<\/p>\n
Ocymen to lotny monoterpen o wzorze C10H16 i masie cz\u0105steczkowej 136,23, zapisany w bazie PubChem pod numerem 18756 jako beta-ocymen. Poza konopiami odnotowano go w chmielu zwyczajnym oraz w jaborandi, a komitet ekspert\u00f3w FAO i WHO prowadzi go pod numerem 1338 w klasie substancji aromatyzuj\u0105cych.<\/p>\n
Pod wzgl\u0119dem budowy jest to w\u0119glowod\u00f3r o \u0142a\u0144cuchu otwartym, bez pier\u015bcienia, jaki maj\u0105 limonen i pinen. Nazwa systematyczna brzmi 3,7-dimetyloocta-1,3,6-trien, a numer CAS to 13877-91-3. Bazy profilowe, z kt\u00f3rych korzysta ten klaster, pisz\u0105 po prostu \u201eocymen\u201d i nie podaj\u0105 izomeru, natomiast rekord PubChem oraz jedyna praca w naszej bazie dowodowej dotycz\u0105 formy beta. To nie jest drobiazg redakcyjny: forma alfa i forma beta maj\u0105 t\u0119 sam\u0105 mas\u0119, lecz s\u0105 osobnymi zwi\u0105zkami, a zapis bez litery greckiej nie pozwala rozstrzygn\u0105\u0107, o kt\u00f3rym mowa.<\/p>\n
Ten sam rekord opisuje czysty zwi\u0105zek jako bezbarwn\u0105 albo s\u0142omkow\u0105 ciecz o ciep\u0142ym, zio\u0142owym zapachu, nierozpuszczaln\u0105 w wodzie i rozpuszczaln\u0105 w olejach. Stamt\u0105d pochodzi te\u017c jedyna liczba fizyczna, jak\u0105 dla ocymenu mamy: temperatura wrzenia 177 stopni Celsjusza, podana przez komitet ekspert\u00f3w do spraw dodatk\u00f3w do \u017cywno\u015bci.<\/p>\n
Wyst\u0119powanie poza konopiami baza PubChem opisuje oszcz\u0119dnie. Wymienia chmiel zwyczajny (Humulus lupulus) i jaborandi (Pilocarpus microphyllus), po czym dodaje formu\u0142\u0119 o innych organizmach, dla kt\u00f3rych dane s\u0105 dost\u0119pne. Lista gatunk\u00f3w nie zosta\u0142a wi\u0119c domkni\u0119ta i nie da si\u0119 z niej odczyta\u0107, jak powszechny jest ten zwi\u0105zek w \u015bwiecie ro\u015blin. Wpis w klasie substancji aromatyzuj\u0105cych m\u00f3wi natomiast tyle, \u017ce przemys\u0142 spo\u017cywczy zna ten sk\u0142adnik jako dopuszczony do stosowania, co jest informacj\u0105 o obrocie, nie o wp\u0142ywie na cz\u0142owieka.<\/p>\n
<\/p>\n
Nie wiadomo. Nikt nie zmierzy\u0142, ile ocymenu z suszu trafia do krwi po waporyzacji ani jak szybko organizm go usuwa. Publiczna baza podaje dla tego zwi\u0105zku jedn\u0105 liczb\u0119, punkt wrzenia 177 stopni Celsjusza, i nawet ona nie m\u00f3wi, przy jakim ci\u015bnieniu j\u0105 zmierzono.<\/p>\n
Droga podania rozstrzyga o przebiegu bardziej ni\u017c sama odmiana. Po waporyzacji substancja przechodzi z p\u0142uc do krwi niemal natychmiast, wi\u0119c pierwsze odczucia pojawiaj\u0105 si\u0119 po kilku minutach, nasilenie ro\u015bnie jeszcze przez kilkana\u015bcie do trzydziestu minut, a ca\u0142o\u015b\u0107 mija w ci\u0105gu dw\u00f3ch do czterech godzin. Po po\u0142kni\u0119ciu surowiec pokonuje najpierw jelito i w\u0105trob\u0119, wi\u0119c na pierwsze odczucia czeka si\u0119 od p\u00f3\u0142 godziny do dw\u00f3ch, a epizod ci\u0105gnie si\u0119 sze\u015b\u0107, niekiedy osiem godzin. St\u0105d bierze si\u0119 najcz\u0119stsza pomy\u0142ka przy podaniu doustnym: kto uzna po trzydziestu minutach, \u017ce nic si\u0119 nie dzieje, i dobierze porcj\u0119, dostanie obie dawki naraz. Powy\u017csze przedzia\u0142y opisuj\u0105 drog\u0119 podania, nie t\u0119 odmian\u0119; badania farmakokinetycznego dla pojedynczego kultywaru nie opublikowano.<\/p>\n
Liczba 177 stopni pochodzi z rekordu komitetu ekspert\u00f3w FAO i WHO i w naszych danych nosi oznaczenie pomiaru bez podanego ci\u015bnienia. Rozr\u00f3\u017cnienie ma wag\u0119: pod obni\u017conym ci\u015bnieniem ta sama substancja wrze ni\u017cej, wi\u0119c zapis bez ci\u015bnienia nie daje si\u0119 zestawi\u0107 z warto\u015bciami mierzonymi w warunkach pokojowych. Pole z temperatur\u0105 wrzenia pod ci\u015bnieniem atmosferycznym zosta\u0142o dlatego dla ocymenu puste.<\/p>\n
Punkt wrzenia opisuje moment, w kt\u00f3rym czysta ciecz zaczyna wrze\u0107 w naczyniu laboratoryjnym. Nie jest ustawieniem urz\u0105dzenia i nie podajemy tu \u017cadnej nastawy ani sposobu przyjmowania surowca. Nie mamy r\u00f3wnie\u017c danych o tym, ile ocymenu zostaje w oparach po podgrzaniu suszu: ani jedno \u017ar\u00f3d\u0142o w tym projekcie tego nie mierzy.<\/p>\n
<\/p>\n
Jedna praca i jedna prob\u00f3wka. W bazie dowodowej tego klastra ocymen ma dok\u0142adnie jedno badanie: hodowl\u0119 kom\u00f3rkow\u0105 z paso\u017cytem Leishmania i makrofagami, og\u0142oszon\u0105 w 2023 roku. Nie ma pracy na gryzoniach, nie ma pracy na ludziach, wi\u0119c \u017cadnego wyniku nie da si\u0119 przenie\u015b\u0107 na pacjenta.<\/p>\n
Pozycja pochodzi z czasopisma Pharmaceuticals (Basel), rocznik 2023, identyfikator PMID:37259336. Autorzy: Sousa JMS, Nunes TAL, Rodrigues RRL, Sousa JPA, Val MDCA, Coelho FADR, Santos ALSD, Maciel NB. Model badania to prob\u00f3wka: hodowla kom\u00f3rkowa z paso\u017cytem oraz makrofagami gospodarza, bez organizmu zwierz\u0119cego na jakimkolwiek etapie.<\/p>\n
Wynik tej pracy w zapisie naszej bazy dowodowej brzmi nast\u0119puj\u0105co. Beta-ocymen niszczy\u0142 w hodowli formy amastigota Leishmanii wewn\u0105trz makrofag\u00f3w przy st\u0119\u017ceniu skutecznym 0,89 mikromola, naruszaj\u0105c przepuszczalno\u015b\u0107 b\u0142ony paso\u017cyta; zwi\u0119ksza\u0142 wydzielanie czynnika martwicy nowotwor\u00f3w alfa, tlenku azotu i reaktywnych form tlenu, a zmniejsza\u0142 interleukiny 10 i 6. Autorzy nazwali wynik obiecuj\u0105cym i wskazali badania na zwierz\u0119tach jako krok jeszcze niewykonany.<\/p>\n
Dla osoby przyjmuj\u0105cej susz z apteki nie wynika z tego nic bezpo\u015bredniego. St\u0119\u017cenie skuteczne ustala si\u0119 w naczyniu, gdzie badacz sam dobiera dawk\u0119 wok\u00f3\u0142 kom\u00f3rek, a nie w organizmie, do kt\u00f3rego sk\u0142adnik musia\u0142by najpierw dotrze\u0107 w jakiejkolwiek ilo\u015bci. Zastrze\u017cenie o pracach na zwierz\u0119tach jako etapie jeszcze niewykonanym pochodzi zreszt\u0105 od samych autor\u00f3w, wi\u0119c nast\u0119pny szczebel tej linii badawczej dopiero przed ni\u0105 stoi, a szczebli mi\u0119dzy prob\u00f3wk\u0105 a pacjentem jest wi\u0119cej.<\/p>\n
<\/p>\n
Nie ma bada\u0144 ocymenu u ludzi ani u zwierz\u0105t. Jedyna praca dotyczy hodowli kom\u00f3rkowej i paso\u017cyta, a nie cz\u0142owieka, i sami autorzy wskazuj\u0105 badania na zwierz\u0119tach jako etap przed nimi. Twierdzenia o dzia\u0142aniu przeciwwirusowym i przeciwbakteryjnym u cz\u0142owieka nie maj\u0105 w niej oparcia.<\/p>\n
Brak bada\u0144 u ludzi znaczy tu dok\u0142adnie tyle, ile m\u00f3wi: nie ma pomiaru dawki, nie ma pomiaru czasu i nie ma opisanego pacjenta. W jedynej pracy, jak\u0105 mamy, zwi\u0105zek trafia\u0142 wprost na kom\u00f3rki w naczyniu, w st\u0119\u017ceniu wybranym przez badaczy. Mi\u0119dzy takim ustawieniem a wdychaniem opar\u00f3w suszu le\u017cy ca\u0142a droga, kt\u00f3rej dla ocymenu nikt nie zmierzy\u0142: ile z niego przechodzi do krwi, jak szybko w\u0105troba go usuwa, co dzieje si\u0119 z reszt\u0105.<\/p>\n
Twierdzenia kr\u0105\u017c\u0105ce o tym zwi\u0105zku w sieci nie maj\u0105 w tej pracy oparcia, a nasza baza dowodowa nie daje im \u017cadnego innego. Dotyczy to zw\u0142aszcza hase\u0142 o dzia\u0142aniu przeciwwirusowym albo przeciwbakteryjnym u cz\u0142owieka: badanie na paso\u017cycie w hodowli kom\u00f3rkowej nie jest o tym, a prze\u0142o\u017cenie takiego wyniku na osob\u0119 przyjmuj\u0105c\u0105 lek by\u0142oby nadu\u017cyciem, nie skr\u00f3tem my\u015blowym.<\/p>\n
Osobno stoi rzecz, o kt\u00f3rej pisze si\u0119 rzadko: nie jest nawet pewne, \u017ce dana odmiana ten zwi\u0105zek zawiera. Z dw\u00f3ch baz profilowych u\u017cywanych w tym projekcie ocymen wymienia jedna, a druga milczy o nim w ka\u017cdym swoim opisie. Zdanie o tym, czego nie wykazano, obejmuje zatem tak\u017ce sk\u0142ad: dow\u00f3d dzia\u0142ania i dow\u00f3d obecno\u015bci s\u0105 tu r\u00f3wnie ubogie.<\/p>\n
Piszemy to wprost, bo taki zapis nale\u017cy do rzadko\u015bci. Strony o odmianach zwykle wymieniaj\u0105 terpen i od razu przypisuj\u0105 mu dzia\u0142anie, nie pokazuj\u0105c, na czym to przypisanie stoi. Tutaj stoi na jednej pozycji z prob\u00f3wki i to jest ca\u0142a odpowied\u017a.<\/p>\n
<\/p>\n
\u017badnych. Dla samego ocymenu nie ma w tej bazie ani jednego zg\u0142oszenia, bo raporty o bezpiecze\u0144stwie opisuj\u0105 produkt leczniczy, a nie pojedynczy sk\u0142adnik profilu. Jedyna praca mierzy\u0142a los paso\u017cyta w hodowli kom\u00f3rkowej, a nie tolerancj\u0119 u cz\u0142owieka, wi\u0119c o objawach nie m\u00f3wi nic.<\/p>\n
Zg\u0142oszenia o dzia\u0142aniach niepo\u017c\u0105danych zbiera si\u0119 dla produktu leczniczego z numerem serii, a nie dla nazwy odmiany, wi\u0119c poni\u017csze dotyczy suszu konopnego jako grupy surowc\u00f3w. Powtarzaj\u0105 si\u0119 przede wszystkim sucho\u015b\u0107 w jamie ustnej, przekrwienie oczu oraz przyspieszenie akcji serca. Rzadziej opisywane s\u0105 zawroty g\u0142owy przy szybkiej pionizacji, ospa\u0142o\u015b\u0107 w ci\u0105gu dnia i przej\u015bciowe pogorszenie pami\u0119ci \u015bwie\u017cej, a tak\u017ce niepok\u00f3j nasilaj\u0105cy si\u0119 wraz z dawk\u0105. Osobn\u0105 spraw\u0105 s\u0105 leki przyjmowane r\u00f3wnolegle, zw\u0142aszcza uspokajaj\u0105ce i wp\u0142ywaj\u0105ce na krzepni\u0119cie: ich ocena wymaga znajomo\u015bci ca\u0142ej listy preparat\u00f3w, nie opisu ro\u015bliny. Cz\u0119sto\u015bci tych objaw\u00f3w nie podajemy liczbowo, bo publiczne zestawienia dla suszu konopnego w Polsce nie rozdzielaj\u0105 ich na poszczeg\u00f3lne produkty.<\/p>\n
Og\u00f3lne przekonanie, \u017ce pary zwi\u0105zk\u00f3w lotnych w wysokim st\u0119\u017ceniu potrafi\u0105 dra\u017cni\u0107 drogi oddechowe oraz sk\u00f3r\u0119, pochodzi z innych obszar\u00f3w ni\u017c ta baza dowodowa, a dla ocymenu nie mamy takiego pomiaru i nie podajemy go z drugiej r\u0119ki. Aerozol wdychany z suszu jest zreszt\u0105 mieszanin\u0105, w kt\u00f3rej ten zwi\u0105zek nigdy nie stoi sam: w opisach, gdzie go wymieniono, s\u0105siaduje najcz\u0119\u015bciej z mircenem albo kariofilenem. \u017badnego objawu nie da\u0142oby si\u0119 wi\u0119c przypisa\u0107 jemu jednemu nawet wtedy, gdyby zg\u0142oszenia istnia\u0142y.<\/p>\n
<\/p>\n
\u017badna. Wykaz apteczny, z kt\u00f3rego korzysta ten klaster, nazywa terpen wiod\u0105cy tylko sze\u015bcioma nazwami i ocymenu w\u015br\u00f3d nich nie ma, wi\u0119c \u017cadna ze stu czterdziestu jeden pozycji nie wskazuje go jako wiod\u0105cego. W opisach profilowych zwi\u0105zek ten pojawia si\u0119 natomiast przy pi\u0119tnastu odmianach.<\/p>\n
Sze\u015b\u0107 nazw ze s\u0142ownika aptecznego to mircen, kariofilen, limonen, terpinolen, pinen i nerolidol. Ocymenu w tym s\u0142owniku nie ma, wi\u0119c pytanie o dominacj\u0119 nie ma tutaj odpowiedzi twierdz\u0105cej i nie da si\u0119 jej wytworzy\u0107 przez naci\u0105ganie danych. W\u015br\u00f3d osiemdziesi\u0119ciu pi\u0119ciu odmian klastra terpenem wiod\u0105cym bywa najcz\u0119\u015bciej kariofilen, przy trzydziestu odmianach, a zaraz po nim mircen, przy dwudziestu.<\/p>\n
Pi\u0119tna\u015bcie odmian, kt\u00f3rym \u017ar\u00f3d\u0142o profilowe przypisuje ocymen, obejmuje dwadzie\u015bcia dwie pozycje apteczne ze stu czterdziestu jeden. Wykaz nadaje im cztery r\u00f3\u017cne terpeny wiod\u0105ce: terpinolen oraz mircen po pi\u0119\u0107 odmian, kariofilen trzy, pinen dwie. Tam, gdzie \u017ar\u00f3d\u0142o profilowe widzi ocymen, wykaz apteczny widzi zatem co innego, a tabela poni\u017cej zestawia jedno z drugim w\u0142a\u015bnie po to, \u017ceby tej r\u00f3\u017cnicy nie zaciera\u0107.<\/p>\n