Marihuana w Portugalii: model dekryminalizacji, który zmienił świat (FAQ)

Portugalski limit to nie liczba, tylko mnożnik: zapas na dziesięć dni przeciętnego spożycia. Dawki dzienne stoją na założeniu z rozporządzenia z 1996 r.

Portugalski model nie jest legalizacją. Czyn nie został tam zalegalizowany, tylko wyprowadzony z prawa karnego do trybu administracyjnego.

Druga rzecz dotyczy limitu, który nie jest jedną liczbą, tylko mnożnikiem. Ustawa mówi o zapasie na dziesięć dni przeciętnego spożycia, a dawki dzienne stoją w osobnym rozporządzeniu opartym na założeniu z lat dziewięćdziesiątych.

Posiadanie na własny użytek delikt administracyjny, nie przestępstwo
Konstrukcja limitu zapas na 10 dni przeciętnego spożycia
Ziele konopi 2,5 g dziennie, czyli 25 g łącznie
Żywica 0,5 g dziennie, czyli 5 g łącznie
Olej 0,25 g dziennie, czyli 2,5 g łącznie
Zgłoszenie się po pomoc wyłącza zastosowanie ustawy
Program medyczny własna ustawa z 2018 r.

Stan prawny sprawdzony w listopadzie 2026 r. w tekście jednolitym ustawy z 2000 r. oraz w rozporządzeniu o dawkach. To opis przepisów, a nie porada prawna.

Czy posiadanie marihuany w Portugalii jest karalne?

Posiadanie na własny użytek nie jest w Portugalii przestępstwem i ustawa mówi to wprost. Konsumpcja, nabycie oraz posiadanie na własny użytek stanowią delikt administracyjny, a nie czyn karalny, i na tym polega istota modelu przyjętego w 2000 r. Sankcja pozostaje, tylko orzeka ją inny organ.

To nie jest legalizacja. Czyn nie został dopuszczony, tylko wyprowadzony z prawa karnego, więc pozostaje zabroniony i podlega sankcji, tylko w innym trybie.

Ustawa zawiera przy tym wyjątek. Nie ma ona zastosowania, gdy sam konsument zwróci się o pomoc do służby zdrowia.

Ten wyjątek jest wzmocniony obowiązkiem po stronie personelu. Lekarzy i pozostały personel medyczny wiąże tajemnica zawodowa, więc nie muszą oni zeznawać w postępowaniu ani ujawniać tożsamości konsumenta.

Portugalia trafia przez to do grupy państw z pełną dekryminalizacją posiadania. Jak wygląda ta granica w pozostałych państwach, pokazuje mapa legalności marihuany.

Czy w Portugalii istnieje próg posiadania marihuany?

Portugalski limit nie jest jedną liczbą, tylko mnożnikiem. Ustawa odwołuje się do ilości potrzebnej na przeciętne indywidualne spożycie przez dziesięć dni i sama nie podaje żadnej wagi.

Same dawki dzienne wyznacza osobne rozporządzenie i są one podane osobno dla każdej postaci. Ziele konopi ma 2,5 grama, żywica 0,5 grama, olej 0,25 grama, a czysty delta-9-THC 0,05 grama.

Po przemnożeniu przez dziesięć daje to portugalskie progi. Są to 25 gramów ziela, 5 gramów żywicy oraz 2,5 grama oleju.

Najważniejsze jest jednak to, na czym te dawki oparto. Przypisy do tabeli podają, że ziele liczono przy średnim stężeniu 2 procent substancji czynnej, żywicę przy 10 procentach, a olej przy 20 procentach.

Założenie o dwóch procentach pochodzi z rozporządzenia z 26 marca 1996 r. (portaria nr 94/96).

Przekroczenie progu nie przesądza już w Portugalii o przestępstwie. Od nowelizacji z 2023 roku (ustawa nr 55/2023) art. 2 ust. 2 ustawy z 2000 r. traktuje ilość większą niż zapas na dziesięć dni jako poszlakę, że celem może nie być konsumpcja. Sprawą zajmuje się wtedy jednak prokuratura albo sąd, a nie od razu komisja.

Jeśli zostanie wykazane, że całość służyła wyłącznie własnemu użytkowi, prokuratura albo sąd, zależnie od etapu sprawy, umarza ją, odmawia skierowania jej do rozprawy albo uniewinnia i przekazuje osobę komisji do spraw zniechęcania do narkomanii (art. 2 ust. 3). Dalej sprawa toczy się w trybie deliktu administracyjnego, który nie kończy się wyrokiem skazującym.

Czy w Portugalii działa program medycznej marihuany?

Program działa i ma własną ustawę. Ustawa z lipca 2018 r., nazywana ustawą o konopiach do celów medycznych, ustanawia ramy prawne dla leków, preparatów i substancji na bazie rośliny konopi.

Zakres tej ustawy obejmuje także stronę praktyczną. Reguluje ona przepisywanie preparatów oraz ich wydawanie w aptece, więc nie ogranicza się do samego dopuszczenia produktów do obrotu.

Osobne rozporządzenie wykonawcze z 2019 r. domyka system od strony łańcucha dostaw. Reguluje uprawę, produkcję, ekstrakcję i wytwarzanie, sprzedaż hurtową, import i eksport oraz tranzyt.

Ten sam akt obejmuje nabycie, sprzedaż i wydawanie leków. Zasady posiadania i transportu oraz badań naukowych wyznacza już ustawa z 2018 r. Portugalski system jest więc uregulowany na całej długości, od rośliny po pacjenta.

Ustawa i rozporządzenie tworzą razem układ dwupoziomowy. Dostęp pacjenta oraz zaopatrzenie uregulowano osobnymi aktami, a nie jednym przepisem ogólnym o lekach.

Przewóz leku konopnego do Portugalii z innego państwa Schengen, w tym z Polski, opisuje art. 75 konwencji wykonawczej do układu z Schengen. Podróżny może mieć przy sobie środki odurzające i substancje psychotropowe niezbędne do jego leczenia, jeśli przy kontroli okaże zaświadczenie wydane lub uwierzytelnione przez właściwe władze państwa, w którym mieszka. Formularz zaświadczenia, z rodzajem i ilością leku oraz czasem trwania podróży, określa Komitet Wykonawczy Schengen (art. 75 ust. 2).

Rozwiązania innych państw zestawiono w przewodniku o przewożeniu medycznej marihuany.

Na czym polega portugalski model dekryminalizacji?

Model opiera się na jednym przesunięciu. Ustawa nr 30/2000 z 29 listopada 2000 roku w art. 2 ust. 1 stanowi, że spożycie oraz nabycie i posiadanie na własny użytek roślin oraz substancji i preparatów z wykazów I-IV jest deliktem administracyjnym (contraordenação), a nie przestępstwem.

Sprawę prowadzi komisja, nie sąd karny. Art. 29 wyznacza wejście w życie dekryminalizacji na 1 lipca 2001 roku.

Ustawa nie zniosła jednak całego rozdziału karnego. Art. 28 uchylił art. 40 dekretu z mocą ustawy nr 15/93 z wyjątkiem uprawy. Uprawa na własny użytek pozostała przestępstwem. W brzmieniu nadanym nowelizacją z 2023 roku art. 40 zagraża za nią karą pozbawienia wolności do 3 miesięcy albo grzywną do 30 stawek dziennych.

Handel i produkcja idą osobną drogą. Art. 21 dekretu nr 15/93 przewiduje za nie karę od 4 do 12 lat pozbawienia wolności dla substancji z wykazów I-III, a konopie są w tej grupie. Dekryminalizacja dotyczy więc konsumenta trzymającego surowiec dla siebie i nikogo poza nim. Różnicę między tym rozwiązaniem a legalizacją rozkłada na czynniki wpis o tym, czym się różni dekryminalizacja od legalizacji.

Jak działa komisja do spraw zniechęcania do narkomanii?

Sprawy o taki delikt z ustawy nr 30/2000 prowadzi komisja nazwana w art. 5 comissão para a dissuasão da toxicodependência. Art. 7, w brzmieniu nadanym w 2023 roku, określa jej skład: dwie osoby, z których jedna przewodniczy, wyznaczane przez ministrów sprawiedliwości i zdrowia. Wybiera się je spośród prawników, lekarzy, psychologów, socjologów, pracowników socjalnych albo innych osób przygotowanych w dziedzinie uzależnień. Gdy liczba spraw tego wymaga, komisja może liczyć trzy osoby.

Komisja wysłuchuje osoby i ustala, czy jest uzależniona, jakie substancje przyjmowała, w jakich okolicznościach ją zatrzymano oraz jaka jest jej sytuacja materialna. Może zlecić badanie krwi lub moczu, a osoba może przyprowadzić własnego terapeutę. Przy pierwszym kontakcie postępowanie zawiesza się z mocy ustawy, jeśli osoba nie jest uzależniona, oraz wtedy, gdy uzależniona zgodzi się na leczenie. Zawieszenie trwa do dwóch lat i może zostać przedłużone o rok. Jeśli osoba nieuzależniona nie popełni ponownie naruszenia, a uzależniona nie przerwie leczenia, sprawa zostaje umorzona bez możliwości wznowienia.

Katalog sankcji jest szeroki i celowo asymetryczny. Osobie nieuzależnionej wolno wymierzyć karę pieniężną albo sankcję niepieniężną, natomiast osobie uzależnionej wyłącznie tę drugą. Ustawa wymienia upomnienie, zakaz wykonywania zawodu, zakaz przebywania w określonych miejscach, zakaz wyjazdu za granicę bez zgody, obowiązek okresowego stawiennictwa oraz, za zgodą osoby, pracę na rzecz społeczności. Sankcje trwają od miesiąca do trzech lat.

Co grozi w Polsce za to, co w Portugalii jest deliktem administracyjnym?

Polskie prawo nie zna trybu administracyjnego dla posiadania i to jest różnica ustrojowa, a nie różnica wysokości kary. W Polsce sprawa idzie do prokuratora i do sądu karnego, a nie przed komisję z udziałem lekarza i psychologa. Polska ustawa nie przewiduje odpowiednika komisji do spraw zniechęcania.

Podstawą jest art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Typ podstawowy zamyka się w trzech latach, znaczna ilość otwiera przedział od roku do dziesięciu, a wypadek mniejszej wagi schodzi do grzywny albo roku.

Najbliższym odpowiednikiem portugalskiego zawieszenia jest art. 62a, który pozwala umorzyć postępowanie przy ilości nieznacznej na własny użytek. Decyduje o tym jednak prokurator w konkretnej sprawie, a nie organ powołany do rozmowy z konsumentem.

Sam przewóz idzie z art. 55: grzywna i pozbawienie wolności do lat 5, a przy znacznej ilości widełki od 3 do 20 lat. Portugalski próg 25 gramów nie ma tu znaczenia, bo polska ustawa go nie zna.

Dla wracającego z Portugalii różnica jest więc ustrojowa, a nie ilościowa. Ten sam zapas, który w Lizbonie kończy się rozmową w komisji, w Polsce zaczyna postępowanie karne, choćby miało się skończyć umorzeniem.

Czy model portugalski działa?

Odpowiedź zależy od tego, czym się ją mierzy. Konkretne liczby podaje krajowy raport za 2023 rok, opublikowany przez portugalski instytut do spraw zachowań nałogowych i uzależnień 25 lutego 2025 roku. Wśród 387 zgonów z obecnością substancji nielegalnych w rejestrach instytutu medycyny sądowej 80, czyli 21%, to przedawkowania. Wobec 2022 roku jest to wzrost o 16%, a wartości z ostatnich trzech lat są najwyższe od 2009 roku. W 2023 roku wszczęto też 10 614 postępowań w sprawie deliktu administracyjnego z tytułu używania narkotyków, o 29% więcej niż rok wcześniej i najwięcej od 2018 roku.

Obraz jest więc mieszany, a nie triumfalny. Ten sam raport odnotowuje spadek rozpowszechnienia używania konopi między 2017 a 2022 rokiem przy pogorszeniu wskaźników używania ryzykownego. Najlepiej udokumentowanym efektem reformy jest przeniesienie spraw z sądu do systemu ochrony zdrowia; twierdzenie o pokonaniu problemu narkotykowego wykracza poza to, co pokazują liczby.

Najczęściej zadawane pytania

Czy w Portugalii jest dozwolona ilość marihuany?

Ustawa mówi o zapasie na dziesięć dni przeciętnego spożycia. Po przemnożeniu dawek dziennych daje to 25 gramów ziela, 5 gramów żywicy oraz 2,5 grama oleju. Od 2023 roku większa ilość jest poszlaką, że celem może nie być konsumpcja.

Czy w Portugalii marihuana jest legalna?

Nie. Konsumpcja, nabycie i posiadanie na własny użytek są deliktem administracyjnym, a nie czynem karalnym. Czyn nie został zalegalizowany, tylko wyprowadzony z prawa karnego.

Na czym oparto portugalskie dawki dzienne?

Przypisy do tabeli podają, że ziele liczono przy średnim stężeniu 2 procent substancji czynnej, żywicę przy 10 procentach, a olej przy 20 procentach. Założenie o dwóch procentach pochodzi z 1996 r.

Co się dzieje, gdy konsument sam zgłosi się po pomoc?

Ustawa nie ma wtedy zastosowania. Przepis obejmuje zgłoszenie do publicznej albo prywatnej służby zdrowia, a lekarzy wiąże przy tym tajemnica zawodowa.

Czy portugalska sprawa trafia do sądu karnego?

Nie, jeśli ilość mieści się w progu dziesięciu dni. Idzie w tryb deliktu administracyjnego przewidziany ustawą z 2000 r., więc nie kończy się wyrokiem skazującym ani skutkami, jakie niesie wpis do rejestru karnego. Przy większej ilości o skierowaniu do komisji decyduje prokuratura albo sąd.

Czy Portugalia ma ustawę o konopiach medycznych?

Tak, z lipca 2018 r. Ustanawia ona ramy dla leków, preparatów i substancji na bazie rośliny konopi, a rozporządzenie wykonawcze z 2019 r. reguluje uprawę, produkcję, obrót, import, eksport oraz tranzyt.

Czy dekryminalizacja rozwiązała w Portugalii problem narkotykowy?

Dane z krajowego raportu za 2023 rok nie potwierdzają takiego wniosku. Przedawkowania wzrosły o 16 procent wobec 2022 roku, a wszczęto 10 614 postępowań w sprawie deliktu administracyjnego, o 29 procent więcej niż rok wcześniej. Najlepiej udokumentowanym efektem jest przeniesienie spraw z sądu do systemu zdrowia.

Źródła

Akt albo dokument Adres Sprawdzone Stopień dowodu
Lei n.º 30/2000 z 29 listopada 2000 r., art. 2 ust. 1 i art. 3 Diário da República 2026-11-07 tekst aktu prawnego
Lei n.º 30/2000, art. 2 ust. 2 w związku z Portaria n.º 94/96 z 26 marca 1996 r., mapa do pkt 9 Diário da República 2026-11-07 tekst aktu prawnego
Lei n.º 30/2000, art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 Diário da República 2026-11-07 tekst aktu prawnego
Lei n.º 33/2018 z 18 lipca 2018 r. (zakres podany za preambułą Decreto-Lei n.º 8/2019) oraz Decreto-Lei n.º 8/2019 z 15 stycznia 2019 r. Diário da República 2026-11-07 tekst aktu prawnego
Decreto-Lei n.º 8/2019 z 15 stycznia 2019 r. Diário da República 2026-11-07 tekst aktu prawnego
Ustawa nr 30/2000 z 29 listopada 2000 roku Diário da República 2026-11-07 tekst aktu prawnego
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 55, 62 i 62a, tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 1939 Dziennik Ustaw 2026-11-07 tekst aktu prawnego
ICAD, komunikat z 25 lutego 2025 r. o raportach krajowych za 2023 rok icad.pt 2026-11-07 stanowisko urzędu
Lei n.º 30/2000, art. 2 i 7, oraz Decreto-Lei n.º 15/93, art. 21 i 40, w brzmieniu nadanym przez Lei n.º 55/2023 z 8 września 2023 r. i Decreto-Lei n.º 89/2023 z 11 października 2023 r. Procuradoria-Geral Regional de Lisboa, teksty jednolite 2026-11-07 tekst jednolity aktu prawnego
Konwencja wykonawcza do układu z Schengen z 14 czerwca 1985 r., art. 75 (Dz.Urz. WE L 239 z 22.9.2000) EUR-Lex 2026-11-07 tekst aktu prawnego

Artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny opisany w artykule obowiązuje na dzień publikacji: regulacje dotyczące konopi mogą ulec zmianie. Przed podjęciem decyzji konsultuj się z prawnikiem lub aktualnymi aktami prawnymi.

Autor: Michał Waluk · Opublikowano: 2026-08-09 · Aktualizacja: 2026-11-07

Podziel się:
Zaufanie
Dowiedz się więcej o nas
Darmowa wysyłka
Od 49PLN - paczkomatem
Łatwy kontakt
Masz pytania? Skontaktuj się z nami.
Lojalność
Jedyny taki program - zbieraj buchy

Strona tylko dla osób pełnoletnich.

Czy masz ukończone 18 lat?

Buch z Tobą