Marihuana w Kanadzie i Urugwaju: dwa legalne rynki obok siebie (FAQ)

Kanada i Urugwaj bywają wymieniane jednym tchem jako kraje z legalnym rynkiem, a stoją na dwóch zupełnie różnych konstrukcjach prawnych. Jedna opiera się na przeliczniku z załącznika do ustawy, druga na ocenie sędziego, do której ustawa dopiero dopisuje liczbę.

Ten wpis zestawia oba porządki punkt po punkcie, bo właśnie w zestawieniu widać, dlaczego to samo słowo znaczy w nich co innego. Osobno prostujemy dwa błędy, które w opracowaniach o obu krajach powtarzają się najczęściej.

Czym różnią się legalne rynki Kanady i Urugwaju?

Oba kraje mają legalny rynek, ale każdy zbudował go na innym pomyśle prawnym. Kanada ma osobną ustawę o konopiach, w której granicą jest miejsce publiczne oraz przeliczona ilość, a jej przekroczenie pozostaje czynem karalnym. Urugwaj zostawił przepisy karne w mocy i dopisał do nich wyłączenia odpowiedzialności oraz trzy drogi legalnego dostępu.

Różnicę widać najlepiej po tym, kto ocenia własny użytek. W Kanadzie robi to liczba z załącznika do ustawy, a w Urugwaju sędzia, według zasad swobodnej oceny, i dopiero po tej ocenie wchodzi ustawowa wartość czterdziestu gramów.

Urugwajskie drogi dostępu są trzy i każda ma własny limit oraz własną rejestrację. Są to uprawa domowa, klub członkowski oraz wydanie w aptece.

Kanadyjski układ jest za to dwutorowy. Obok rynku dla osób dorosłych działa program medyczny z własnymi, wyższymi limitami, w którym pacjent może uprawiać dla siebie albo wyznaczyć do tego inną osobę.

Zestawienie obu krajów ma sens właśnie dlatego, że oba bywają nazywane legalizacją. Jak wygląda ta granica w pozostałych państwach, pokazuje nasza mapa legalności marihuany.

Ile marihuany wolno mieć w Kanadzie i w Urugwaju?

Kanadyjski przepis mówi o miejscu publicznym: zakazane jest posiadanie tam ilości odpowiadającej więcej niż trzydziestu gramom suszu, a w domu ustawa federalna górnej granicy dla suszu nie stawia. Urugwaj idzie inną drogą i wyłącza z odpowiedzialności posiadanie ilości przeznaczonej na własne spożycie, którą ustawa zamyka w czterdziestu gramach.

Kanada ma przy tym osobny próg dla osoby niepełnoletniej. Wynosi on pięć gramów ekwiwalentu, a powyżej tej wartości posiadanie przestaje być dozwolone.

Osobno uregulowano tam rośliny w miejscu publicznym. Zakazane jest wyniesienie tam choćby jednej rośliny kwitnącej albo zawiązującej pąki, a posiadanie więcej niż czterech roślin niekwitnących jest zabronione niezależnie od miejsca.

Ustawa kanadyjska ma też przepis o organizacjach. Organizacja nie może posiadać konopi w żadnej ilości, więc reguła o trzydziestu gramach dotyczy wyłącznie osób fizycznych.

W Urugwaju wyłączenie obejmuje szerszy zestaw zachowań niż samo trzymanie przy sobie. Artykuł 31 wymienia przewożenie, trzymanie, przechowywanie oraz posiadanie ilości przeznaczonej na własne spożycie, a osobno wyłącza trzymanie w domu zbioru z maksymalnie sześciu roślin z uprawy domowej albo zbioru przypadającego członkowi klubu.

Dlaczego kanadyjskie 30 gramów nie jest wagą produktu?

Bo trzydzieści gramów jest w kanadyjskiej ustawie ekwiwalentem, a nie wagą produktu noszonego przy sobie. Tabelę przeliczników zawiera załącznik 3 do ustawy, a jednemu gramowi suszu odpowiada w niej pięć gramów świeżych konopi albo piętnaście gramów produktu stałego z konopiami.

Dalsze pozycje tabeli rozchodzą się jeszcze mocniej. Jednemu gramowi suszu odpowiada 70 gramów produktu niestałego innego niż napój, 0,25 grama koncentratu, 570 gramów napoju oraz jedno nasiono.

Pozycja o napojach jest osobna od 2022 r. i to ona najczęściej bywa przepisywana błędnie. Zestawienia podają dla napojów 70 gramów, czyli wartość sprzed nowelizacji, przez co wychodzący z nich limit jest ponad ośmiokrotnie za niski.

Po przeliczeniu trzydziestu gramów suszu widać skalę tej różnicy. Daje to 450 gramów wypieku, 7,5 grama koncentratu albo 17 100 gramów napoju.

Ostatnia uwaga dotyczy jednostki, w której załącznik liczy napoje. Robi to w gramach, a nie w mililitrach, więc przeliczenie na litry wymagałoby przyjęcia gęstości, której ustawa nie podaje.

Które urugwajskie czterdzieści gramów jest którym?

W Urugwaju są dwie różne czterdziestki i pomylenie ich zmienia sens zdania. Czterdzieści gramów z artykułu 31 to ilość, przy której posiadanie jest wyłączone z odpowiedzialności, jednorazowo i bez odniesienia do okresu. Czterdzieści gramów miesięcznie to co innego, bo tyle wynosi górna granica wydania w aptece.

Apteczna czterdziestka dotyczy konopi psychoaktywnych wydawanych do użytku innego niż medyczny. Liczy się ją na jednego użytkownika i na miesiąc, więc jest to limit zaopatrzenia, a nie granica tego, co wolno mieć przy sobie.

Do tego dochodzą limity pozostałych dróg dostępu. Uprawa domowa to do sześciu roślin oraz zbiór z poprzedniej uprawy do 480 gramów rocznie, a klub członkowski liczy od piętnastu do czterdziestu pięciu członków i do dziewięćdziesięciu dziewięciu roślin.

Roczny zapas klubu jest przy tym proporcjonalny do liczby członków, a nie stały. Osobną formą jest stowarzyszenie pacjentów konopi medycznych, które liczy od piętnastu do stu członków.

Ustawa mówi też, czego te liczby dotyczą, a ta definicja bywa pomijana. Konopie psychoaktywne to wierzchołki kwiatowe rośliny żeńskiej, bez nasion i bez liści oderwanych od łodygi, wraz z olejami, wyciągami i preparatami o naturalnej zawartości THC równej albo wyższej niż 1 procent objętości.

Ile roślin wolno uprawiać w domu w obu tych krajach?

Kanadyjska ustawa federalna dopuszcza do czterech roślin naraz w miejscu zamieszkania osoby od osiemnastu lat, a urugwajska do sześciu roślin uprawianych na własne spożycie albo na spożycie dzielone w domu. Kanadyjskie cztery liczą się przy tym na dom, a nie na osobę.

Kanadyjski przepis mówi to wprost. Jeżeli pod jednym adresem mieszka kilkoro dorosłych, zabronione jest takie uprawianie, przez które w domu znajdzie się więcej niż cztery rośliny naraz.

Miejsce uprawy jest w tej ustawie zdefiniowane szeroko. Obejmuje grunt pod budynkiem i grunt do niego przylegający, w tym podwórze oraz ogród, a także budynki i budowle na tym gruncie, natomiast uprawa poza własnym miejscem zamieszkania jest zabroniona.

Trzeba przy tym powiedzieć jasno, czego ta liczba nie rozstrzyga. Cztery rośliny to pułap federalny, a prowincje mają własne przepisy, których w tym materiale nie sprawdzaliśmy, więc nie twierdzimy, że w całej Kanadzie wolno uprawiać cztery rośliny.

Urugwaj dokłada do liczby roślin drugą wartość, której kanadyjska ustawa nie zna. Jest nią zbiór z poprzedniej uprawy do 480 gramów rocznie, a dostęp do nasion przeznaczonych na taką uprawę ustawa każe traktować w każdym przypadku jako działalność legalną.

Dla czytelnika z Polski oba te układy są opisem cudzego prawa, a nie instrukcją. Dostępne u nas wyroby z konopi siewnej, w tym olejki konopne, to zupełnie osobna kategoria towaru.

Co grozi za przekroczenie tych limitów?

W Kanadzie widełki są szerokie, ale przy małych ilościach ustawa przewiduje mandat, a w Urugwaju przekroczenie limitu uprawy domowej nie jest automatycznie przestępstwem. Za przekroczenie kanadyjskiego limitu posiadania grozi z aktu oskarżenia do pięciu lat bez jednego dnia pozbawienia wolności.

W trybie uproszczonym zagrożenie jest niższe. Grzywna sięga 5000 dolarów albo sześciu miesięcy, albo obu kar naraz, a organizacja płaci do 100 000 dolarów, natomiast za uprawę ponad limit zagrożenie sięga czternastu lat.

Mandat opisuje osobna sekcja ustawy i to ona rozstrzyga o typowej sprawie. Sprawę można nim zakończyć, jeżeli ilość nie przekracza ekwiwalentu pięćdziesięciu gramów suszu albo jeżeli chodzi o piątą i szóstą roślinę.

Sam mandat wynosi 200 dolarów, do czego dochodzi dopłata na rzecz ofiar oraz opłaty administracyjne. Nawet po przegranej przed sądem grzywna nie może przekroczyć 200 dolarów, a po zapłacie zapis w rejestrze sądowym nie może być użyty w żadnym celu, który identyfikowałby osobę jako ukaraną na podstawie tej ustawy.

Urugwajskie widełki są rozpisane według czynu. Za wytwarzanie bez zezwolenia grozi od dwóch do dziesięciu lat, a dla konopi psychoaktywnych ustawa ma osobną, łagodniejszą widełkę: od dwudziestu miesięcy więzienia do dziesięciu lat ciężkiego więzienia.

Wyższe zagrożenie obejmuje obrót i przewóz. Za przywóz, wywóz, tranzyt, dystrybucję, przewóz, przechowywanie, posiadanie nie na własny użytek albo oferowanie do sprzedaży grozi od dwóch do dwunastu lat.

Najciekawszy jest jednak przepis o przekroczeniu limitów uprawy domowej. Przeznaczenie zbioru ocenia wtedy sędzia według zasad swobodnej oceny, więc siódma roślina nie staje się sama z siebie przestępstwem, tylko traci ustawowe domniemanie własnego użytku, a nieautoryzowana plantacja i tak podlega zniszczeniu.

Jak w obu krajach wygląda dostęp medyczny?

Kanadyjski program działa równolegle do rynku dla dorosłych i ma własne, wyższe limity, a urugwajski jest oddzielony od rekreacyjnego receptą. Podstawą kanadyjską jest dokument medyczny, w którym lekarz wpisuje dawkę dobową w gramach suszu, i od tej dawki liczy się wszystko dalej.

Limit posiadania pacjenta wylicza się właśnie z niej. Jest to trzydziestokrotność dawki dobowej albo 150 gramów suszu, zależnie od tego, co jest mniejsze, a pułap 150 gramów obowiązuje nawet wtedy, gdy pacjent jest zarejestrowany w kilku miejscach naraz.

Pacjent może też zarejestrować się u ministra, żeby uprawiać dla siebie albo wyznaczyć do tego inną osobę. Liczbę roślin wylicza wzór, a ten wzór ujawnia założenia, na których stoi.

Przy uprawie w pomieszczeniu przyjęto plon 30 gramów suszu z rośliny i trzy cykle w roku, a przy uprawie na zewnątrz 250 gramów z rośliny i jeden cykl. Do tego dochodzi mnożnik bezpieczeństwa 1,2 w pomieszczeniu oraz 1,3 na zewnątrz, co przy dawce 1 grama dziennie daje około pięciu roślin w pomieszczeniu i dwóch na zewnątrz.

Urugwajski dostęp medyczny biegnie inaczej, bo przez zezwolenia. Uprawa i zbiór na potrzeby wytwarzania produktów leczniczych wymagają uprzedniego zezwolenia instytutu regulującego konopie, czyli IRCCA, i pozostają pod jego bezpośrednią kontrolą.

Przy badaniach naukowych oraz produktach terapeutycznych zezwolenie wydaje Ministerstwo Zdrowia Publicznego, a dla samych konopi IRCCA. Odrębną drogą są stowarzyszenia pacjentów konopi medycznych, liczące od piętnastu do stu członków, obowiązkowo z lekarzem prowadzącym i farmaceutą.

Ta ostatnia droga była pomyślana jako przejściowa. Ustawa dała jej trzy lata od wejścia w życie rozporządzenia wykonawczego, z możliwością przedłużenia przez ministerstwo, dopóki brakuje dostępnych produktów.

Gdzie w Urugwaju przebiega granica konopi nieodurzających?

Urugwajska ustawa nie reguluje CBD z nazwy, ale wyznacza granicę, która o nim rozstrzyga. Konopie nieodurzające to rośliny i ich części o zawartości THC nie większej niż 1 procent, wraz z pochodnymi, i podlegają Ministerstwu Rolnictwa, a nie instytutowi nadzorującemu konopie psychoaktywne.

Nasiona odmian konopi nieodurzających mają własny wymóg. Ich zawartość THC nie może przekraczać 0,5 procent, więc granica dla materiału siewnego jest ostrzejsza niż dla samej rośliny.

Ten jeden procent jest wyraźnie wyższy niż progi europejskie, wynoszące 0,2 albo 0,3 procent. Ta sama roślina może więc być w Urugwaju konopiami nieodurzającymi, a w Europie materiałem spoza tej kategorii.

O kanadyjskiej stronie tego zagadnienia użyty tu materiał milczy, więc jej nie opisujemy. Podajemy granicę urugwajską i nie uzupełniamy jej kanadyjskim odpowiednikiem z opracowań wtórnych, bo byłoby to zgadywanie.

Dla kupującego w Polsce rozstrzyga i tak polskie prawo, a nie żadna z tych dwóch wartości. W naszym sklepie znajdziesz olejki konopne oraz inne wyroby z konopi siewnej.

Ile kosztuje legalna marihuana w urugwajskiej aptece?

Cenę ustala państwo, a nie sprzedawca. Według cennika IRCCA aktualizowanego w lutym 2026 roku opakowanie 5 gramów kosztuje od 485 peso urugwajskich za odmianę ALFA do 615 peso za odmianę ÉPSILON. Dla porównania w lipcu 2017 roku, gdy dystrybucja ruszała, opakowanie kosztowało 187 peso i dostępne były tylko dwie odmiany.

Susz wydawany jest w postaci nieprzetworzonej: całe suszone kwiatostany, niemielone i nieprasowane, w opakowaniach po 5 gramów z ostrzeżeniami zdrowotnymi. Państwo określa też profil kannabinoidowy każdej odmiany, co czyni ten rynek nieporównywalnym z komercyjnym.

Źródło: cennik i opis odmian Instytutu Regulacji i Kontroli Konopi, stan na luty 2026 r. Ceny w peso urugwajskich.

Turyści z tego systemu nie skorzystają. Dekret wiąże rejestrację z obywatelstwem albo pobytem stałym, a apteka sprawdza wpis przed wydaniem opakowania.

Tabela pokazuje przy tym coś, czego sama cena nie oddaje. Odmiany różnią się nie tylko kwotą, ale i deklarowanym składem, więc wybór w aptece jest wyborem między profilami, a nie tylko między półkami cenowymi.

Warto pamiętać, że ceny podano w peso urugwajskim i dotyczą jednego miesiąca. To zapis stanu, a nie stała wartość, więc do porównań z innym rynkiem nadaje się wyłącznie razem z datą.

Co Cannabis Act pozwala, a czego zakazuje w Kanadzie?

Pozwala dorosłym na posiadanie do 30 gramów suszu w miejscu publicznym i na cztery rośliny poza fazą kwitnienia, a wszystko powyżej tych progów nadal traktuje jako przestępstwo. Art. 8 ust. 1 lit. a zakazuje osobie od 18. roku życia posiadania w miejscu publicznym ilości odpowiadającej więcej niż 30 gramom suszu.

Litera c ustala dla osoby małoletniej próg 5 gramów, a litera e zakazuje posiadania więcej niż czterech roślin niebędących w fazie pąkowania lub kwitnienia.

Sankcja bywa pomijana w opisach kanadyjskiego rynku, a jest istotna. Naruszenie tych zakazów jest przestępstwem z oskarżenia publicznego, a osoba dorosła podlega karze pozbawienia wolności do pięciu lat bez jednego dnia (art. 8 ust. 2 lit. a pkt i). Legalizacja przesunęła więc granicę, ale jej nie zniosła.

Sprzedaż prowadzą punkty licencjonowane przez prowincje: w części prowincji państwowe, w części prywatne. Nabywca nie musi być obywatelem ani rezydentem, wystarczy ukończony wiek wymagany w danej prowincji i dokument tożsamości. Przewóz konopi przez granicę Kanady pozostaje natomiast zabroniony w obie strony, niezależnie od tego, jak prawo traktuje je w kraju docelowym. Inny wariant legalizacji krajowej, tym razem wewnątrz Unii, omówiliśmy w tekście o niemieckiej ustawie konopnej.

Czy po legalizacji w Kanadzie zniknęły sprawy o posiadanie?

Nie zniknęły, choć spadły bardzo mocno. Według opracowania Statistics Canada z 29 października 2025 roku w 2024 roku policja odnotowała 22 czyny związane z konopiami na 100 tysięcy mieszkańców, wobec 194 w roku 2014. Liczby z tamtejszych statystyk policyjnych opisują więc rynek po zmianie, a nie sam przepis.

To spadek o 89 procent, a nie zejście do zera; autorzy przypisują mu większość długoterminowego spadku całej przestępczości narkotykowej w Kanadzie (Trends in police-reported drug crime in Canada).

Równie ostrożnie trzeba czytać opowieść o masowym czyszczeniu kartotek. Ustawa C-93 z 2019 roku zniosła opłatę i okres oczekiwania przy wniosku o zatarcie skazania za samo posiadanie konopi. Rok po jej wejściu w życie, według stanu na 7 sierpnia 2020 roku, komisja warunkowych zwolnień otrzymała 467 wniosków i orzekła 265 zatarć, przy rządowym szacunku 10 tysięcy osób uprawnionych (materiały Public Safety Canada).

Zauważyliśmy przy tym zestawieniu rzecz, którą łatwo przeoczyć. Wniosek złożyło mniej niż pięć procent osób, które rząd uznawał za uprawnione. Samo zniesienie opłaty i okresu oczekiwania nie wystarczyło, żeby ludzie ze starymi wyrokami sięgnęli po zatarcie, a to jest osobna lekcja niż ta o skutkach legalizacji dla rynku.

Czy można przywieźć marihuanę z Kanady lub Urugwaju do Polski?

Nie, a odpowiedzialność jest surowsza, niż sądzi większość podróżnych. Legalny zakup w Toronto albo w Montevideo nie daje po polskiej stronie granicy żadnej ochrony, bo polska ustawa wiąże karalność z czynnością, a nie z prawem kraju zakupu. Paragon z licencjonowanego sklepu jest w polskiej kontroli dokumentem bez znaczenia.

Przewóz opisuje art. 55 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii: grzywna i pozbawienie wolności do lat 5, rok przy wypadku mniejszej wagi, a od 3 do 20 lat, gdy przedmiotem czynu jest znaczna ilość albo działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.

Po powrocie dochodzi jeszcze samo posiadanie z art. 62, z widełkami do lat 3, od roku do lat 10 przy znacznej ilości i grzywną albo rokiem przy mniejszej wadze. Art. 62a pozwala umorzyć sprawę przy ilości nieznacznej.

Zgłoszenie celne nie tworzy tu legalnej drogi. Przepis o przywozie nie zna wyjątku dla ilości przeznaczonej na własny użytek, więc deklaracja przy odprawie zmienia najwyżej to, jak wcześnie sprawa się zacznie.

Odległość nie jest tu żadną okolicznością. Przepis pyta o ilość i o czynność, a nie o to, ile godzin trwał lot ani jak daleko leży kraj zakupu.

Podstawą jest ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii w tekście jednolitym Dz.U. 2023 poz. 1939. Art. 62 ust. 1 mówi o karze do lat 3, ust. 2 o przedziale od roku do lat 10, a ust. 3 o wypadku mniejszej wagi.

Najczęściej zadawane pytania

Ile marihuany można mieć w Kanadzie?

W miejscu publicznym nie więcej niż ilość odpowiadającą trzydziestu gramom suszu, a osoba niepełnoletnia nie więcej niż pięć gramów ekwiwalentu. W domu ustawa federalna nie stawia górnej granicy dla suszu.

Czy kanadyjskie 30 gramów dotyczy wagi produktu?

Nie, to ekwiwalent liczony z załącznika 3 do ustawy. Jednemu gramowi suszu odpowiada 5 gramów świeżych konopi, 15 gramów produktu stałego, 0,25 grama koncentratu albo 570 gramów napoju.

Ile marihuany można mieć w Urugwaju?

Za ilość przeznaczoną na własne spożycie uważa się do czterdziestu gramów, ale to sędzia ocenia przeznaczenie według zasad swobodnej oceny. Osobno wyłączone jest trzymanie w domu zbioru z maksymalnie sześciu roślin.

Ile roślin wolno uprawiać w domu w Kanadzie i w Urugwaju?

Kanadyjski pułap federalny to cztery rośliny na dom, a nie na osobę; prowincje mają własne przepisy, których tu nie sprawdzaliśmy. Urugwaj dopuszcza do sześciu roślin oraz zbiór do 480 gramów rocznie.

Co grozi w Kanadzie za przekroczenie limitu posiadania?

Z aktu oskarżenia do pięciu lat bez jednego dnia pozbawienia wolności, a w trybie uproszczonym grzywna do 5000 dolarów albo sześć miesięcy. Do ekwiwalentu pięćdziesięciu gramów sprawę można zakończyć mandatem 200 dolarów.

Czy siódma roślina jest w Urugwaju przestępstwem?

Nie automatycznie. Po przekroczeniu limitów uprawy domowej przeznaczenie zbioru ocenia sędzia według zasad swobodnej oceny, więc roślina ponad limit traci ustawowe domniemanie własnego użytku.

Który kraj zalegalizował marihuanę jako pierwszy?

Urugwaj. Ustawa nr 19.172 została promulgowana 20 grudnia 2013 roku i objęła regulacją produkcję, dystrybucję oraz używanie konopi psychoaktywnych. Kanada dołączyła 17 października 2018 roku, gdy wszedł w życie Cannabis Act.

Źródła

Artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny opisany w artykule obowiązuje na dzień publikacji: regulacje dotyczące konopi mogą ulec zmianie. Przed podjęciem decyzji konsultuj się z prawnikiem lub aktualnymi aktami prawnymi.

Autor: Michał Waluk