Raport WHO o CBD z 2018: co naprawdę stwierdzono

W czerwcu 2018 roku Komitet Ekspertów WHO do spraw Uzależnień od Narkotyków (ECDD) zebrał się w Genewie i przyjął Krytyczny Przegląd kannabidiolu (WHO ECDD, 2018). Dokument bywa przywoływany jako dowód, że WHO uznała CBD za bezpieczne i skuteczne. Tak nie jest. Raport odpowiada na jedno pytanie: czy czysty kannabidiol powinien podlegać międzynarodowej kontroli narkotykowej. Różnica ma znaczenie, bo w obiegu krąży wersja przypisująca temu dokumentowi zdania, których on nie zawiera, o braku objawów odstawiennych, o hamowaniu konkretnych enzymów wątrobowych, o chorobie Alzheimera. Poniżej odtwarzamy, co w raporcie napisano, czego w nim nie ma i co z późniejszych rekomendacji przetrwało głosowanie w ONZ.

KLUCZOWE INFORMACJE
• Raport ECDD to Krytyczny Przegląd z 40. posiedzenia komitetu, Genewa 4-7 czerwca 2018. Rozwija wcześniejszy przegląd wstępny z listopada 2017 roku.
• Komitet napisał, że u ludzi CBD nie wykazuje efektów wskazujących na potencjał nadużywania ani uzależnienia oraz że jest ogólnie dobrze tolerowane.
• Raport nie zawiera zdania o braku objawów odstawiennych. Napisano w nim coś innego: kontrolowanych badań uzależnienia fizycznego u ludzi nie przeprowadzono.
• Choroba Alzheimera, nudności i wymioty nie występują w raporcie jako obszary aktywności terapeutycznej. Wymioty pojawiają się wyłącznie jako działanie niepożądane.
• Rekomendacja o preparatach z zawartością do 0,2% THC pochodzi z późniejszego posiedzenia komitetu i została przez ONZ odrzucona 2 grudnia 2020 roku.

Dlaczego WHO oceniła CBD dopiero w 2018 roku?

Bo wcześniej nie było powodu formalnego. ECDD ocenia substancje pod kątem potencjału uzależniającego i potrzeby kontroli międzynarodowej, a sam kannabidiol nie figuruje w wykazach konwencji z 1961, 1971 ani 1988 roku. Problem powstał z innej strony: CBD wytwarzane jako wyciąg z konopi wchodziło pod Wykaz I konwencji z 1961 roku.

Kolejność prac komitetu opisuje sam raport. Trzydzieste ósme posiedzenie zaleciło przygotowanie dokumentacji wstępnej dla substancji konopnych. Trzydzieste dziewiąte posiedzenie przeprowadziło przegląd wstępny kannabidiolu w listopadzie 2017 roku. Dokument z 2018 roku jest, w jego własnych słowach, rozwinięciem i aktualizacją tamtego przeglądu. Ma 28 stron, z czego ostatnie pięć zajmuje bibliografia, a sekcja 19, przeznaczona na inne okoliczności istotne dla rekomendacji, zawiera jedno słowo: brak. Jeśli szukasz podstaw farmakologicznych, opisaliśmy je osobno we wpisie o właściwościach CBD.

Presja przyszła też od strony praktyki. Sekcja o kontrolach krajowych pokazuje, że państwa już wtedy szły w cztery różne strony. Brytyjska agencja MHRA uznała w 2016 roku produkty z CBD stosowane w celach medycznych za produkty lecznicze. Szwajcaria wyłączyła kannabidiol spod ustawy narkotykowej, ponieważ nie wywołuje efektu psychoaktywnego. Australia w 2015 roku przeniosła preparaty terapeutyczne z CBD do kategorii wydawanej na receptę. W Stanach Zjednoczonych kannabidiol pozostawał wtedy w Wykazie I federalnej ustawy o substancjach kontrolowanych.

Co raport stwierdził o uzależnieniu i bezpieczeństwie?

Streszczenie raportu mówi, że w ludzkich badaniach CBD nie wykazuje efektów wskazujących na jakikolwiek potencjał nadużywania lub uzależnienia oraz że substancja jest ogólnie dobrze tolerowana i ma dobry profil bezpieczeństwa. Każde z tych zdań ma w tekście raportu zastrzeżenie, którego popularne streszczenia zwykle nie przenoszą.

Obszar oceny	Ustalenie raportu ECDD 2018	Zastrzeżenie w tekście raportu
Badania na ludziach	600 mg doustnie nie różniło się od placebo w skalach ARCI, w ocenie odurzenia i objawów psychotycznych	Liczba takich badań jest ograniczona
Badania na zwierzętach	CBD nie zastępowało THC w teście różnicowania bodźca	Dawki 10 i 20 mg/kg podnosiły próg samostymulacji wewnątrzczaszkowej, odwrotnie niż kokaina czy opioidy
Tolerancja i odstawienie	U myszy po 14 dniach podawania nie stwierdzono tolerancji	Kontrolowanych badań uzależnienia fizycznego u ludzi nie przeprowadzono
Ogólna tolerancja	Dobrze tolerowane, dobry profil bezpieczeństwa	Zgłaszane działania niepożądane mogą wynikać z interakcji z lekami pacjentów
Toksykologia	Względnie niska toksyczność w badaniach in vitro i na zwierzętach	Nie zbadano wszystkich możliwych efektów, wpływ na układ odpornościowy pozostaje niejasny
Zdrowie publiczne	Brak opisanych przypadków nadużywania lub uzależnienia od czystego CBD	Brak opublikowanych statystyk używania pozamedycznego

Raport nie zawiera zdania o braku śmiertelnych przedawkowań. Nie pada w nim słowo o przedawkowaniu w ogóle.

Jakie działania niepożądane i interakcje lekowe odnotowano?

Sekcja o działaniach niepożądanych u ludzi liczy kilka zdań i sprowadza się do stwierdzenia dobrej tolerancji. Konkretne liczby leżą gdzie indziej, w opisie badań nad padaczką, i są znacznie mniej łagodne, niż sugerują skróty tego raportu.

W badaniu nad zespołem Dravet biegunkę zgłoszono u 31% pacjentów przyjmujących CBD wobec 10% w grupie placebo, utratę apetytu u 28% wobec 5%, senność u 36% wobec 10%. Odnotowano też wymioty, zmęczenie, gorączkę oraz nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych. W programie rozszerzonego dostępu poważne zdarzenia niepożądane wystąpiły u 48 pacjentów, czyli 30% badanej grupy. W badaniu nad zespołem Lennoxa-Gastauta wzrost aktywności enzymów wątrobowych ponad trzykrotnie powyżej górnej granicy normy dotyczył 20 osób przyjmujących CBD i jednej osoby z grupy placebo.

Interakcje raport traktuje ostrożniej, niż robi to obiegowa wersja. Wymieniono siedem enzymów zdolnych metabolizować CBD, a jako dwie główne izoformy wskazano CYP3A4 oraz CYP2C19, nie CYP2D6. Hamowanie izoenzymów wykazano w warunkach in vitro i raport wprost zastrzega, że nie wiadomo, czy zachodzi ono przy stężeniach osiąganych w dawkach stosowanych klinicznie. W opisanym badaniu z klobazamem działania niepożądane wystąpiły u 10 z 13 pacjentów i ustępowały po obniżeniu dawki klobazamu.

Przy jakich schorzeniach WHO odnotowała aktywność terapeutyczną?

Najmocniej przy padaczce. Raport pisze, że zastosowanie kliniczne CBD jest najbardziej zaawansowane w leczeniu padaczki i że w badaniach klinicznych wykazano skuteczność wobec przynajmniej niektórych jej postaci. Dla pozostałych wskazań formuła jest ostrożniejsza: dla większości istnieją wyłącznie dane przedkliniczne, a dla części dane przedkliniczne wraz z ograniczonymi danymi klinicznymi.

Wymieniony w raporcie zakres właściwości obejmuje działanie neuroprotekcyjne, przeciwpadaczkowe, przeciwlękowe, przeciwpsychotyczne, przeciwbólowe, przeciwzapalne, przeciwastmatyczne i przeciwnowotworowe oraz ochronę w niedotlenieniu i niedokrwieniu. Choroby Alzheimera w tym wyliczeniu nie ma. Nudności i wymiotów również nie, wymioty figurują wyłącznie po stronie działań niepożądanych. Raport odnotowuje też badania, które efektu nie wykazały: przy wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego, przy bólu przewlekłym u pacjentów po przeszczepie nerki oraz przy lęku wywołanym eksperymentalnie dawką 600 mg. Jedynym lekiem z czystym CBD dopuszczonym do obrotu w Unii jest Epidyolex, zarejestrowany 19 września 2019 roku jako terapia wspomagająca przy zespole Lennoxa-Gastauta i zespole Dravet w połączeniu z klobazamem, a także przy stwardnieniu guzowatym (EMA, EPAR Epidyolex).

Jak rekomendacja WHO zmieniła prawo międzynarodowe?

Mniej, niż się powszechnie sądzi. Sam Krytyczny Przegląd nie zawiera sekcji z rekomendacją. Wydało ją 40. posiedzenie komitetu i brzmiała ona tak: preparaty uznawane za czyste CBD nie powinny być obejmowane międzynarodową kontrolą narkotykową, ponieważ substancji nie stwierdzono właściwości psychoaktywnych ani potencjału nadużywania (WHO, 2018).

Szerszy pakiet rekomendacji dotyczących konopi powstał na kolejnym posiedzeniu komitetu i trafił pod głosowanie Komisji do spraw Środków Odurzających 2 grudnia 2020 roku, nie w marcu 2021. Przeszła jedna pozycja: konopie i żywicę konopną usunięto z Wykazu IV konwencji z 1961 roku stosunkiem głosów 27 do 25 przy jednym wstrzymującym się, po 59 latach obowiązywania najostrzejszego reżimu. Substancje pozostały w Wykazie I. Propozycja dotycząca preparatów z przewagą kannabidiolu i zawartością nie większą niż 0,2% delta-9-THC została odrzucona (UN News, 2020). Argument przeciwników propozycji był prosty: skoro kannabidiol i tak nie figuruje w wykazach żadnej z trzech konwencji, osobny przypis niczego nie porządkuje. Skutek jest taki, że pozycja czystego CBD w prawie międzynarodowym opiera się dziś nie na przepisie, tylko na jego braku. Głosowanie z 2020 roku nie zalegalizowało niczego w porządkach krajowych, bo konwencje wyznaczają państwom minimum kontroli, a nie maksimum. Jak te decyzje przełożyły się na poszczególne porządki, pokazuje porównanie systemów prawnych regulujących CBD.

Co raport WHO oznacza dla konsumenta w Polsce?

Bezpośrednio nic, bo polskie przepisy nie odsyłają do dokumentów ECDD. Kannabidiol nie figuruje w żadnym wykazie substancji kontrolowanych, a granica między konopiami włóknistymi a zielem konopi innych niż włókniste wynosi 0,3%. Liczy się ją jako sumę delta-9-THC oraz kwasu tetrahydrokannabinolowego (THCA), zaokrągloną do jednego miejsca po przecinku, zgodnie z art. 4 pkt 5 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j. Dz.U. 2023 poz. 1939) w brzmieniu nadanym ustawą z 24 marca 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 763), obowiązującym od 7 maja 2022 roku. Próg krajowy odpowiada progowi unijnemu, ale z niego nie wynika. To dwie odrębne regulacje o tej samej wartości.

Otwarta pozostaje ścieżka żywnościowa. Kannabidiol nie został wpisany na unijną listę nowej żywności, a Europejski Urząd do spraw Bezpieczeństwa Żywności w opinii z 9 lutego 2026 roku wyprowadził tymczasowy bezpieczny poziom spożycia 0,0275 mg na kilogram masy ciała dziennie, około 2 mg dla osoby ważącej 70 kg, i wyłącznie dla surowca o czystości co najmniej 98%. Urząd napisał też, że bezpieczeństwa CBD nie da się ustalić dla osób poniżej 25. roku życia, kobiet w ciąży i karmiących oraz osób przyjmujących leki, i utrzymał zastrzeżenia dotyczące wątroby, układu hormonalnego, nerwowego i rozrodczego (EFSA, 2026). Kontekst rynkowy tego sporu opisuje wpis o regulacji produktów CBD w Polsce.

Najczęściej zadawane pytania

Co raport WHO z 2018 roku stwierdził o CBD?

Że u ludzi CBD nie wykazuje efektów wskazujących na potencjał nadużywania ani uzależnienia i że jest ogólnie dobrze tolerowane, z dobrym profilem bezpieczeństwa. Raport zastrzega jednocześnie, że zgłaszane działania niepożądane mogą wynikać z interakcji z lekami przyjmowanymi równolegle przez pacjentów.

Czy WHO uznała CBD za lek?

Nie. Komitet oceniał wyłącznie zasadność objęcia czystego kannabidiolu międzynarodową kontrolą narkotykową, a nie skuteczność kliniczną. W chwili powstania raportu żaden preparat z czystym CBD nie miał jeszcze pozwolenia na dopuszczenie do obrotu, a Epidiolex był dopiero w procedurze rejestracyjnej.

Czy raport WHO stwierdza, że CBD nie powoduje objawów odstawiennych?

Nie, i to jedno z najczęściej powtarzanych przeinaczeń. Raport pisze, że kontrolowanych badań nad potencjałem uzależnienia fizycznego u ludzi, obejmujących odstawienie i tolerancję, nie przeprowadzono. Brak badań to nie to samo co dowód braku zjawiska.

Czy ONZ przyjęła rekomendacje WHO dotyczące CBD?

Tylko częściowo. Komisja do spraw Środków Odurzających 2 grudnia 2020 roku usunęła konopie i żywicę konopną z Wykazu IV konwencji z 1961 roku stosunkiem 27 do 25. Propozycję wyłączenia spod kontroli preparatów z przewagą CBD i zawartością do 0,2% THC odrzucono.

Czy raport WHO zmienia coś w polskim prawie?

Nie zmienia. CBD nie figuruje w polskich wykazach substancji kontrolowanych niezależnie od stanowiska WHO, a próg 0,3% liczony jako suma delta-9-THC i THCA wynika z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Status żywnościowy kannabidiolu w Unii pozostaje nierozstrzygnięty.

Olejki z ekstraktem konopnym w sklepie u Bucha znajdziesz w kategorii olejki.

Artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej. Przed rozpoczęciem stosowania konopi lub CBD w celach terapeutycznych skonsultuj się z lekarzem, zwłaszcza jeśli przyjmujesz inne leki, jesteś w ciąży lub karmisz piersią.

Autor: Michał Waluk · Opublikowano: 2026-08-09 · Aktualizacja: 2026-08-10