<\/p>\n
Terpinolen to monoterpen o wzorze C10H16 i masie cz\u0105steczkowej 136,23 g\/mol, w bazie PubChem opisany pod numerem CID 11463. Poza konopiami bazy chemiczne notuj\u0105 go w olejkach cytrusowych, w olejku z drzewa herbacianego, w so\u015bnie zwyczajnej oraz w zielu angielskim, a olej z pasternaku uchodzi za jego obfite \u017ar\u00f3d\u0142o.<\/p>\n
Nazwa systematyczna brzmi 1-metylo-4-(propan-2-ylideno)cykloheksen, a chemicznie zwi\u0105zek nale\u017cy do p-mentadien\u00f3w z wi\u0105zaniami podw\u00f3jnymi w pozycjach 1 oraz 4(8). Karta ChEBI do\u0142\u0105czona do rekordu PubChem przypisuje mu rol\u0119 sk\u0142adnika olejk\u00f3w lotnych, \u015brodka uspokajaj\u0105cego, repelentu owadziego oraz metabolitu ro\u015blinnego. Ta lista opisuje role chemiczne nadane substancji w bazie i nie jest zestawieniem dzia\u0142a\u0144 potwierdzonych u pacjenta.<\/p>\n
Wykaz \u017ar\u00f3de\u0142 w tym samym rekordzie rozk\u0142ada wyst\u0119powanie na konkretne ro\u015bliny. Hazardous Substances Data Bank wymienia olejki cytrusowe pomara\u0144czy navel, bergamotki, mandarynki oraz tangeryny, olejek sosny zwyczajnej, olejki drzew herbacianych rodzaju Melaleuca, a tak\u017ce terpentyny z \u017cywicy sosnowej. Toxin and Toxin Target Database dok\u0142ada gatunki rodzaj\u00f3w Citrus, Mentha, Juniperus oraz Myristica i wskazuje olej z pasternaku jako \u017ar\u00f3d\u0142o obfite. Baza LOTUS notuje zwi\u0105zek w herbacie chi\u0144skiej. Komitet ekspert\u00f3w do spraw dodatk\u00f3w do \u017cywno\u015bci opisuje czyst\u0105 substancj\u0119 jako bezbarwn\u0105 albo blados\u0142omkow\u0105 oleist\u0105 ciecz o s\u0142odkim, sosnowym zapachu.<\/p>\n
<\/p>\n
Nie wiadomo. Dla samego terpinolenu nikt nie opublikowa\u0142 pomiaru st\u0119\u017cenia we krwi po waporyzacji suszu, wi\u0119c czas dotarcia i czas zaniku pozostaj\u0105 dla tego zwi\u0105zku niezmierzone. Wiadomo natomiast, jak zachowuje si\u0119 droga podania jako taka, i to jest opisane ni\u017cej wraz z jedyn\u0105 liczb\u0105, kt\u00f3r\u0105 wolno tu poda\u0107 ze \u017ar\u00f3d\u0142a.<\/p>\n
Droga podania rozstrzyga o przebiegu bardziej ni\u017c sama odmiana. Po waporyzacji substancja przechodzi z p\u0142uc do krwi niemal natychmiast, wi\u0119c pierwsze odczucia pojawiaj\u0105 si\u0119 po kilku minutach, nasilenie ro\u015bnie jeszcze przez kilkana\u015bcie do trzydziestu minut, a ca\u0142o\u015b\u0107 mija w ci\u0105gu dw\u00f3ch do czterech godzin. Po po\u0142kni\u0119ciu surowiec pokonuje najpierw jelito i w\u0105trob\u0119, wi\u0119c na pierwsze odczucia czeka si\u0119 od p\u00f3\u0142 godziny do dw\u00f3ch, a epizod ci\u0105gnie si\u0119 sze\u015b\u0107, niekiedy osiem godzin. St\u0105d bierze si\u0119 najcz\u0119stsza pomy\u0142ka przy podaniu doustnym: kto uzna po trzydziestu minutach, \u017ce nic si\u0119 nie dzieje, i dobierze porcj\u0119, dostanie obie dawki naraz. Powy\u017csze przedzia\u0142y opisuj\u0105 drog\u0119 podania, nie t\u0119 odmian\u0119; badania farmakokinetycznego dla pojedynczego kultywaru nie opublikowano.<\/p>\n
Ta jedyna liczba opisuje temperatur\u0119 wrzenia czystego zwi\u0105zku. Rekord PubChem gromadzi dla numeru CID 11463 trzy zapisy. Hazardous Substances Data Bank notuje 187 stopni Celsjusza, komitet ekspert\u00f3w do spraw dodatk\u00f3w do \u017cywno\u015bci podaje 183-185 stopni pod ci\u015bnieniem 760 mm Hg, a Human Metabolome Database powtarza ten sam przedzia\u0142. Wszystkie trzy zmierzono pod ci\u015bnieniem zbli\u017conym do atmosferycznego, wi\u0119c daj\u0105 si\u0119 zestawia\u0107 ze sob\u0105. Nie ka\u017cdy terpen ma taki komplet: dla humulenu ten sam zbi\u00f3r ma wy\u0142\u0105cznie pomiar 99-100 stopni pod ci\u015bnieniem 3 mm Hg, a warto\u015bci spod obni\u017conego ci\u015bnienia nie wolno stawia\u0107 obok pomiar\u00f3w atmosferycznych.<\/p>\n
Temperatura wrzenia czystej substancji nie jest ani nastaw\u0105 urz\u0105dzenia, ani miar\u0105 tego, ile zwi\u0105zku zostaje w oparach po podgrzaniu suszu. Na drugie pytanie nasze dane nie odpowiadaj\u0105 wcale: \u017caden ze zbior\u00f3w, na kt\u00f3rych stoi ten klaster, nie mierzy ubytku terpenu przy ogrzewaniu surowca. Spos\u00f3b, w jaki tabele temperatur bywaj\u0105 czytane jak instrukcja obs\u0142ugi, rozbiera osobny tekst o parowaniu terpen\u00f3w<\/a>.<\/p>\n <\/p>\n Dwie prace, obie poza cz\u0142owiekiem. Ito i Ito opisali w 2013 roku dzia\u0142anie uspokajaj\u0105ce po inhalacji u myszy, a zesp\u00f3\u0142 Okumury w 2012 roku wp\u0142yw na ludzk\u0105 lini\u0119 kom\u00f3rkow\u0105 bia\u0142aczki w hodowli. Baza dowodowa tego klastra nie ma dla tego zwi\u0105zku ani jednego badania z udzia\u0142em ludzi.<\/p>\n Pierwsza z nich dotyczy zwierz\u0119cia. Ito K, Ito M og\u0142osili j\u0105 w 2013 roku w czasopi\u015bmie Journal of Natural Medicines pod identyfikatorem PMID:23339024, a modelem by\u0142 gryzo\u0144: mysz otrzymuj\u0105ca zwi\u0105zek drog\u0105 wziewn\u0105. Wziewny terpinolen wykazywa\u0142 dzia\u0142anie uspokajaj\u0105ce (sedacyjne) u myszy; efekt utrzymywa\u0142 si\u0119 tak\u017ce u myszy z upo\u015bledzonym w\u0119chem, co wskazuje, \u017ce dzia\u0142anie nast\u0119powa\u0142o po wch\u0142oni\u0119ciu zwi\u0105zku do organizmu przez nos, a nie wy\u0142\u0105cznie przez percepcj\u0119 zapachu. Wynik m\u00f3wi zatem o wch\u0142anianiu u myszy, nie o sennym pacjencie, i nie wolno go przenosi\u0107 na cz\u0142owieka.<\/p>\n Druga pozycja nie dotyczy \u017cadnego organizmu. Okumura N, Yoshida H, Nishimura Y, Kitagishi Y, Matsuda S og\u0142osili j\u0105 w 2012 roku w czasopi\u015bmie Oncology Letters pod identyfikatorem PMID:22740904, a modelem by\u0142a prob\u00f3wka: ludzka linia kom\u00f3rkowa K562. Terpinolen obni\u017ca\u0142 poziom bia\u0142ka AKT1 i hamowa\u0142 proliferacj\u0119 ludzkich kom\u00f3rek bia\u0142aczkowych linii K562 w hodowli; badanie nie dotyczy\u0142o b\u00f3lu, snu ani l\u0119ku. Ludzkie kom\u00f3rki w naczyniu hodowlanym to nie cz\u0142owiek, a zahamowanie podzia\u0142\u00f3w w szalce nie jest wynikiem terapeutycznym.<\/p>\n Ca\u0142a baza dowodowa tego klastra wygl\u0105da podobnie. Le\u017c\u0105 w niej 22 prace rozpisane na jedena\u015bcie terpen\u00f3w i ani jedna nie obj\u0119\u0142a ludzi; dwie nie dotycz\u0105 nawet ssaka, bo opisuj\u0105 ro\u015blin\u0119 z mszyc\u0105 albo przegl\u0105d pi\u015bmiennictwa owadziego. Przy takim materiale zdanie o tym, co odmiana robi pacjentowi, nie ma z czego powsta\u0107.<\/p>\n <\/p>\n Nie wykazano dzia\u0142ania terpinolenu na b\u00f3l, l\u0119k ani sen u ludzi ani w \u017cadnym zwierz\u0119cym modelu b\u00f3lowym; dost\u0119pne dane obejmuj\u0105 wy\u0142\u0105cznie dzia\u0142anie uspokajaj\u0105ce po inhalacji u myszy i wp\u0142yw na lini\u0119 kom\u00f3rkow\u0105 bia\u0142aczki w prob\u00f3wce. To zdanie wa\u017cy tu wi\u0119cej ni\u017c wszystkie pozosta\u0142e i nie ma pod nim \u017cadnego zastrze\u017cenia drobnym drukiem.<\/p>\n Roz\u0142\u00f3\u017cmy je na cz\u0119\u015bci. B\u00f3l: \u017caden zwierz\u0119cy model b\u00f3lowy nie dosta\u0142 tego zwi\u0105zku, wi\u0119c nie istnieje nawet punkt wyj\u015bcia do pytania o cz\u0142owieka. Sen: praca na myszach m\u00f3wi o dzia\u0142aniu uspokajaj\u0105cym, a uspokojenie gryzonia w te\u015bcie behawioralnym nie jest za\u015bni\u0119ciem cz\u0142owieka i nie mierzy si\u0119 go tymi samymi narz\u0119dziami. L\u0119k: \u017cadna z dw\u00f3ch prac takiego pytania nie postawi\u0142a, a druga wyklucza je wprost.<\/p>\n Nie wykazano te\u017c rzeczy, o kt\u00f3re nikt nie pyta g\u0142o\u015bno. Nie ma pomiaru, ile zwi\u0105zku trafia do krwi osoby waporyzuj\u0105cej susz. Nie ma pomiaru, ile go w og\u00f3le zostaje w oparach. Nie ma badania por\u00f3wnuj\u0105cego dwie odmiany r\u00f3\u017cni\u0105ce si\u0119 wiod\u0105cym terpenem przy zbli\u017conej mocy surowca. Nie ma wreszcie pracy, kt\u00f3ra wi\u0105za\u0142aby wskazanie tego zwi\u0105zku w wykazie aptecznym z jakimkolwiek wynikiem u pacjenta, bo wykaz opisuje towar, a nie efekt.<\/p>\n Osobno stoi kierunek, w kt\u00f3rym rozje\u017cd\u017caj\u0105 si\u0119 opis handlowy i materia\u0142 dowodowy. Karta ChEBI przypisuje zwi\u0105zkowi rol\u0119 \u015brodka uspokajaj\u0105cego, a opisy sklepowe wi\u0105\u017c\u0105 go zwykle z pobudzeniem i por\u0105 dzienn\u0105. Baza dowodowa nie rozstrzyga tej sprzeczno\u015bci w \u017cadn\u0105 stron\u0119, bo do rozstrzygni\u0119cia potrzebny by\u0142by pomiar u ludzi, a takiego nikt nie wykona\u0142. Konkurencja stawia w tym miejscu og\u00f3ln\u0105 bibliografi\u0119 i nie podaje ani jednej granicy cytowanego wyniku.<\/p>\n <\/p>\n \u017badnych, je\u015bli pyta\u0107 o susz. Zg\u0142oszenie dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105danego dotyczy produktu leczniczego z numerem serii, a nie pojedynczego sk\u0142adnika olejku, wi\u0119c dla tego zwi\u0105zku wdychanego z suszu nie ma osobnej statystyki. Istnieje natomiast klasyfikacja chemiczna czystej substancji i m\u00f3wi ona o czym\u015b innym.<\/p>\n Zg\u0142oszenia o dzia\u0142aniach niepo\u017c\u0105danych zbiera si\u0119 dla produktu leczniczego z numerem serii, a nie dla nazwy odmiany, wi\u0119c poni\u017csze dotyczy suszu konopnego jako grupy surowc\u00f3w. Powtarzaj\u0105 si\u0119 przede wszystkim sucho\u015b\u0107 w jamie ustnej, przekrwienie oczu oraz przyspieszenie akcji serca. Rzadziej opisywane s\u0105 zawroty g\u0142owy przy szybkiej pionizacji, ospa\u0142o\u015b\u0107 w ci\u0105gu dnia i przej\u015bciowe pogorszenie pami\u0119ci \u015bwie\u017cej, a tak\u017ce niepok\u00f3j nasilaj\u0105cy si\u0119 wraz z dawk\u0105. Osobn\u0105 spraw\u0105 s\u0105 leki przyjmowane r\u00f3wnolegle, zw\u0142aszcza uspokajaj\u0105ce i wp\u0142ywaj\u0105ce na krzepni\u0119cie: ich ocena wymaga znajomo\u015bci ca\u0142ej listy preparat\u00f3w, nie opisu ro\u015bliny. Cz\u0119sto\u015bci tych objaw\u00f3w nie podajemy liczbowo, bo publiczne zestawienia dla suszu konopnego w Polsce nie rozdzielaj\u0105 ich na poszczeg\u00f3lne produkty.<\/p>\n Klasyfikacja czystej substancji pochodzi z rejestru Europejskiej Agencji Chemikali\u00f3w, gdzie karta p-mentha-1,4(8)-diene zbiera 2251 zg\u0142osze\u0144 od 44 podmiot\u00f3w. Niespe\u0142na trzy pi\u0105te tych zg\u0142osze\u0144 przypisuje substancji dzia\u0142anie dra\u017cni\u0105ce na sk\u00f3r\u0119, a ponad trzy czwarte zdolno\u015b\u0107 wywo\u0142ania alergicznej reakcji sk\u00f3rnej. Haz-Map streszcza rzecz inaczej: jako \u015brodek aromatyzuj\u0105cy substancja uchodzi za bezpieczn\u0105 wedle komitetu ekspert\u00f3w do spraw dodatk\u00f3w do \u017cywno\u015bci, testu maksymalizacji nie przesz\u0142a jako uczulacz, ale opisano dodatni test p\u0142atkowy u kobiety u\u017cywaj\u0105cej \u015brodka czyszcz\u0105cego, a europejski komitet do spraw bezpiecze\u0144stwa konsument\u00f3w umie\u015bci\u0142 j\u0105 w 2011 roku w\u015br\u00f3d uznanych alergen\u00f3w kontaktowych. Karta ratownicza dodaje, \u017ce wdychanie substancji albo kontakt z ni\u0105 potrafi podra\u017cni\u0107 sk\u00f3r\u0119 oraz oczy, a pary bywaj\u0105 przyczyn\u0105 zawrot\u00f3w g\u0142owy w pomieszczeniu zamkni\u0119tym.<\/p>\n Wszystkie te opisy dotycz\u0105 czystego zwi\u0105zku w ilo\u015bciach przemys\u0142owych oraz kontaktu ze sk\u00f3r\u0105, a nie \u015bladowej zawarto\u015bci w oparach z suszu. Przeniesienie ich wprost na waporyzacj\u0119 by\u0142oby takim samym nadu\u017cyciem jak przeniesienie wyniku z myszy na cz\u0142owieka.<\/p>\n <\/p>\n Siedem z osiemdziesi\u0119ciu pi\u0119ciu. Wykaz apteczny wskazuje ten zwi\u0105zek jako wiod\u0105cy dla odmian Lilac Diesel, Ghost Train Haze, Delahaze, Frozen Lemon Mints, Lemon Skunk, Original Gangster Deluxe oraz Red No 2 (Jack Haze). Odpowiada im trzyna\u015bcie z tych stu czterdziestu jeden pozycji, kt\u00f3re wykaz liczy dzisiaj.<\/p>\nCo badania wykaza\u0142y o dzia\u0142aniu terpinolenu?<\/h2>\n
Czego o terpinolenie nie wykazano?<\/h2>\n
Jakie dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane zg\u0142aszano po terpinolenie?<\/h2>\n
Kt\u00f3re odmiany z polskich aptek maj\u0105 terpinolen jako wiod\u0105cy?<\/h2>\n