{"id":78509,"date":"2026-08-24T12:56:55","date_gmt":"2026-08-24T10:56:55","guid":{"rendered":"https:\/\/ubucha.pl\/?p=78509"},"modified":"2026-08-25T11:59:10","modified_gmt":"2026-08-25T09:59:10","slug":"szalwia-na-potliwosc-jak-ja-stosowac-i-czy-pomaga","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/szalwia-na-potliwosc-jak-ja-stosowac-i-czy-pomaga\/","title":{"rendered":"Sage for sweating: how to use it and does it help"},"content":{"rendered":"<p><script type=\"application\/ld+json\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@type\":\"FAQPage\",\"mainEntity\":[{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czy sza\u0142wia pomaga na potliwo\u015b\u0107 niezwi\u0105zan\u0105 z menopauz\u0105?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Nie ma na to bada\u0144 klinicznych. Monografia EMA obejmuje wskazaniem \u0142agodzenie nadmiernej potliwo\u015bci, ale w trybie tradycyjnym, czyli na podstawie samego d\u0142ugiego stosowania. Wyniki liczbowe dotycz\u0105 wy\u0142\u0105cznie uderze\u0144 gor\u0105ca u kobiet po menopauzie.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Jak zaparzy\u0107 sza\u0142wi\u0119 na potliwo\u015b\u0107?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Monografia EMA podaje dla tego wskazania 2 g rozdrobnionego li\u015bcia na 150 ml wrz\u0105tku, przygotowane jako napar. Cz\u0119sto\u015bci picia dla tego wskazania monografia nie precyzuje, inaczej ni\u017c przy dolegliwo\u015bciach trawiennych, gdzie wskazuje trzy razy dziennie.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Po jakim czasie sza\u0142wia zaczyna dzia\u0142a\u0107 na pocenie?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Monografia wyznacza pr\u00f3g 6 tygodni: je\u015bli objawy nie poprawi\u0105 si\u0119 w tym czasie, ka\u017ce skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem. W badaniu otwartym nad uderzeniami gor\u0105ca sumaryczne nasilenie spad\u0142o o po\u0142ow\u0119 po 4 tygodniach (Bommer i wsp., 2011).\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czy sza\u0142wi\u0119 mo\u017cna stosowa\u0107 d\u0142ugotrwale?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Monografia EMA dopuszcza w tym wskazaniu stosowanie d\u0142ugotrwa\u0142e, odsy\u0142aj\u0105c do ostrze\u017ce\u0144. Warunkiem pozostaje utrzymanie dobowej ekspozycji na tujon poni\u017cej 6,0 mg, a jego zawarto\u015b\u0107 producent musi wykaza\u0107 dla ka\u017cdej serii preparatu.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czy sza\u0142wia pomaga na poty nocne?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Monografia podaje dla pot\u00f3w nocnych osobn\u0105 dawk\u0119: wyci\u0105g p\u0142ynny o stosunku 1:3,5-5 w ilo\u015bci 1,5 ml godzin\u0119 przed snem. Podstaw\u0105 pozostaje tradycja stosowania, bo badania z randomizacj\u0105 dotyczy\u0142y uderze\u0144 gor\u0105ca, a nie samych pot\u00f3w nocnych.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czy sza\u0142wia jest bezpieczna w ci\u0105\u017cy i podczas karmienia?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Nie zaleca si\u0119 jej stosowania. Bezpiecze\u0144stwa w ci\u0105\u017cy i w czasie karmienia piersi\u0105 nie ustalono, a monografia EMA wobec braku wystarczaj\u0105cych danych odradza stosowanie w obu tych okresach. Danych o wp\u0142ywie na p\u0142odno\u015b\u0107 nie ma wcale.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czym grozi tujon zawarty w sza\u0142wii?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Tujon opisano jako neurotoksyczny. Podstaw\u0105 limitu 6 mg na dob\u0119 by\u0142o modelowanie oparte na drgawkach klonicznych w badaniu d\u0142ugoterminowym, z wyliczon\u0105 dopuszczaln\u0105 dawk\u0105 0,11 mg na kilogram masy cia\u0142a (EMA\/HMPC\/732886\/2010).\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czy sza\u0142wia jest bezpieczna przy padaczce?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Monografia EMA nie wymienia padaczki w\u015br\u00f3d przeciwwskaza\u0144, bo stoi na tej li\u015bcie wy\u0142\u0105cznie nadwra\u017cliwo\u015b\u0107. Ostro\u017cno\u015b\u0107 wynika z neurotoksyczno\u015bci tujonu oraz z opisu przedawkowania olejku sza\u0142wiowego, w kt\u00f3rym pojawiaj\u0105 si\u0119 drgawki padaczkopodobne.\"}}]}<\/script><\/p>\n<p>Sza\u0142wia lekarska nale\u017cy do nielicznych zi\u00f3\u0142, przy kt\u00f3rych odpowied\u017a brzmi tak, ale z zastrze\u017ceniem. Europejska Agencja Lek\u00f3w dopuszcza li\u015b\u0107 sza\u0142wii w \u0142agodzeniu nadmiernej potliwo\u015bci, jednak w trybie tradycyjnym, czyli na podstawie samego d\u0142ugiego stosowania, a nie bada\u0144 klinicznych. Twarde wyniki liczbowe dotycz\u0105 czego\u015b w\u0119\u017cszego: uderze\u0144 gor\u0105ca u kobiet po menopauzie. Potliwo\u015b\u0107 og\u00f3lna, poty nocne oraz uderzenia gor\u0105ca to trzy r\u00f3\u017cne wskazania, a dowody rozk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na nich bardzo nier\u00f3wno. Nadmierne pocenie bywa przy tym objawem choroby, wi\u0119c pierwszym krokiem pozostaje ustalenie przyczyny, a nie si\u0119gni\u0119cie po zio\u0142o. Poni\u017cej znajdziesz dawki wprost z monografii, wielko\u015bci pr\u00f3b z obu bada\u0144 oraz ostrze\u017cenie o tujonie, kt\u00f3rego przy tym ziele pomin\u0105\u0107 si\u0119 nie da.<\/p>\n<blockquote><p><strong>KLUCZOWE INFORMACJE<\/strong><br \/>\u2022 Monografia EMA dopuszcza li\u015b\u0107 sza\u0142wii w \u0142agodzeniu nadmiernej potliwo\u015bci jako produkt tradycyjny, oparty wy\u0142\u0105cznie na d\u0142ugim stosowaniu (EMA\/HMPC\/277152\/2015).<br \/>\u2022 Dawka z monografii dla naparu to 2 g rozdrobnionego li\u015bcia na 150 ml wrz\u0105tku.<br \/>\u2022 Wyci\u0105g suchy DER 4-7:1 dawkuje si\u0119 po 80-160 mg trzy razy dziennie, a na poty nocne monografia podaje wyci\u0105g p\u0142ynny DER 1:3,5-5 w ilo\u015bci 1,5 ml godzin\u0119 przed snem.<br \/>\u2022 Je\u015bli objawy nie poprawi\u0105 si\u0119 w ci\u0105gu 6 tygodni stosowania, monografia ka\u017ce skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem.<br \/>\u2022 W badaniu otwartym u 71 kobiet sumaryczne nasilenie uderze\u0144 gor\u0105ca spad\u0142o o 64 procent po 8 tygodniach, ale badanie nie mia\u0142o grupy kontrolnej (Bommer i wsp., 2011).<br \/>\u2022 Dobowa ekspozycja na tujon z preparatu musi by\u0107 ni\u017csza ni\u017c 6,0 mg (EMA\/HMPC\/277152\/2015).<\/p><\/blockquote>\n<h2>Czy sza\u0142wia naprawd\u0119 zmniejsza potliwo\u015b\u0107?<\/h2>\n<p>Zale\u017cy, o kt\u00f3r\u0105 potliwo\u015b\u0107 pytasz. Na uderzenia gor\u0105ca w menopauzie s\u0105 badania kliniczne, w tym jedno z placebo. Na poty nocne monografia EMA podaje osobne dawkowanie, ale bez badania, kt\u00f3re by je potwierdza\u0142o. Na nadpotliwo\u015b\u0107 pierwotn\u0105, niezwi\u0105zan\u0105 z menopauz\u0105, nie znalaz\u0142em ani jednego badania klinicznego.<\/p>\n<p>Rozdzielenie tych trzech sytuacji jest tu wa\u017cniejsze ni\u017c zwykle, bo w opisach handlowych zlewaj\u0105 si\u0119 w jedno has\u0142o o poceniu, a stan wiedzy przy ka\u017cdej z nich wygl\u0105da inaczej.<\/p>\n<p>Nadpotliwo\u015b\u0107 pierwotna to nadmierne pocenie d\u0142oni, st\u00f3p albo pach bez choroby, kt\u00f3ra by je t\u0142umaczy\u0142a. Przeszukanie bazy Europe PMC pod has\u0142em sza\u0142wii i nadpotliwo\u015bci nie zwraca \u017cadnego badania z udzia\u0142em ludzi. Wskazanie z monografii opiera si\u0119 w tym miejscu wy\u0142\u0105cznie na tradycji stosowania, co monografia zapisuje wprost: produkt tradycyjny do stosowania we wskazaniach opartych wy\u0142\u0105cznie na d\u0142ugotrwa\u0142ym u\u017cywaniu.<\/p>\n<p>Poty nocne maj\u0105 w monografii w\u0142asn\u0105 dawk\u0119, podan\u0105 na godzin\u0119 przed snem, co samo w sobie wskazuje na zamierzone zastosowanie. Podstaw\u0105 dopuszczenia pozostaje jednak ten sam tryb tradycyjny, bez badania kontrolowanego.<\/p>\n<p>Uderzenia gor\u0105ca w menopauzie s\u0105 jedynym z tych wskaza\u0144, przy kt\u00f3rym istniej\u0105 wyniki liczbowe, i to one bywaj\u0105 w reklamie rozci\u0105gane na wszystkie pozosta\u0142e.<\/p>\n<h2>Jakie badania stoj\u0105 za sza\u0142wi\u0105 na uderzenia gor\u0105ca?<\/h2>\n<p>Dwa, o wyra\u017anie r\u00f3\u017cnej sile. Pierwsze by\u0142o otwarte, bez grupy kontrolnej. Drugie mia\u0142o randomizacj\u0119 oraz placebo, ale sfinansowa\u0142 je wytw\u00f3rca badanego preparatu. Oba dotycz\u0105 kobiet po menopauzie, a nie potliwo\u015bci jako takiej.<\/p>\n<p>W badaniu otwartym, prowadzonym w o\u015bmiu szwajcarskich praktykach, wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 71 kobiet, a analiz\u0105 obj\u0119to 69 z nich. \u015aredni wiek wynosi\u0142 56,4 roku, warunkiem udzia\u0142u by\u0142o co najmniej pi\u0119\u0107 uderze\u0144 gor\u0105ca dziennie. Uczestniczki przyjmowa\u0142y przez 8 tygodni jedn\u0105 tabletk\u0119 wyci\u0105gu ze \u015bwie\u017cych li\u015bci sza\u0142wii dziennie. Sumaryczny wynik nasilenia uderze\u0144 gor\u0105ca spad\u0142 o 50 procent po 4 tygodniach i o 64 procent po 8 tygodniach, przy p poni\u017cej 0,0001 (<a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/21630133\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Bommer i wsp., Adv Ther, 2011<\/a>). Brak grupy kontrolnej oznacza, \u017ce tego wyniku nie da si\u0119 odr\u00f3\u017cni\u0107 od efektu placebo ani od naturalnego wygasania objaw\u00f3w.<\/p>\n<p>Drugie badanie by\u0142o podw\u00f3jnie za\u015blepione i kontrolowane placebo. Analiz\u0105 zgodn\u0105 z zamiarem leczenia obj\u0119to 78 kobiet w wieku od 48 do 65 lat, kt\u00f3re przez 4 tygodnie przyjmowa\u0142y 280 mg wyci\u0105gu pozbawionego tujonu albo placebo. Wynik w skali nasilenia uderze\u0144 gor\u0105ca spad\u0142 w grupie sza\u0142wii o 55,3 procent, a r\u00f3\u017cnica wobec placebo by\u0142a istotna od trzeciego tygodnia, przy p r\u00f3wnym 0,028. Spadek o co najmniej po\u0142ow\u0119 osi\u0105gn\u0119\u0142o 59,1 procent kobiet z grupy sza\u0142wii wobec 26,9 procent z grupy placebo (<a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC7881233\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Dimpfel i wsp., Heliyon, 2021<\/a>). Badanie sfinansowa\u0142 producent preparatu, a jedna ze wsp\u00f3\u0142autorek jest jego pracownic\u0105, co przy ocenie wyniku trzeba bra\u0107 pod uwag\u0119.<\/p>\n<h2>Jak stosowa\u0107 sza\u0142wi\u0119 na potliwo\u015b\u0107?<\/h2>\n<p>Dawki podaje monografia EMA i jest to jedyne miejsce, w kt\u00f3rym s\u0105 one czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c zwyczajem. Dla wskazania obejmuj\u0105cego nadmiern\u0105 potliwo\u015b\u0107 monografia wymienia napar, wyci\u0105g suchy oraz dwa wyci\u0105gi p\u0142ynne, ka\u017cdy z w\u0142asn\u0105 dawk\u0105 i sposobem podania. Wszystkie id\u0105 drog\u0105 doustn\u0105.<\/p>\n<div style=\"overflow-x:auto;margin:1.5rem 0;\">\n<table style=\"min-width:640px;border-collapse:collapse;width:100%;\">\n<thead>\n<tr>\n<th style=\"padding:0.6rem;text-align:left;\">Posta\u0107<\/th>\n<th style=\"padding:0.6rem;text-align:left;\">Dawka jednorazowa<\/th>\n<th style=\"padding:0.6rem;text-align:left;\">Cz\u0119sto\u015b\u0107<\/th>\n<th style=\"padding:0.6rem;text-align:left;\">Uwaga<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"padding:0.6rem;\">Napar z rozdrobnionego li\u015bcia<\/td>\n<td style=\"padding:0.6rem;\">2 g na 150 ml wrz\u0105tku<\/td>\n<td style=\"padding:0.6rem;\">monografia nie precyzuje dla tego wskazania<\/td>\n<td style=\"padding:0.6rem;\">podanie doustne<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:0.6rem;\">Wyci\u0105g suchy DER 4-7:1<\/td>\n<td style=\"padding:0.6rem;\">80-160 mg<\/td>\n<td style=\"padding:0.6rem;\">3 razy dziennie<\/td>\n<td style=\"padding:0.6rem;\">podanie doustne<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:0.6rem;\">Wyci\u0105g p\u0142ynny DER 1:3,5-5<\/td>\n<td style=\"padding:0.6rem;\">0,5-1 ml w p\u0142ynie<\/td>\n<td style=\"padding:0.6rem;\">3 razy dziennie<\/td>\n<td style=\"padding:0.6rem;\">podanie doustne<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:0.6rem;\">Wyci\u0105g p\u0142ynny DER 1:3,5-5, poty nocne<\/td>\n<td style=\"padding:0.6rem;\">1,5 ml w p\u0142ynie<\/td>\n<td style=\"padding:0.6rem;\">raz dziennie, godzin\u0119 przed snem<\/td>\n<td style=\"padding:0.6rem;\">osobna pozycja w monografii<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:0.6rem;\">Wyci\u0105g p\u0142ynny DER 1:4,5<\/td>\n<td style=\"padding:0.6rem;\">2 ml<\/td>\n<td style=\"padding:0.6rem;\">3 razy dziennie<\/td>\n<td style=\"padding:0.6rem;\">podanie doustne<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p>Monografia nie zaleca stosowania u os\u00f3b poni\u017cej 18 roku \u017cycia. Przy braku poprawy w ci\u0105gu 6 tygodni ka\u017ce skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem, przy czym samo d\u0142ugotrwa\u0142e stosowanie w tym wskazaniu dopuszcza (<a href=\"https:\/\/www.ema.europa.eu\/en\/documents\/herbal-monograph\/final-european-union-herbal-monograph-salvia-officinalis-l-folium-revision-1_en.pdf\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">EMA\/HMPC\/277152\/2015<\/a>). Susz sza\u0142wii i inne surowce do zaparzania zebrali\u015bmy w kategorii <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/ziola\/\">zio\u0142a<\/a>.<\/p>\n<h2>Dlaczego przy sza\u0142wii ostrzega si\u0119 przed tujonem?<\/h2>\n<p>Poniewa\u017c tujon opisano jako neurotoksyczny, a sza\u0142wia zawiera go w olejku eterycznym. Monografia EMA nakazuje okre\u015bli\u0107 zawarto\u015b\u0107 tujonu w ka\u017cdym preparacie i utrzyma\u0107 dobow\u0105 ekspozycj\u0119 poni\u017cej 6,0 mg. Zaleca te\u017c si\u0119ganie po chemotypy o niskiej zawarto\u015bci tego zwi\u0105zku.<\/p>\n<p>Sk\u0105d wzi\u0119\u0142a si\u0119 granica 6 mg. Komitet do spraw Ro\u015blinnych Produkt\u00f3w Leczniczych opar\u0142 j\u0105 na modelowaniu dawki odniesienia z d\u0142ugoterminowego badania toksyczno\u015bci, w kt\u00f3rym punktem ko\u0144cowym by\u0142y drgawki kloniczne. Wyliczona dopuszczalna dawka dobowa wynios\u0142a 0,11 mg na kilogram masy cia\u0142a, czyli 6,6 mg dla osoby o masie 70 kg. Od tej warto\u015bci odj\u0119to oko\u0142o 1 mg, kt\u00f3ry przeci\u0119tnie dostarcza dieta, i tak powsta\u0142 limit nara\u017cenia z produktu leczniczego (<a href=\"https:\/\/www.ema.europa.eu\/en\/documents\/scientific-guideline\/public-statement-use-herbal-medicinal-products-containing-thujone_en.pdf\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">EMA\/HMPC\/732886\/2010<\/a>).<\/p>\n<p>Wcze\u015bniejsze ustalenia by\u0142y ostrzejsze. Dla preparat\u00f3w z li\u015bcia sza\u0142wii obowi\u0105zywa\u0142 limit 5 mg na osob\u0119 przy maksymalnym czasie stosowania wynosz\u0105cym 2 tygodnie. Monografia z 2016 roku tego ograniczenia czasowego dla wskazania na potliwo\u015b\u0107 nie utrzyma\u0142a: dopuszcza stosowanie d\u0142ugotrwa\u0142e i wyznacza jedynie pr\u00f3g 6 tygodni na konsultacj\u0119 przy braku poprawy. Rygor przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 z czasu na sk\u0142ad preparatu.<\/p>\n<p>\u017be tujon nie jest zagro\u017ceniem teoretycznym, wida\u0107 w punkcie monografii o przedawkowaniu. Spo\u017cycie olejku sza\u0142wiowego odpowiadaj\u0105ce ponad 15 g li\u015bcia opisano jako powoduj\u0105ce uczucie gor\u0105ca, przyspieszenie akcji serca, zawroty g\u0142owy oraz drgawki padaczkopodobne. Napar z 2 g li\u015bcia jest od tej ilo\u015bci bardzo daleko, ale olejek eteryczny sza\u0142wii to zupe\u0142nie inny produkt ni\u017c herbatka i nie wolno ich myli\u0107.<\/p>\n<h2>Kto nie powinien stosowa\u0107 sza\u0142wii na potliwo\u015b\u0107?<\/h2>\n<p>Kobiety w ci\u0105\u017cy oraz karmi\u0105ce piersi\u0105, osoby poni\u017cej 18 roku \u017cycia i uczulone na surowiec. Monografia EMA wymienia formalnie jedno przeciwwskazanie, czyli nadwra\u017cliwo\u015b\u0107 na substancj\u0119 czynn\u0105, a pozosta\u0142e ograniczenia zapisuje jako brak zalecenia wynikaj\u0105cy z braku danych.<\/p>\n<p>Bezpiecze\u0144stwa w ci\u0105\u017cy i w czasie karmienia piersi\u0105 nie ustalono, wi\u0119c wobec niewystarczaj\u0105cych danych monografia stosowania w tych okresach nie zaleca. Danych o wp\u0142ywie na p\u0142odno\u015b\u0107 nie ma wcale. Stosowania u dzieci i m\u0142odzie\u017cy poni\u017cej 18 roku \u017cycia r\u00f3wnie\u017c nie ustalono, z tego samego powodu.<\/p>\n<p>Padaczka wymaga osobnego zdania, bo bywa podawana jako przeciwwskazanie bez podania \u017ar\u00f3d\u0142a. Na li\u015bcie przeciwwskaza\u0144 monografii jej nie ma, stoi tam wy\u0142\u0105cznie nadwra\u017cliwo\u015b\u0107. Podstaw\u0105 ostro\u017cno\u015bci jest co innego: neurotoksyczno\u015b\u0107 tujonu oraz opis przedawkowania olejku sza\u0142wiowego z drgawkami padaczkopodobnymi. Publiczne stanowisko o tujonie dodaje, \u017ce dla grup wra\u017cliwych, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wymienia kobiety w ci\u0105\u017cy i dzieci, brakuje bada\u0144 pozwalaj\u0105cych oceni\u0107 skutki nara\u017cenia, wi\u0119c ich ekspozycj\u0119 nale\u017cy ogranicza\u0107 do minimum. Przy rozpoznanej padaczce decyzj\u0119 zostaw lekarzowi, zamiast opiera\u0107 j\u0105 na etykiecie.<\/p>\n<p>Je\u015bli szukasz por\u00f3wnania z innymi ro\u015blinami stosowanymi przy uderzeniach gor\u0105ca, sprawd\u017a, <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/pluskwica-groniasta-black-cohosh-na-uderzenia-goraca-co-mowi-cochrane\/\">co Cochrane m\u00f3wi o pluskwicy groniastej<\/a> oraz <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/siemie-lniane-na-cholesterol-i-objawy-menopauzy-co-pokazuja-badania\/\">co pokazuj\u0105 badania nad siemieniem lnianym<\/a>. Szerszy plan post\u0119powania w menopauzie rozpisali\u015bmy we wpisie o <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/suplementy-na-menopauze-co-naprawde-lagodzi-objawy-i-jak-budowac-plan-suplementacji\/\">suplementach na menopauz\u0119<\/a>.<\/p>\n<h2>Najcz\u0119\u015bciej zadawane pytania<\/h2>\n<h3>Czy sza\u0142wia pomaga na potliwo\u015b\u0107 niezwi\u0105zan\u0105 z menopauz\u0105?<\/h3>\n<p>Nie ma na to bada\u0144 klinicznych. Monografia EMA obejmuje wskazaniem \u0142agodzenie nadmiernej potliwo\u015bci, ale w trybie tradycyjnym, czyli na podstawie samego d\u0142ugiego stosowania. Wyniki liczbowe dotycz\u0105 wy\u0142\u0105cznie uderze\u0144 gor\u0105ca u kobiet po menopauzie.<\/p>\n<h3>Jak zaparzy\u0107 sza\u0142wi\u0119 na potliwo\u015b\u0107?<\/h3>\n<p>Monografia EMA podaje dla tego wskazania 2 g rozdrobnionego li\u015bcia na 150 ml wrz\u0105tku, przygotowane jako napar. Cz\u0119sto\u015bci picia dla tego wskazania monografia nie precyzuje, inaczej ni\u017c przy dolegliwo\u015bciach trawiennych, gdzie wskazuje trzy razy dziennie.<\/p>\n<h3>Po jakim czasie sza\u0142wia zaczyna dzia\u0142a\u0107 na pocenie?<\/h3>\n<p>Monografia wyznacza pr\u00f3g 6 tygodni: je\u015bli objawy nie poprawi\u0105 si\u0119 w tym czasie, ka\u017ce skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem. W badaniu otwartym nad uderzeniami gor\u0105ca sumaryczne nasilenie spad\u0142o o po\u0142ow\u0119 po 4 tygodniach (Bommer i wsp., 2011).<\/p>\n<h3>Czy sza\u0142wi\u0119 mo\u017cna stosowa\u0107 d\u0142ugotrwale?<\/h3>\n<p>Monografia EMA dopuszcza w tym wskazaniu stosowanie d\u0142ugotrwa\u0142e, odsy\u0142aj\u0105c do ostrze\u017ce\u0144. Warunkiem pozostaje utrzymanie dobowej ekspozycji na tujon poni\u017cej 6,0 mg, a jego zawarto\u015b\u0107 producent musi wykaza\u0107 dla ka\u017cdej serii preparatu.<\/p>\n<h3>Czy sza\u0142wia pomaga na poty nocne?<\/h3>\n<p>Monografia podaje dla pot\u00f3w nocnych osobn\u0105 dawk\u0119: wyci\u0105g p\u0142ynny o stosunku 1:3,5-5 w ilo\u015bci 1,5 ml godzin\u0119 przed snem. Podstaw\u0105 pozostaje tradycja stosowania, bo badania z randomizacj\u0105 dotyczy\u0142y uderze\u0144 gor\u0105ca, a nie samych pot\u00f3w nocnych.<\/p>\n<h3>Czy sza\u0142wia jest bezpieczna w ci\u0105\u017cy i podczas karmienia?<\/h3>\n<p>Nie zaleca si\u0119 jej stosowania. Bezpiecze\u0144stwa w ci\u0105\u017cy i w czasie karmienia piersi\u0105 nie ustalono, a monografia EMA wobec braku wystarczaj\u0105cych danych odradza stosowanie w obu tych okresach. Danych o wp\u0142ywie na p\u0142odno\u015b\u0107 nie ma wcale.<\/p>\n<h3>Czym grozi tujon zawarty w sza\u0142wii?<\/h3>\n<p>Tujon opisano jako neurotoksyczny. Podstaw\u0105 limitu 6 mg na dob\u0119 by\u0142o modelowanie oparte na drgawkach klonicznych w badaniu d\u0142ugoterminowym, z wyliczon\u0105 dopuszczaln\u0105 dawk\u0105 0,11 mg na kilogram masy cia\u0142a (EMA\/HMPC\/732886\/2010).<\/p>\n<h3>Czy sza\u0142wia jest bezpieczna przy padaczce?<\/h3>\n<p>Monografia EMA nie wymienia padaczki w\u015br\u00f3d przeciwwskaza\u0144, bo stoi na tej li\u015bcie wy\u0142\u0105cznie nadwra\u017cliwo\u015b\u0107. Ostro\u017cno\u015b\u0107 wynika z neurotoksyczno\u015bci tujonu oraz z opisu przedawkowania olejku sza\u0142wiowego, w kt\u00f3rym pojawiaj\u0105 si\u0119 drgawki padaczkopodobne.<\/p>\n<p><em>Artyku\u0142 ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie zast\u0119puje konsultacji z lekarzem. Je\u015bli jeste\u015b w ci\u0105\u017cy, karmisz piersi\u0105, przyjmujesz leki lub masz schorzenia przewlek\u0142e, skonsultuj zastosowanie suplement\u00f3w lub zi\u00f3\u0142 ze specjalist\u0105.<\/em><\/p>\n<p>Autor: <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/author\/ubucha\/\">Micha\u0142 Waluk<\/a> \u00b7 Opublikowano: 2026-08-24 \u00b7 Aktualizacja: 2026-08-24<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sage for sweating: doses from the EMA monograph, research results on hot flashes, and a mandatory warning about thujone and the limit of 6 mg per day.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":78826,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[344],"tags":[],"class_list":["post-78509","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zastosowania-medyczne-i-zdrowotne"],"blocksy_meta":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/78509","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=78509"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/78509\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":78546,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/78509\/revisions\/78546"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/78826"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=78509"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=78509"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=78509"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}