
Ashwagandha KSM-66 vs Sensoril: różnice i dawki z badań
KSM-66 i Sensoril różnią się surowcem, markerem standaryzacji i dawkami użytymi w badaniach. Co potwierdzają badania z ludźmi, a co jest deklaracją producenta?
KSM-66 i Sensoril to dwa opatentowane ekstrakty z tej samej rośliny, Withania somnifera, sprzedawane pod różnymi liczbami na etykiecie: 5% w jednym przypadku, 10% w drugim. Różnica wygląda na prostą, a taka nie jest, bo oba procenty odnoszą się do innych związków i nie leżą na tej samej skali. Przeliczanie miligramów z jednego produktu na drugi nie ma więc podstaw, a dawki użyte w badaniach obu ekstraktów różnią się kilkukrotnie. Podstawy tej grupy roślin omawia wprowadzenie do adaptogenów.
KLUCZOWE INFORMACJE
• KSM-66, ekstrakt z korzenia, ma co najmniej 5% witanolidów (Chandrasekhar i wsp., 2012).
• Sensoril, z korzenia i liścia, ma co najmniej 10% glikozydów witanolidowych.
• Ekstrakt z korzenia podawano po 300 mg dwa razy dziennie (Chandrasekhar, 2012), Sensoril od 125 mg raz do 250 mg dwa razy dziennie (Auddy, 2008).
• Przegląd z 2021 roku nie wskazuje optymalnego ekstraktu ani dawki.
Czym jest ekstrakt KSM-66 i co go wyróżnia?
KSM-66 to opatentowany ekstrakt ashwagandhy produkowany przez indyjską firmę Ixoreal Biomed, pozyskiwany wyłącznie z korzenia i standaryzowany na co najmniej 5% witanolidów oznaczanych metodą HPLC. Publikacje opisują KSM-66 jako wodny ekstrakt z korzenia, bez alkoholu i rozpuszczalników syntetycznych. Według przeglądu Speers i wsp. (Curr Neuropharmacol, 2021) producent opisuje jednak na swojej stronie tradycyjny proces z użyciem mleka. Standaryzacja to specyfikacja handlowa, nie wynik badania niezależnego.
Najczęściej przywoływanym badaniem dla ekstraktu z samego korzenia jest próba Chandrasekhara i współpracowników z 2012 roku. Wzięło w niej udział 64 dorosłych z historią przewlekłego stresu, którzy przez 60 dni przyjmowali kapsułkę dwa razy dziennie, każda z 300 mg pełnospektralnego ekstraktu z korzenia, albo placebo. Grupa aktywna uzyskała istotną poprawę we wszystkich zastosowanych skalach stresu oraz obniżenie stężenia kortyzolu w surowicy, a działania niepożądane były łagodne i porównywalne z placebo (Chandrasekhar i wsp., Indian J Psychol Med, 2012).
Publikacja wprost nazywa użyty preparat: podaje, że był to ekstrakt KSM-66 dostarczony przez firmę Ixoreal Biomed z Hajdarabadu, pozyskiwany wyłącznie z korzenia i standaryzowany na co najmniej 5% witanolidów oznaczanych metodą HPLC. Powiązanie tego wyniku z marką opiera się więc na samej publikacji, a nie na materiałach reklamowych. Opis procesu ekstrakcji pochodzi już od producenta.
Czym różni się Sensoril od KSM-66?
Sensoril to opatentowany ekstrakt firmy Natreon z korzenia i liścia, standaryzowany na co najmniej 10% glikozydów witanolidowych (Speers i wsp., Curr Neuropharmacol, 2021). Ekstrakt z badania Auddy’ego zawierał według obu przeglądów 11,90% glikozydów witanolidowych, 1,05% witaferyny A i 40,25% oligosacharydów (Speers i wsp., Curr Neuropharmacol, 2021; Della Porta i wsp., Nutrients, 2023).
Przeglądy opisują Sensoril jako wodny ekstrakt z korzenia i liścia (Speers i wsp., Curr Neuropharmacol, 2021; Della Porta i wsp., Nutrients, 2023). Według przeglądu z 2021 roku producent potwierdził autorom, że w badaniach klinicznych użyto ekstraktu wodnego.
Badanie kliniczne, na które powołują się materiały Sensorilu, to praca Auddy’ego i współpracowników z 2008 roku. Do próby włączono 130 dorosłych z umiarkowanym lub nasilonym lękiem (skala mHAM-A od 24 do 42), a analiza objęła 98 z nich. Interwencja trwała 60 dni w trzech schematach: 125 mg raz dziennie, 125 mg dwa razy dziennie oraz 250 mg dwa razy dziennie. Autorzy raportują zależne od dawki obniżenie stężenia kortyzolu wobec placebo (Auddy i wsp., JANA, 2008). Praca ukazała się w czasopiśmie Journal of the American Nutraceutical Association i nie ma jej w bazach PubMed ani Europe PMC. Jej dane przytaczają przeglądy z 2021 i 2023 roku (Speers i wsp., Curr Neuropharmacol, 2021; Della Porta i wsp., Nutrients, 2023).
Dlaczego procentu witanolidów nie da się porównać wprost?
Bo dwie liczby na etykietach mierzą inne klasy związków. KSM-66 deklaruje 5% witanolidów, Sensoril 10% glikozydów witanolidowych. Glikozyd to cząsteczka witanolidu połączona z resztą cukrową, o innej masie i innym zachowaniu w organizmie. Zdanie „10% to dwa razy więcej niż 5%” jest więc działaniem arytmetycznym wykonanym na dwóch różnych skalach.
Różnica nie jest formalna. W badaniu krzyżowym z 2025 roku szesnastu zdrowych ochotników otrzymywało na czczo pojedynczą dawkę jednego z czterech handlowych ekstraktów ashwagandhy, standaryzowanych odpowiednio na 35% lub 10% glikozydów witanolidowych albo na 5% lub 2,5% witanolidów, przy czym każdy preparat dostarczał tę samą ilość 185 mg witanolidów całkowitych. Ekstrakt o zawartości 35% glikozydów osiągnął wielokrotnie wyższe pole pod krzywą stężenia niż pozostałe trzy, a autorzy przypisują to właśnie frakcji glikozydowej (Rathi i Kim, Curr Ther Res Clin Exp, 2025).
Badanie nie testowało KSM-66 ani Sensorilu pod nazwami handlowymi, więc nie rozstrzyga sporu między tymi dwiema markami. Pokazuje natomiast, że sam procent na etykiecie nie informuje o tym, ile substancji dotrze do krwiobiegu, dopóki nie wiadomo, jakiego markera dotyczy. Na przyswajalność wpływa też postać preparatu, co osobno omawia porównanie kropli i kapsułek z ashwagandhą.
Czy badania wskazują lepszy ekstrakt?
Nie wskazują. Przegląd z 2021 roku objął badania nad wpływem Withania somnifera na stres, lęk, depresję i bezsenność. Kończy się stwierdzeniem, że znaczna rozbieżność między badanymi preparatami uniemożliwia uzgodnienie optymalnego ekstraktu ani optymalnej dawki (Speers i wsp., Curr Neuropharmacol, 2021).
Żadna z prac cytowanych tutaj nie porównywała KSM-66 i Sensorilu bezpośrednio. Przypisywanie jednemu ekstraktowi energii i wydolności, a drugiemu snu i wyciszenia nie ma więc oparcia w tych badaniach. Tabela zestawia to, co o obu ekstraktach podają producenci i publikacje.
| Cecha | KSM-66 | Sensoril |
|---|---|---|
| Producent | Ixoreal Biomed | Natreon |
| Surowiec | Sam korzeń | Korzeń i liść |
| Marker standaryzacji | Witanolidy, co najmniej 5% (HPLC) | Glikozydy witanolidowe, co najmniej 10% |
| Dodatkowe parametry | Brak deklarowanych | Oligosacharydy co najmniej 32%; w ekstrakcie z badania Auddy’ego 1,05% witaferyny A (Speers i wsp., 2021) |
| Rozpuszczalnik wg producenta | Proces z użyciem mleka (wg Speers i wsp., 2021); badania opisują ekstrakt wodny | Woda; producent potwierdził to autorom przeglądu (Speers i wsp., 2021) |
Jakie dawki i jak długo podawano w badaniach?
W dwóch próbach z ekstraktem z korzenia uczestnicy przyjmowali 300 mg dwa razy dziennie, przez 60 dni albo przez 8 tygodni. W badaniu Sensorilu dawki wynosiły od 125 mg raz dziennie do 250 mg dwa razy dziennie, także przez 60 dni. Tabela zestawia te próby z przeglądem, który objął dziewięć badań.
| Badanie | Populacja | Ilość | Czas |
|---|---|---|---|
| Chandrasekhar i wsp., Indian J Psychol Med, 2012 | 64 dorosłych z przewlekłym stresem | KSM-66, 300 mg dwa razy dziennie | 60 dni |
| Choudhary i wsp., J Evid Based Complementary Altern Med, 2017 | 52 dorosłych pod przewlekłym stresem | Ekstrakt z korzenia, 300 mg dwa razy dziennie | 8 tygodni, pomiary po 4 i 8 tygodniach |
| Auddy i wsp., JANA, 2008 | 130 dorosłych z lękiem umiarkowanym lub nasilonym (mHAM-A 24-42), 98 w analizie | Sensoril, 125 mg raz dziennie, 125 mg dwa razy dziennie albo 250 mg dwa razy dziennie | 60 dni |
| Della Porta i wsp., Nutrients, 2023 (przegląd) | 9 prób u osób zestresowanych | Różne preparaty i dawki | Od 30 do 112 dni |
Przegląd systematyczny z 2023 roku zebrał dziewięć prób klinicznych oceniających wpływ Withania somnifera na kortyzol u osób zestresowanych. Czas leczenia mieścił się w przedziale od 30 do 112 dni, suplementacja obniżała wydzielanie kortyzolu i nie wiązała się z istotnymi działaniami niepożądanymi. Autorzy zaznaczają jednak, że żadne z tych badań nie oceniło, jak obniżenie kortyzolu wpływa na funkcję nadnerczy, i zalecają stosowanie pod nadzorem lekarza (Della Porta i wsp., Nutrients, 2023).
Europejska Agencja Leków nie przyjęła unijnej monografii dla korzenia ashwagandhy. Komitet do spraw roślinnych produktów leczniczych zamknął ocenę publicznym oświadczeniem (EMA, HMPC, 2013), więc w Unii nie ma zharmonizowanego zalecenia co do długości stosowania.
Co pokazują badania kliniczne?
Pokazują umiarkowany, powtarzalny efekt na skalach stresu przy dużej ostrożności metodologicznej autorów. Przegląd systematyczny z 2014 roku zidentyfikował pięć prób z udziałem ludzi spełniających kryteria włączenia. W jednej z nich wynik w skali stresu postrzeganego spadł o 44,0% wobec 5,5% w grupie placebo. Wszystkie prace obarczone były jednak niejasnym lub wysokim ryzykiem błędu systematycznego, a niejednorodność metod uniemożliwiła przeprowadzenie metaanalizy (Pratte i wsp., J Altern Complement Med, 2014).
Druga często cytowana próba objęła 52 osoby pod przewlekłym stresem, które przez 8 tygodni przyjmowały 300 mg ekstraktu z korzenia dwa razy dziennie. Pierwszorzędowym punktem końcowym była skala stresu postrzeganego, drugorzędowymi między innymi kortyzol i masa ciała, a poprawa objęła oba poziomy. Trzeba przy tym pamiętać, że badanie zaprojektowano jako pracę o kontroli masy ciała u osób zestresowanych (Choudhary i wsp., J Evid Based Complementary Altern Med, 2017).
Poza obszarem stresu dane są węższe. Przegląd systematyczny z bayesowską metaanalizą z 2021 roku objął trzynaście prób nad wydolnością fizyczną, z czego dwanaście weszło do analizy ilościowej. Wykazał przewagę ashwagandhy nad placebo u zdrowych kobiet i mężczyzn (Bonilla i wsp., J Funct Morphol Kinesiol, 2021). W badaniu hormonalnym u mężczyzn w wieku od 40 do 70 lat suplementacja wiązała się z wyższym o 14,7% przyrostem testosteronu i o 18% przyrostem DHEA-S wobec placebo. Nie było jednak istotnych różnic w zmęczeniu, witalności czy samopoczuciu seksualnym. Badanym preparatem był trzeci ekstrakt, ani KSM-66, ani Sensoril (Lopresti i wsp., Am J Mens Health, 2019). Wątek ten rozwija osobny tekst o ashwagandzie a parametrach nasienia.
Czego nie mówi etykieta i kiedy zachować ostrożność?
Nazwa handlowa na opakowaniu nie gwarantuje, że produkt zawiera dany ekstrakt. Pochodzenie ekstraktu dokumentuje certyfikat autentyczności od jego wytwórcy, a skład wynik badania z niezależnego laboratorium oraz marker standaryzacji podany razem z metodą oznaczenia. Sama masa ekstraktu w miligramach nie mówi nic o zawartości substancji czynnej.
Osobny przypadek to preparaty wieloskładnikowe, w których ashwagandha występuje obok kilku innych roślin. Jeśli porcja takiego preparatu zawiera ułamek ilości podawanych w próbach klinicznych, wyniki tych prób go nie dotyczą, niezależnie od marki ekstraktu. Elementy etykiety, które o tym informują, omawia wpis o tym, jak czytać etykietę suplementu diety.
Po stronie bezpieczeństwa dane są umiarkowanie uspokajające i wyraźnie niepełne. Cytowany wyżej przegląd z 2021 roku uznaje ashwagandhę za ogólnie bezpieczną dla ludzi, ale wskazuje potrzebę zbadania interakcji z lekami u osób przyjmujących je równocześnie (Speers i wsp., Curr Neuropharmacol, 2021). Według przeglądu z 2023 roku żadne z dziewięciu badań nie oceniło skutków długotrwałych ani wpływu obniżenia kortyzolu na nadnercza. Ten sam przegląd odnotowuje opisane u ludzi przypadki uszkodzenia wątroby i tyreotoksykozę przy niedoczynności tarczycy, związane z suplementacją ashwagandhy, i zaleca stosowanie jej pod nadzorem lekarza (Della Porta i wsp., Nutrients, 2023). Przy chorobach tarczycy i chorobach autoimmunologicznych, w ciąży, w okresie karmienia piersią i przy lekach przyjmowanych na stałe o suplementacji decyduje lekarz. Brak przebadanych interakcji nie jest tym samym co ich brak.
Najczęściej zadawane pytania
Czym jest ekstrakt KSM-66?
To opatentowany ekstrakt ashwagandhy firmy Ixoreal Biomed, pozyskiwany wyłącznie z korzenia i standaryzowany na co najmniej 5% witanolidów oznaczanych metodą HPLC. Publikacje opisują go jako wodny ekstrakt bez alkoholu, a według przeglądu Speers i wsp. (2021) producent opisuje proces z użyciem mleka. Są to specyfikacje handlowe, a nie parametry potwierdzone niezależnym badaniem laboratoryjnym.
Czym Sensoril różni się od KSM-66?
Sensoril firmy Natreon powstaje z korzenia i liścia, a nie z samego korzenia, i jest standaryzowany na co najmniej 10% glikozydów witanolidowych. W ekstrakcie z badania Auddy’ego przeglądy podają 1,05% witaferyny A i opisują go jako wodny ekstrakt (Speers i wsp., 2021; Della Porta i wsp., 2023). Dawki użyte w badaniach są niższe niż dla ekstraktu z samego korzenia.
Czy 10% witanolidów w Sensorilu to dwa razy więcej niż 5% w KSM-66?
Nie, bo obie liczby dotyczą innych klas związków. KSM-66 deklaruje witanolidy, Sensoril glikozydy witanolidowe, czyli cząsteczki połączone z resztą cukrową, o innej masie. Porównanie przez dzielenie jednej wartości przez drugą nie ma podstaw chemicznych, a badania farmakokinetyczne pokazują, że sam procent nie przesądza o przyswajalności.
Ile miligramów ashwagandhy stosowano w badaniach klinicznych?
W próbach Chandrasekhara i wsp. (2012) oraz Choudhary i wsp. (2017) ekstrakt z korzenia podawano po 300 mg dwa razy na dobę, czyli 600 mg dziennie, przez 60 dni albo 8 tygodni. W badaniu Sensorilu (Auddy i wsp., 2008) przebadano trzy schematy: 125 mg raz dziennie, 125 mg dwa razy dziennie oraz 250 mg dwa razy dziennie, przez 60 dni. W przeglądzie dziewięciu prób czas ich trwania wynosił od 30 do 112 dni (Della Porta i wsp., 2023).
Czy ashwagandha jest bezpieczna przy chorobach tarczycy i autoimmunologicznych?
Przegląd z 2021 roku uznaje ją za ogólnie bezpieczną, ale interakcje z lekami wymagają zbadania (Speers i wsp., 2021). Przegląd z 2023 roku odnotowuje opisane u ludzi przypadki uszkodzenia wątroby i tyreotoksykozę przy niedoczynności tarczycy oraz zaleca stosowanie pod nadzorem lekarza (Della Porta i wsp., 2023). Przy chorobach tarczycy i autoimmunologicznych, w ciąży i podczas karmienia piersią o suplementacji decyduje lekarz prowadzący.
Standaryzowane ekstrakty roślinne są w kategorii zioła i ekstrakty roślinne.
Artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej. Przed rozpoczęciem suplementacji skonsultuj się z lekarzem, zwłaszcza jeśli przyjmujesz leki na stałe, jesteś w ciąży lub karmisz piersią albo chorujesz przewlekle.
Autor: Michał Waluk · Opublikowano: 2026-08-09 · Aktualizacja: 2026-11-09







