Marihuana we Francji: co wolno i co się zmienia (FAQ)

Francja karze samo używanie, a nie posiadanie określonej ilości, i to jedno zdanie tłumaczy całą resztę. Nie ma tam progu gramowego, bo przedmiotem czynu jest zachowanie, a nie zważony materiał.

Druga rzecz warta uwagi dotyczy praktyki. Sprawa kończy się zwykle grzywną ryczałtową, której zapłata wygasza ściganie, więc realna reakcja jest znacznie łagodniejsza niż widełki z kodeksu.

Stan prawny sprawdzony we wrześniu 2026 r. w tekście kodeksu zdrowia publicznego oraz w komunikatach o aktach wykonawczych. To opis przepisów, a nie porada prawna.

Czy posiadanie marihuany we Francji jest karalne?

Przestępstwem jest we Francji samo używanie, a nie posiadanie określonej ilości, i to jest sedno tamtejszej konstrukcji. Przepis kodeksu zdrowia publicznego karze nielegalne używanie substancji lub roślin zaklasyfikowanych jako środki odurzające, bez odwołania do wagi. Przepis mówi o zachowaniu, a nie o przedmiocie czynu.

Konstrukcja jest inna niż w większości Europy i warto ją nazwać dokładnie. Nie ma progu gramowego, bo przedmiotem czynu jest zachowanie, a nie zważona ilość materiału znaleziona przy osobie.

Skutek jest dwustronny i łatwo go przeoczyć. Odpowiedzialność może powstać także wtedy, gdy przy osobie nic nie znaleziono, o ile ustalono sam fakt użycia, na przykład badaniem.

Rozróżnienie na użytek własny i handel przebiega przez kwalifikację czynu, a nie przez wagę. To dlatego francuskie zestawienia nie podają liczby: przepis, na którym się opierają, jej nie zawiera.

Francja trafia przez to do tej samej grupy co Hiszpania, choć z innego powodu. Jak wygląda ta granica gdzie indziej, pokazuje nasza mapa legalności marihuany.

Ile marihuany wolno mieć we Francji?

Francja nie ustanawia żadnego progu ilościowego dla użytku własnego i nie jest to luka w opracowaniu. Pytanie o to, ile wolno mieć, nie ma tu odpowiedzi liczbowej, ponieważ przepis penalizuje używanie niezależnie od ilości. Kwalifikację ustala prokurator, a nie waga materiału.

Nie ma też odesłania do aktu wykonawczego z tabelą wartości. Cała konstrukcja opiera się na opisie zachowania, więc nie istnieje dokument, w którym liczba miałaby stać.

Rozróżnienie na użytek własny i handel przebiega przez kwalifikację czynu. To prokurator decyduje, który przepis zastosować, a ilość jest jedną z okoliczności, a nie kryterium rozstrzygającym.

Praktyczny wniosek jest niewygodny dla czytelnika szukającego liczby. Każde zestawienie podające dla Francji konkretną gramaturę dopisuje ją z zewnątrz, bo w przepisie jej nie ma.

Warto natomiast wiedzieć, że brak progu nie oznacza surowszej reakcji. Realny przebieg sprawy opisujemy w następnej sekcji, a jest on łagodniejszy, niż wynikałoby z samych widełek.

Dla podróżnego wniosek jest praktyczny mimo braku liczby. Skoro odpowiedzialność powstaje niezależnie od tego, ile ktoś przy sobie ma, do wszczęcia sprawy wystarczy sam ustalony fakt użycia.

Co grozi za przekroczenie progu we Francji?

Kodeks przewiduje rok pozbawienia wolności i 3 750 euro grzywny, ale te widełki opisują górną granicę, a nie typowy przebieg sprawy. W praktyce postępowanie kończy się grzywną ryczałtową, której zapłata wygasza ściganie. Widełki i praktyka rozchodzą się tu wyjątkowo mocno.

Kwoty są trzy i zależą od terminu zapłaty. Podstawowa wynosi 500 euro, przy zapłacie w terminie skróconym 400 euro, a przy zapłacie spóźnionej 1 000 euro.

Ta konstrukcja przypomina mandat drogowy i działa podobnie. Zapłata zamyka sprawę, więc nie dochodzi do postępowania sądowego ani do wyroku, co jest w tym zestawieniu rozwiązaniem rzadkim.

Osobno ustawa przewiduje karę surowszą dla wybranych grup zawodowych. Pięć lat i 75 000 euro grozi funkcjonariuszom publicznym, osobom pełniącym misję publiczną oraz personelowi transportu na stanowiskach istotnych dla bezpieczeństwa.

Warto zauważyć, że różnicowanie idzie tu przez osobę sprawcy, a nie przez ilość. To ta sama logika co przy samym czynie, w którym rozstrzyga zachowanie, a nie zważony materiał.

Czy we Francji działa program medycznej marihuany?

Francuski program przechodzi właśnie z eksperymentu w ramy stałe i to jest najważniejsza informacja o stanie na 2026 r. Opracowania opisujące go jako pilotaż albo jako program w pełni działający są dziś obie nieprecyzyjne. Oba te opisy pochodzą z różnych etapów tej samej reformy.

Prowadziła go agencja leków ANSM, a rozpoczął się 26 marca 2021 roku i objął pięć wskazań: stwardnienie rozsiane, padaczkę lekooporną, ból neuropatyczny, nudności i wymioty po chemioterapii oraz opiekę paliatywną. Nabór nowych pacjentów zamknięto 27 marca 2024 roku, a przez cały okres rekrutacji weszło do niego 3209 osób. Rok 2024 bywa opisywany jako rozszerzenie programu, a był jego zamknięciem dla nowych chorych.

Po zakończeniu eksperymentu Francja notyfikowała Komisji Europejskiej trzy akty wykonawcze w marcu 2025 r., obejmujące procedurę dopuszczenia, kryteria jakości i bezpieczeństwa oraz zasady uprawy.

W układzie docelowym dopuszczenie ma być ograniczone do pięciu lat z możliwością odnowienia. Lek ma być zarezerwowany dla ostatniej linii leczenia, a pierwsza recepta wystawiana w szpitalu.

Pacjenci z eksperymentu mają przy tym zapewnioną ciągłość leczenia, przedłużoną w trybie wyjątkowym do 31 marca 2026 roku. Trwa ona do trzech miesięcy po opinii francuskiego urzędu do spraw zdrowia, więc przejście między systemami nie przerywa terapii.

Dla pacjenta z Polski praktyczny wniosek jest ostrożny. Ramy docelowe są znane, ale ich pełne uruchomienie zależy od aktów, których stosowanie dopiero się zaczyna.

Warto odnotować, czego w tym opisie nie ma. Nie znamy warunków, na jakich pacjent wejdzie do programu docelowego, ani ośrodków, które będą go prowadzić, więc ich tu nie przytaczamy.

Czy HHC jest legalne we Francji?

Francja zakazała tej substancji jako jedna z pierwszych w Europie i zrobiła to od razu razem z pochodnymi. To rozwiązanie warto odnotować, bo pokazuje, że lista nazw może działać skutecznie, o ile obejmuje więcej niż jedną cząsteczkę. Lista objęła od początku trzy związki naraz.

Na liście substancji zaklasyfikowanych jako środki odurzające stanęły trzy związki naraz. Są to heksahydrokannabinol, jego octan oraz heksahydrokannabiforol, wszystkie trzy decyzją z czerwca 2023 r.

Rok później listę uszczelniono o kolejną pochodną. Decyzją z maja 2024 r. dopisano do niej związek, który pojawił się w handlu już po pierwszym zakazie, co dobrze pokazuje sposób działania rynku.

Skutkiem jest pełny reżim środka odurzającego. Produkcja, sprzedaż oraz używanie są zakazane, więc substancja nie korzysta z żadnej łagodniejszej kategorii.

Jak tę samą substancję łapią inne porządki prawne, opisaliśmy we wpisie o tym, czy HHC jest legalny i bezpieczny.

Sposób działania francuskiego wykazu warto zestawić ze szwajcarskim. Tam klauzula ogólna obejmuje pochodne z góry, a tutaj każdą trzeba dopisać osobną decyzją, co widać po odstępie roku między dwoma zakazami.

Ilu Francuzów używa marihuany?

Około jednej dziesiątej dorosłych w skali roku. Badanie Baromètre santé prowadzone przez Santé publique France objęło 23 661 osób w wieku od 18 do 64 lat i wykazało, że w 2021 roku 10,6% z nich sięgnęło po marihuanę w ciągu poprzedzających dwunastu miesięcy.

Kiedykolwiek próbowało jej 47% dorosłych, a odsetek używających spada wyraźnie z wiekiem: od 26,3% w grupie 18-25 lat do 2% wśród osób w wieku 55-64 lata.

Nowsze dane francuskiego obserwatorium narkotykowego OFDT pokazują utrzymanie tego poziomu: w 2023 roku użycie w ciągu roku deklarowało 14,5% mężczyzn i 7,2% kobiet, a sam wskaźnik jest stabilny od blisko dekady (OFDT, użycie marihuany wśród osób 18-64 lata).

Zestawienie tych liczb z surowością przepisów prowadzi do wniosku, którego trudno ominąć: sama ostrość prawa nie wystarcza, by ograniczyć skalę używania. Francja karze surowiej niż większość zachodnich sąsiadów i jednocześnie plasuje się wysoko w europejskich zestawieniach użycia. Egzekwowanie jest przy tym nierównomierne i skupione raczej na obrocie niż na konsumentach, a mandat z 2020 roku miał odciążyć sądy, nie ograniczyć rynek.

Czy Francja zmierza ku legalizacji?

Na razie nie, choć parlament zdążył wypowiedzieć się przychylnie. W styczniu 2020 roku Zgromadzenie Narodowe powołało wspólną misję informacyjną poświęconą regulacji i skutkom różnych zastosowań konopi. Weszło do niej około trzydziestu parlamentarzystów z ugrupowań większości oraz opozycji, przewodniczył jej Robin Reda, a funkcję sprawozdawcy generalnego pełnił Jean-Baptiste Moreau.

Raport tematyczny dotyczący marihuany rekreacyjnej, przygotowany przez posłankę Caroline Janvier, misja przyjęła 5 maja 2021 roku. Dokument stwierdzał niepowodzenie polityki represyjnej prowadzonej od pięćdziesięciu lat i opowiadał się za legalizacją w formie regulowanej oraz za ogólnokrajową debatą na ten temat. Raport końcowy misji przyjęto w czerwcu 2021 roku (Zgromadzenie Narodowe, raport o marihuanie rekreacyjnej).

Rząd nie podjął tych rekomendacji, a żadne z głównych ugrupowań nie uczyniło z legalizacji punktu programowego. Na 2026 rok w Zgromadzeniu Narodowym ani w Senacie nie jest procedowana żadna ustawa legalizacyjna. Utrzymanie obecnego stanu, czyli zakazu z mandatem 200 euro za drobne posiadanie, wygląda na scenariusz najbardziej prawdopodobny do kolejnych wyborów parlamentarnych.

Jaki jest status CBD we Francji?

CBD jest legalne, łącznie z suszem i liśćmi, a przesądziły o tym dwa orzeczenia. Pierwsze zapadło w Luksemburgu, drugie w Paryżu, i dopiero razem zamknęły spór, który ciągnął się przez kilka lat i kilka sprzecznych rozporządzeń rządowych. Rozróżnienie idzie tu po zawartości THC, a nie po nazwie wyrobu.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 listopada 2020 roku w sprawie C-663/18 (Kanavape) stwierdził, że CBD nie jest środkiem odurzającym w rozumieniu konwencji, do których odsyła prawo unijne. Państwo członkowskie nie może więc zakazać obrotu produktem legalnie wytworzonym w innym państwie, chyba że zakaz jest konieczny dla ochrony zdrowia publicznego i nie wykracza poza to, co niezbędne (EUR-Lex, wyrok C-663/18).

Francuski rząd mimo to zakazał w rozporządzeniu z 30 grudnia 2021 roku sprzedaży konsumentom surowych kwiatów i liści konopi. Rada Stanu uchyliła ten zakaz orzeczeniem nr 444887 z 29 grudnia 2022 roku, uznając go za nieproporcjonalny wobec braku dowodów na zagrożenie zdrowia ze strony odmian o zawartości delta-9-THC poniżej 0,30% (Rada Stanu, orzeczenie nr 444887). Sama wartość 0,3% jest wartością unijną z artykułu 4 ustęp 4 rozporządzenia 2021/2115, stosowaną od 1 stycznia 2023 roku; wcześniej wynosiła 0,2%. W Polsce ten sam próg wynika z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i tyle samo musi spełniać susz konopny sprzedawany krajowo.

Najczęściej zadawane pytania

Ile marihuany można mieć we Francji?

Przepis nie podaje żadnej ilości, bo karze samo używanie, a nie posiadanie określonej wagi. Rozróżnienie na użytek własny i handel przebiega przez kwalifikację czynu, a nie przez zważony materiał.

Co grozi we Francji za marihuanę?

Kodeks przewiduje rok pozbawienia wolności i 3 750 euro grzywny, ale w praktyce sprawa kończy się grzywną ryczałtową. Jej zapłata wygasza ściganie.

Ile wynosi francuska grzywna ryczałtowa?

500 euro w kwocie podstawowej, 400 euro przy zapłacie w terminie skróconym i 1 000 euro przy zapłacie spóźnionej. Zapłata zamyka sprawę bez postępowania sądowego.

Kto we Francji odpowiada surowiej za używanie?

Funkcjonariusze publiczni, osoby pełniące misję publiczną oraz personel transportu na stanowiskach istotnych dla bezpieczeństwa. Grozi im pięć lat pozbawienia wolności i 75 000 euro.

Czy francuski program medycznej marihuany już działa?

Przechodzi z eksperymentu w ramy stałe. Eksperyment trwał w latach od 2021 do 2024, a trzy akty wykonawcze notyfikowano Komisji Europejskiej w marcu 2025 r.

Czy HHC jest we Francji legalne?

Nie. Heksahydrokannabinol, jego octan i heksahydrokannabiforol trafiły na listę środków odurzających w czerwcu 2023 r., a rok później dopisano kolejną pochodną. Produkcja, sprzedaż i używanie są zakazane.

Źródła

Artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny opisany w artykule obowiązuje na dzień publikacji: regulacje dotyczące konopi mogą ulec zmianie. Przed podjęciem decyzji konsultuj się z prawnikiem lub aktualnymi aktami prawnymi.

Autor: Michał Waluk