężczyznach z oligospermią. W grupie 21 osób, która przez 90 dni dostawała 675 mg ekstraktu dziennie, liczba plemników wzrosła o 167%, objętość nasienia o 53%, ruchliwość o 57%, a testosteron o 17%. Pożądania seksualnego ta praca nie mierzyła w ogóle, więc nie jest dowodem w tej sprawie. Osobny wpis opisuje, co RCT mówią o parametrach nasienia i płodności męskiej.

Stężenie testosteronu, parametry nasienia, subiektywna satysfakcja i wynik kwestionariusza funkcji seksualnych to cztery osobne miary. Mierzy się je innymi narzędziami, a w badaniach ashwagandhy poruszały się niezależnie od siebie. Wzrost jednej z nich nie jest dowodem na pozostałe.

Czego te badania nie rozstrzygają i komu ashwagandha szkodzi?

Nie rozstrzygają trwałości efektu. Ekstrakt podawano najwyżej 8 tygodni, a jedyny pomiar po odstawieniu jest w Lopresti 2019: po 8 tygodniach bez ekstraktu DHEA-S i w mniejszym stopniu testosteron były niższe. Nie rozstrzygają też, ile z wyniku dała sama roślina, a ile oczekiwanie, bo w Ajgaonkar 2022 grupa placebo poprawiła wynik FSFI o ponad pięć punktów. Osobną sprawą jest wątroba.

LiverTox (NIDDK, 2024) to baza prowadzona przez jeden z instytutów NIH. Podaje, że ashwagandhy nie wiązano z podwyższeniem enzymów wątrobowych w trakcie stosowania, ale ostatnio wiąże się ją z przypadkami jawnego klinicznie uszkodzenia wątroby.

NCCIH (2023) podaje, że ashwagandha może być bezpieczna przy stosowaniu do trzech miesięcy, a o dłuższym stosowaniu brak wystarczających danych. Odradza ashwagandhę w ciąży oraz podczas karmienia piersią, przy chorobach tarczycy i autoimmunologicznych, a także przy hormonozależnym raku prostaty. Kto szuka surowca z inną podstawą dowodową, znajdzie ją w tekście o właściwościach maki, a porównanie kilku roślin naraz stoi w zestawieniu „Adaptogeny na libido: które wspierają, a które nie”. Produkty z tej grupy są w kategorii adaptogeny.

Najczęściej zadawane pytania

Czy ashwagandha podnosi libido u kobiet?

W dwóch ośmiotygodniowych badaniach z placebo, Dongre 2015 na 50 kobietach i Ajgaonkar 2022 na 80 kobietach, wynik kwestionariusza FSFI rósł mocniej niż w grupie placebo. Obie próby były małe, obie z Indii i obie na ekstrakcie KSM-66.

Czy ashwagandha działa na libido u mężczyzn?

Dwa badania z trzech pokazały poprawę: Chauhan 2022 na 50 mężczyznach z niskim pożądaniem i Khanna 2026 na 76 mężczyznach. Trzecie, Lopresti 2019 na 57 mężczyznach z nadwagą, nie wykazało różnicy w sferze seksualnej wobec placebo.

Po jakim czasie widać efekt w tych badaniach?

Wszystkie pięć prób mierzyło wynik po ośmiu tygodniach podawania ekstraktu i wszystkie także po czterech tygodniach, a u Dongre 2015 wynik FSFI różnił się od placebo już wtedy. Pomiarów po tygodniu czy dwóch nie ma, więc na to pytanie badania nie odpowiadają.

Jaka dawka była stosowana w badaniach nad libido?

Cztery z pięciu prób podawały 300 mg ekstraktu KSM-66 dwa razy dziennie, czyli 600 mg na dobę. Lopresti 2019 użył innego preparatu, Shoden, w dawce odpowiadającej 21 mg glikozydów witanolidowych dziennie.

Czy ashwagandha podnosi testosteron?

W części badań tak: Chauhan 2022 zanotował wzrost o 17% wobec 2% w placebo, Lopresti 2019 o 14,7% mocniej niż placebo. W Khanna 2026 różnica nie osiągnęła istotności statystycznej, mimo że funkcje seksualne poprawiły się wyraźnie.

Czy poprawa parametrów nasienia to to samo co libido?

Nie. W Ambiye 2013 liczba plemników wzrosła o 167% w grupie 21 mężczyzn z oligospermią, którzy dostawali ekstrakt (całe badanie objęło 46), ale pożądania seksualnego w tej pracy nie mierzono ani razu. To dwa różne punkty końcowe, badane innymi narzędziami.

Czy te badania finansowali producenci surowca?

Częściowo tak. Dongre 2015 i Chauhan 2022 dostały ekstrakt od firmy Ixoreal Biomed, producenta KSM-66, a Lopresti 2019 sfinansowała firma Arjuna Natural. Khanna 2026 deklaruje brak finansowania, Ajgaonkar 2022 brak konfliktu interesów.

Kto nie powinien stosować ashwagandhy?

NCCIH (2023) odradza ją w ciąży i podczas karmienia piersią, przy chorobach tarczycy i autoimmunologicznych oraz przy hormonozależnym raku prostaty. Baza LiverTox (NIDDK, 2024) wiąże ashwagandhę z przypadkami jawnego klinicznie uszkodzenia wątroby.

Artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Jeśli jesteś w ciąży, karmisz piersią, przyjmujesz leki lub masz schorzenia przewlekłe, skonsultuj zastosowanie suplementów lub ziół ze specjalistą.

Autor: Michał Waluk · Opublikowano: 2026-08-24 · Aktualizacja: 2026-11-07

Podziel się:
Zaufanie
Dowiedz się więcej o nas
Darmowa wysyłka
Od 49PLN - paczkomatem
Łatwy kontakt
Masz pytania? Skontaktuj się z nami.
Lojalność
Jedyny taki program - zbieraj buchy