Ginkgo na szumy uszne (tinnitus): czy pomaga

Czy ginkgo biloba pomaga na szumy uszne? Przegląd Cochrane z 2022 roku objął 12 badań i 1915 osób. Co wynika z badań klinicznych.

Szumy uszne są jednym z częstszych powodów wizyty u lekarza rodzinnego. W samej Anglii szacuje się około trzech czwartych miliona takich konsultacji rocznie (Sereda i wsp., Cochrane Database Syst Rev, 2022). Skutecznych leków na tinnitus nie ma (Baguley i wsp., The Lancet, 2013), więc pacjenci sięgają po to, co dostępne bez recepty. Standaryzowany wyciąg z miłorzębu japońskiego, czyli Ginkgo biloba, bywa przepisywany między innymi przy szumach usznych (Birks i Grimley Evans, Cochrane Database Syst Rev, 2009). Badania kliniczne prowadzone od ponad dwudziestu lat układają się jednak w obraz niezgodny z tą reputacją.

KLUCZOWE INFORMACJE
• Przegląd Cochrane z 2022 roku (12 badań, 1915 osób) ocenił pewność dowodów jako niską do bardzo niskiej (Sereda i wsp., Cochrane Database Syst Rev, 2022).
• Badanie z randomizacją na 1121 osobach nie wykazało przewagi nad placebo.
• Europejska Agencja Leków nie wymienia szumów usznych wśród wskazań miłorzębu.
• Ginkgo może zwiększać ryzyko krwawienia przy lekach rozrzedzających krew.

Czy ginkgo biloba pomaga na szumy uszne?

Zgodnie z aktualnym stanem badań nie ma dowodów, że pomaga. Przegląd Cochrane z 2022 roku, obejmujący 12 badań z randomizacją i 1915 uczestników, stwierdza niepewność co do korzyści i szkód ze stosowania miłorzębu w tinnitusie. Pewność dowodów dla wszystkich raportowanych punktów końcowych ocenia jako niską do bardzo niskiej.

Nasilenie objawów mierzono kwestionariuszem Tinnitus Handicap Inventory. Po zestawieniu dwóch badań różnica wyniosła minus 1,35 punktu na skali od 0 do 100, przy przedziale ufności od minus 8,26 do 5,55 i tylko 85 uczestnikach (Sereda i wsp., Cochrane Database Syst Rev, 2022). Przedział obejmuje zero, więc wynik jest zgodny zarówno z niewielką poprawą, jak i z niewielkim pogorszeniem.

Brak dowodów nie oznacza tu, że ginkgo prawdopodobnie działa, tylko jeszcze tego nie udowodniono. Badania przeprowadzono, część z nich była duża, a efektu nie znaleziono.

Co pokazało badanie z randomizacją na 1121 osobach?

Największym z cytowanych tu badań nad szumami usznymi jest próba Drew i Davies opublikowana w czasopiśmie BMJ w 2001 roku. Wzięło w niej udział 1121 osób w wieku od 18 do 70 lat, z względnie stabilnym tinnitusem, ocenianych kwestionariuszami wysyłanymi pocztą; do analizy dobrano 978 uczestników w 489 parach. Oceniano głośność szumu w skali sześciostopniowej oraz jego uciążliwość w skali pięciostopniowej, przed leczeniem, w jego trakcie i po nim.

Uczestnicy przyjmowali przez 12 tygodni ekstrakt LI 1370 w dawce 50 mg trzy razy dziennie albo placebo. W żadnej z ocenianych miar nie było istotnej różnicy między grupami. Zmniejszenie uciążliwości szumów po 12 tygodniach zgłosiły 34 osoby z 360 przyjmujących preparat i 35 osób z 360 przyjmujących placebo (Drew i Davies, BMJ, 2001). Badacze użyli preparatu oznaczonego LI 1370, a nie wyciągu EGb 761.

Co dodały późniejsze przeglądy?

Potwierdziły kierunek wyniku. Rejali i współpracownicy połączyli własną próbę z randomizacją, obejmującą 66 pacjentów, z metaanalizą sześciu badań kontrolowanych placebo, łącznie z własnym. Poprawę odnotowano u 21,6 procent leczonych miłorzębem, czyli u 107 osób z 552, wobec 18,4 procent w grupie placebo, czyli 87 osób z 504. Iloraz szans wyniósł 1,24 przy przedziale ufności od 0,89 do 1,71, a więc nieodróżnialnie od braku efektu (Rejali i wsp., Clinical Otolaryngology, 2004).

Przegląd Cochrane w wersji z 2022 roku dorzucił do tego obrazu dane o bezpieczeństwie. W czterech badaniach obejmujących 1154 osoby nie odnotowano poważnych zdarzeń niepożądanych w żadnej z grup. Częstość pozostałych dolegliwości, czyli problemów żołądkowo-jelitowych, bólów głowy i reakcji alergicznych, była zbliżona do placebo, z ryzykiem względnym 0,91.

Badanie Uczestnicy Wynik
Drew i Davies, 2001 1121 osób, 12 tygodni Brak różnicy wobec placebo
Rejali i wsp., 2004 6 badań, 1056 osób Iloraz szans 1,24 (0,89-1,71)
Cochrane, 2022 12 badań, 1915 osób Pewność dowodów niska do bardzo niskiej

Jak ginkgo miałoby działać na ucho wewnętrzne?

Hipotezy mechanistyczne są starsze niż próby kliniczne i to one napędzały popularność miłorzębu w tym wskazaniu. Zakładano poprawę mikrokrążenia w naczyniach ucha wewnętrznego, działanie przeciwutleniające chroniące komórki rzęsate oraz wpływ na przewodnictwo w drogach słuchowych.

Problem polega na tym, że tinnitus nie jest chorobą, tylko objawem o różnych przyczynach. Do czynników ryzyka należą ubytek słuchu, leki ototoksyczne, uraz głowy oraz depresja (Baguley i wsp., The Lancet, 2013). Gdy szum wynika z uszkodzenia komórek rzęsatych po hałasie albo z reorganizacji w korze słuchowej, poprawa przepływu krwi nie ma czego naprawić.

Widać to również w pomiarach obiektywizujących. Gdy głośność szumu mierzono metodą dopasowania audiometrycznego po 12 tygodniach, różnica wobec placebo wyniosła minus 4 decybele przy przedziale ufności od minus 13,33 do 5,33, przy jednym badaniu i 73 uczestnikach. Jakość życia oceniana kwestionariuszem Glasgow Health Status Inventory po trzech miesiącach różniła się o minus 0,58 punktu przy przedziale od minus 4,67 do 3,51 (Sereda i wsp., Cochrane Database Syst Rev, 2022).

To tłumaczy, dlaczego mechanizm wyglądający sensownie na papierze nie przekłada się na wynik badania. Sprawdzalna jest zmiana odczuwana przez pacjenta, a nie prawdopodobieństwo działania wyprowadzone z farmakologii. Sam profil składników i szersze zastosowania miłorzębu opisuje wpis o ginkgo biloba i jego właściwościach.

Na co ginkgo ma mocniejsze dowody niż na tinnitus?

Europejska Agencja Leków dopuszcza suchy wyciąg z liścia miłorzębu w ramach ugruntowanego zastosowania medycznego do poprawy związanego z wiekiem pogorszenia sprawności umysłowej oraz jakości życia dorosłych z łagodnym otępieniem. W ramach tradycyjnego stosowania wymienia sproszkowany liść przy uczuciu ciężkości nóg oraz zimnych dłoni i stóp. Szumów usznych nie ma na żadnej z tych list (EMA, monografia Ginkgo folium, 2015).

Także w obszarze poznawczym dowody nie są jednolite. Badanie GuidAge objęło 2854 osoby po 70. roku życia zgłaszające problemy z pamięcią. Przez 5 lat przyjmowały one 120 mg wyciągu EGb 761 dwa razy dziennie albo placebo. Rozpoznanie prawdopodobnej choroby Alzheimera postawiono u 61 osób w grupie miłorzębu i u 73 w grupie placebo, przy współczynniku ryzyka 0,84 i przedziale od 0,60 do 1,18 (Vellas i wsp., The Lancet Neurology, 2012). Prewencji nie wykazano. Przegląd Cochrane obejmujący 36 badań nad otępieniem i zaburzeniami poznawczymi określił dowody korzyści jako niespójne i niepewne (Birks i Grimley Evans, Cochrane Database Syst Rev, 2009).

Co pomaga na szumy uszne i kiedy zachować ostrożność?

Najmocniejsze podstawy ma połączenie terapii dźwiękiem z poradnictwem prowadzonym w duchu terapii poznawczo-behawioralnej. Aparaty słuchowe przy stwierdzonym ubytku słuchu, terapia szerokopasmowym dźwiękiem oraz poradnictwo to metody wymieniane jako dostępne. Terapia poznawczo-behawioralna jest wskazana u części pacjentów (Baguley i wsp., The Lancet, 2013).

Żadna z tych metod nie usuwa dźwięku. Zmieniają one uciążliwość szumu i codzienne funkcjonowanie, co przy objawie o wielu przyczynach jest realistycznym celem leczenia. Punktem wyjścia pozostaje diagnostyka laryngologiczna, bo część przyczyn tinnitusu wymaga leczenia przyczynowego.

Dla miłorzębu dodanego do aparatu słuchowego przegląd Cochrane znalazł jedno badanie, obejmujące 22 osoby. Pewność dowodów dla wszystkich jego punktów końcowych uznał za bardzo niską i nie sformułował z niego żadnego wniosku liczbowego. Przy tak małej próbie nie da się odróżnić działania preparatu od przypadku.

Przy samym miłorzębie ostrożność dotyczy krwawień. Agencja odnotowuje zgłoszenia krwawień z oka, nosa, mózgu oraz przewodu pokarmowego. Zaleca, aby osoby ze skłonnością do krwawień lub przyjmujące leki rozrzedzające krew stosowały suchy wyciąg wyłącznie po konsultacji z lekarzem. Dotyczy to między innymi warfaryny, kwasu acetylosalicylowego oraz klopidogrelu (EMA, monografia Ginkgo folium, 2015). Zestawienie ziół stosowanych na sprawność umysłową zawiera wpis o ziołach na koncentrację, a podobny rozjazd między reputacją a dowodami opisuje wpis o pluskwicy groniastej.

Najczęściej zadawane pytania

Czy ginkgo biloba pomaga na szumy uszne?

Brak dowodów, że pomaga. Przegląd Cochrane z 2022 roku objął 12 badań i 1915 uczestników i stwierdził niepewność co do korzyści oraz szkód, przy pewności dowodów od niskiej do bardzo niskiej (Sereda i wsp., Cochrane Database Syst Rev, 2022). Diagnostykę zaczyna się od laryngologa.

Co sprawdzono w badaniu na 1121 osobach?

Drew i Davies objęli 1121 osób w wieku 18-70 lat z względnie stabilnym tinnitusem. Przez 12 tygodni przyjmowały one ekstrakt LI 1370 w dawce 50 mg trzy razy dziennie albo placebo. Żadna z ocenianych miar nie różniła się między grupami (Drew i Davies, BMJ, 2001).

Czy ginkgo jest zarejestrowane do leczenia szumów usznych?

Nie. Monografia Europejskiej Agencji Leków wymienia dla suchego wyciągu poprawę związanego z wiekiem pogorszenia sprawności umysłowej u dorosłych z łagodnym otępieniem, a dla sproszkowanego liścia dolegliwości drobnych zaburzeń krążenia (EMA, monografia Ginkgo folium, 2015). Tinnitus nie występuje.

Czy ginkgo zapobiega chorobie Alzheimera?

Nie wykazano tego. W badaniu GuidAge 2854 osoby po 70. roku życia przyjmowały wyciąg albo placebo przez 5 lat, a współczynnik ryzyka rozpoznania choroby wyniósł 0,84 przy przedziale od 0,60 do 1,18 (Vellas i wsp., The Lancet Neurology, 2012). Różnica nie była istotna.

Czy ginkgo może zwiększać ryzyko krwawienia?

Agencja odnotowuje zgłoszenia krwawień z oka, nosa, mózgu oraz przewodu pokarmowego. Osoby ze skłonnością do krwawień lub przyjmujące leki rozrzedzające krew, w tym warfarynę, kwas acetylosalicylowy oraz klopidogrel, powinny stosować suchy wyciąg wyłącznie po konsultacji z lekarzem (EMA, monografia Ginkgo folium, 2015).

Co pomaga na szumy uszne?

Najmocniejsze podstawy ma połączenie terapii dźwiękiem z poradnictwem prowadzonym w duchu terapii poznawczo-behawioralnej, a przy stwierdzonym ubytku słuchu także aparaty słuchowe (Baguley i wsp., The Lancet, 2013). Metody te zmniejszają uciążliwość szumu, a nie usuwają sam dźwięk.

Artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej. Przed rozpoczęciem suplementacji skonsultuj się z lekarzem, zwłaszcza jeśli przyjmujesz leki na stałe, jesteś w ciąży lub karmisz piersią albo chorujesz przewlekle.

Autor: Michał Waluk · Opublikowano: 2026-08-09 · Aktualizacja: 2026-11-09

Podziel się:
Zaufanie
Dowiedz się więcej o nas
Darmowa wysyłka
Od 49PLN - paczkomatem
Łatwy kontakt
Masz pytania? Skontaktuj się z nami.
Lojalność
Jedyny taki program - zbieraj buchy