Kawa z grzybami: co to jest i co wykazały badania grzybów

Kawa z grzybami to kawa z dodatkiem soplówki jeżowatej, cordycepsu, chagi lub reishi. Co wykazały badania tych grzybów i jak czytać etykietę?

Najlepiej opisane badanie soplówki jeżowatej nie użyło żadnego ekstraktu. Uczestnicy dostawali sprasowany, wysuszony grzyb w tabletkach, a mimo to ich wyniki w teście funkcji poznawczych rosły przez szesnaście tygodni. Kawa funkcjonalna to mieszanka zmielonej lub rozpuszczalnej kawy z grzybami uznawanymi za wspierające: soplówką, cordycepsem, chagą albo reishi. Dalej znajdziesz to, co dokładnie wykazały badania stojące za poszczególnymi nazwami, gdzie kończy się dowód, a zaczyna obietnica marketingowa, i jak czytać etykietę, żeby wiedzieć, za co się płaci.

KLUCZOWE INFORMACJE
• Badanie Mori 2009 (Phytotherapy Research): 30 osób w wieku 50-80 lat z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi, suszona soplówka lub placebo przez 16 tygodni; wyniki poznawcze rosły, po odstawieniu spadły.
• Cordyceps (Chen 2010, 20 osób z grupą placebo, 12 tygodni): próg metaboliczny +10,5%, VO2max bez zmian.
• Zawartość kofeiny zależy wyłącznie od udziału kawy w mieszance, a ten podaje etykieta.

Czym jest kawa z grzybami i czym różni się od zwykłej kawy?

Kawa z grzybami to zwykła kawa, do której dodano suszone grzyby albo ich ekstrakt. Ten tekst omawia cztery z nich: soplówkę jeżowatą, cordyceps, chagę i reishi, dodawane pojedynczo lub w mieszance. Od czarnej kawy odróżnia ją nie mechanizm działania, tylko skład: obok kofeiny pojawiają się polisacharydy grzybowe i związki, które w kawie nie występują wcale.

Proporcje bywają bardzo różne i to jest praktyczny problem tej kategorii. Określenia w rodzaju „blend grzybowy” nie mówią nic o tym, ile grzyba zawiera porcja. Dwa produkty z identycznym opisem na froncie opakowania mogą się różnić zawartością surowca, a cena tego nie zdradza.

Smak zaskakuje mniej, niż sugeruje nazwa. Dominuje kawa, a grzyb dokłada ziemistą głębię, w przypadku chagi z lekko dymną nutą. To nie jest napój grzybowy z odrobiną kawy, tylko kawa z dodatkiem. Jeśli spodziewasz się smaku zupy grzybowej, spotka cię rozczarowanie w dobrą stronę.

Warto od razu ustawić oczekiwania. Badania opisane w tym tekście nie testowały gotowej mieszanki kawy z grzybami jako produktu. Dotyczą pojedynczych grzybów badanych osobno, a próby z udziałem ludzi podawały je w tabletkach albo kapsułkach, nie w kubku kawy.

Które grzyby trafiają do kawy funkcjonalnej i co o nich wiadomo?

Cztery gatunki z tego tekstu, soplówka, cordyceps, reishi i chaga, mają za sobą dowody o bardzo różnej jakości. Spośród prac zebranych w tabeli tylko te o soplówce i cordycepsie to badania z udziałem ludzi. Dowody dla reishi i chagi pochodzą tu głównie z prac laboratoryjnych, w hodowlach komórkowych, a to jest zupełnie inny poziom pewności.

Grzyb Co wykazało badanie Jakie to badanie
Soplówka jeżowata (lion’s mane) Wzrost wyników w skali poznawczej opartej na HDS-R w tygodniach 8, 12 i 16; spadek po odstawieniu Mori i wsp., Phytotherapy Research, 2009; 30 osób z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi, kontrola placebo
Cordyceps Próg metaboliczny +10,5%, wentylacyjny +8,5%; VO2max bez zmian Chen i wsp., Journal of Alternative and Complementary Medicine, 2010; 20 osób w wieku 50-75 lat, 12 tygodni, podwójnie zaślepione, kontrola placebo
Reishi (lakownica żółtawa) Mechanizmy immunologiczne opisane obficie, ale głównie w hodowlach komórkowych Guggenheim i wsp., Integrative Medicine, 2014; przegląd pięciu grzybów w onkologii
Chaga (błyskoporek podkorowy) Wysoka aktywność przeciwutleniająca i przeciwdrobnoustrojowa ekstraktów w testach laboratoryjnych Glamočlija i wsp., Journal of Ethnopharmacology, 2015; analiza chemiczna surowca z trzech krajów

Jedno zastrzeżenie z pracy o chadze zasługuje na osobne zdanie. Autorzy kończą uwagą, że w hubie chagi samego Inonotus obliquus jest niewiele, więc bez dalszego oczyszczenia surowca nie da się wyciągać wniosków ilościowych. Innymi słowy: „chaga” na etykiecie to nie jest deklaracja zawartości substancji czynnych.

Czy kawa z grzybami ma mniej kofeiny?

Zwykle tak, ale nie z powodu grzybów. Kofeina pochodzi wyłącznie z kawy, więc jeśli część masy porcji zajmuje grzyb, kofeiny jest proporcjonalnie mniej. Skala tej różnicy zależy od receptury i nie da się jej odgadnąć z nazwy produktu ani z kategorii. Odpowiedź daje tylko deklaracja producenta.

Co do samej kofeiny wiadomo natomiast sporo. Przegląd Einöther i Giesbrecht (Psychopharmacology, 2013), obejmujący badania z podwójnym zaślepieniem i placebo, stwierdza, że kofeina poprawia wyniki zarówno w prostych, jak i złożonych zadaniach uwagowych oraz wpływa na sieć czujności i kontroli wykonawczej. Ta sama praca zaznacza dwie rzeczy: dowody na zależność efektu od dawki są niejednoznaczne, a poprawy nie da się sprowadzić do samego odwrócenia objawów odstawienia.

Jeśli kawa funkcjonalna pobudza słabiej, mechanizmem jest więc po prostu mniej kawy w kubku, a nie działanie grzyba. Ten sam przegląd nie rozstrzygnął, czy codzienne picie kofeiny zmienia jej efekt na uwagę. Narastającą tolerancję opisuje osobny wpis tolerancja na kofeinę i jak zrobić reset.

Co dokładnie wykazało badanie soplówki jeżowatej?

Mori i współpracownicy przeprowadzili próbę z podwójnym zaślepieniem, grupami równoległymi i placebo. Wzięło w niej udział 30 Japończyków i Japonek w wieku 50-80 lat z rozpoznaniem łagodnych zaburzeń poznawczych, podzielonych na dwie piętnastoosobowe grupy. Ocena opierała się na skali zbudowanej na zrewidowanej skali otępienia Hasegawy.

Grupa aktywna przyjmowała cztery tabletki po 250 mg trzy razy dziennie przez 16 tygodni. Tabletki zawierały w 96% wysuszony proszek z soplówki, a nie ekstrakt. W tygodniach 8, 12 i 16 wyniki w skali poznawczej były istotnie wyższe niż w grupie placebo i rosły wraz z długością przyjmowania. Cztery tygodnie po zakończeniu suplementacji istotnie spadły. Badania laboratoryjne nie wykazały działań niepożądanych.

Z tego opisu płyną trzy wnioski. Pierwszy: badanie dotyczyło osób z rozpoznanymi zaburzeniami poznawczymi, a nie zdrowych trzydziestolatków szukających skupienia w pracy. Drugi: wynik uzyskano na suszonym proszku z grzyba, a nie na ekstrakcie. Trzeci: efekt zniknął po odstawieniu, co znaczy, że nie chodzi o trwałą zmianę, tylko o stan utrzymywany regularnym przyjmowaniem.

To nadal jedno badanie na trzydziestu osobach, prowadzone przez jeden zespół. Szerszy przegląd samego gatunku znajdziesz we wpisie soplówka jeżowata: właściwości i działanie.

Jak przygotować kawę z grzybami w domu?

Najprościej dodać sproszkowany grzyb albo ekstrakt do już zaparzonej kawy i wymieszać przez kilkanaście sekund. Zaparz espresso lub kawę przelewową tak jak zwykle, wsyp surowiec do gorącego napoju, a potem, jeśli chcesz, dolej mleka roślinnego. Owsiane pasuje tu najlepiej, bo jego słodycz łagodzi ziemistą nutę grzyba.

Domowe mieszanie ma jedną przewagę nad gotowym produktem: wiesz, ile czego wsypujesz, i możesz to sprawdzić na wadze. W gotowej saszetce zawartość grzyba jest tym, co zadeklarował producent, i niczym więcej.

Żadne z cytowanych badań nie dotyczyło kawy funkcjonalnej, więc nie wyznaczają one porcji grzyba w kubku. Uczestnicy badania Mori przyjmowali dziennie trzy gramy tabletek, w 96% z suszonej soplówki, przez 16 tygodni w trzech porcjach. To opis protokołu badawczego prowadzonego pod nadzorem, a nie zalecenie. Dawkę ustala lekarz.

Kilka drobiazgów praktycznych. Proszek grzybowy rozpuszcza się gorzej niż ekstrakt wodny i lubi osiadać na dnie, więc mieszaj dłużej, niż podpowiada odruch. Szczypta cynamonu albo kakao maskuje ziemistość skuteczniej niż cukier.

Na co patrzeć na etykiecie kawy funkcjonalnej?

Trzy informacje decydują o tym, czy produkt jest czymkolwiek więcej niż kawą z ładnym opisem. Po pierwsze, czy w ogóle podano masę surowca grzybowego na porcję. Jeśli etykieta mówi tylko „z ekstraktem z soplówki”, nie wiesz, czy chodzi o gram, czy o dziesiąte części grama.

Po drugie, z czego zrobiono surowiec. Owocnik i grzybnia hodowana na podłożu zbożowym to nie to samo, a druga opcja przynosi ze sobą skrobię z podłoża.

Po trzecie, czy podano zawartość beta-glukanów osobno, czy tylko zbiorczy odsetek polisacharydów. To rozróżnienie ma znaczenie praktyczne, bo w liczbie „polisacharydy” mieści się także skrobia z podłoża hodowlanego. Deklaracja beta-glukanów jest węższa i trudniejsza do podbicia.

Porównanie kawy funkcjonalnej z kakao na tym samym surowcu opisuje osobny wpis grzyby funkcjonalne w kakao i kawie.

Czy grzyby zmieniają kortyzolową stronę kofeiny?

Kofeina rzeczywiście podnosi kortyzol, ale obraz jest ciekawszy niż proste „kawa stresuje”. W badaniu Lovallo i współpracowników (Psychosomatic Medicine, 2005) 48 mężczyzn i 48 kobiet przeszło czterotygodniową próbę krzyżową z podwójnym zaślepieniem. Po pięciu dniach bez kofeiny w diecie testowe dawki kofeiny, po 250 mg, wywoływały wyraźny wzrost kortyzolu w ciągu dnia.

Najciekawsze jest to, co działo się u osób pijących kofeinę codziennie. Po pięciu dniach przyjmowania 300 albo 600 mg dziennie reakcja kortyzolowa na poranną dawkę zanikała całkowicie, choć po dawce popołudniowej kortyzol znowu rósł. Wieczorem wracał do poziomu kontrolnego. Autorzy podsumowują to jednym zdaniem: u osób pijących kofeinę na co dzień odpowiedź jest osłabiona, ale nie zniesiona.

Czy grzyby cokolwiek tu zmieniają? Praca Lovallo nie obejmowała grzybów, a żadne z badań opisanych w tym tekście nie porównywało kawy funkcjonalnej ze zwykłą pod względem odpowiedzi kortyzolowej. Działanie adaptogenne reishi na kortyzol po kawie nie zostało w nich zmierzone. Zmienną, która w badaniu Lovallo zmieniała odpowiedź kortyzolową, była ilość kofeiny przyjmowanej na co dzień.

Co z tych badań wynika dla kawy z grzybami?

Badania nie wspierają oczekiwania szybkiego efektu. W badaniu soplówki istotne różnice względem placebo raportowano od ósmego tygodnia codziennego przyjmowania, i to przy trzech gramach preparatu dziennie. Oczekiwanie zmiany po tygodniu nie ma więc oparcia w tych danych. W próbie z cordycepsem progi wysiłkowe mierzono po 12 tygodniach.

Badania nie potwierdzają też konkretnych efektów zdrowotnych gotowej mieszanki. Dowody dotyczą pojedynczych grzybów w określonych ilościach i określonych grupach, a nie mieszanki w kubku. To jest różnica między „ten składnik był badany” a „ten produkt działa”.

Osobno kwestia bezpieczeństwa. W badaniu Mori badania laboratoryjne nie wykazały działań niepożądanych, ale dotyczyło to trzydziestu osób przez szesnaście tygodni, więc jest to obserwacja o wąskim zakresie. Jeśli przyjmujesz leki na stałe, jesteś w ciąży lub karmisz piersią, decyzję o włączeniu ekstraktów grzybowych zostaw lekarzowi. Pokrewną kategorię napojów opisuje osobny wpis kakao z adaptogenami: co daje codzienne picie.

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest kawa z grzybami?

To zwykła kawa mielona lub rozpuszczalna z dodatkiem suszonych grzybów albo ich ekstraktu, na przykład soplówki jeżowatej, cordycepsu, chagi lub reishi. Smakuje jak kawa z ziemistą nutą, nie jak potrawa grzybowa. Proporcje ustala producent i to etykieta, a nie nazwa produktu, mówi, ile grzyba faktycznie dostajesz.

Czy kawa z grzybami ma mniej kofeiny?

Zwykle tak, bo część masy porcji zajmuje grzyb zamiast kawy. Skala różnicy zależy jednak od receptury i nie da się jej odgadnąć z nazwy produktu. Zawartość kofeiny w porcji podaje tylko deklaracja producenta na opakowaniu.

Czy kawa z grzybami naprawdę działa?

Badania opisane w tym tekście nie testowały gotowej mieszanki kawy z grzybami. Dowody dotyczą pojedynczych grzybów podawanych osobno, w tabletkach albo kapsułkach. Najmocniejsze z nich, badanie Mori z 2009 roku, objęło 30 osób i trwało 16 tygodni.

Czy cordyceps podnosi VO2max?

W badaniu Chen z 2010 roku na dwudziestu osobach w wieku 50-75 lat VO2max nie zmienił się w żadnej z grup. Wzrosły natomiast próg metaboliczny, o 10,5%, i próg wentylacyjny, o 8,5%. Była to próba pilotażowa z placebo, trwająca 12 tygodni.

Ekstrakt czy suszony proszek grzybowy?

Najlepiej udokumentowana próba soplówki jeżowatej użyła wysuszonego proszku, nie ekstraktu, i przyniosła istotny wynik od ósmego tygodnia. Badanie nie porównywało jednak proszku z ekstraktem. Ekstrakt ma inną przewagę: lepiej się rozpuszcza i zajmuje mniej miejsca w porcji.

Jak zrobić kawę z grzybami w domu?

Zaparz kawę jak zwykle, dodaj sproszkowany grzyb albo ekstrakt i mieszaj kilkanaście sekund, bo proszek osiada na dnie. Możesz dolać mleka roślinnego i dodać szczyptę cynamonu lub kakao, żeby złagodzić ziemistość.

Czy kawa z grzybami jest bezpieczna?

W badaniu Mori badania laboratoryjne nie wykazały działań niepożądanych, ale objęło ono trzydzieści osób przez szesnaście tygodni, więc jest to obserwacja o wąskim zakresie. Jeśli przyjmujesz leki na stałe, chorujesz przewlekle, jesteś w ciąży lub karmisz piersią, skonsultuj włączenie ekstraktów grzybowych z lekarzem.

Kawy z dodatkiem grzybów oraz same ekstrakty grzybowe znajdziesz w kategorii adaptogeny.

Artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Jeśli jesteś w ciąży, karmisz piersią, przyjmujesz leki lub masz schorzenia przewlekłe, skonsultuj zastosowanie suplementów lub ziół ze specjalistą.

Autor: Michał Waluk · Opublikowano: 2026-06-22 · Aktualizacja: 2026-11-08

Podziel się:
Zaufanie
Dowiedz się więcej o nas
Darmowa wysyłka
Od 49PLN - paczkomatem
Łatwy kontakt
Masz pytania? Skontaktuj się z nami.
Lojalność
Jedyny taki program - zbieraj buchy

Strona tylko dla osób pełnoletnich.

Czy masz ukończone 18 lat?

Buch z Tobą