{"id":68693,"date":"2026-06-02T08:47:49","date_gmt":"2026-06-02T06:47:49","guid":{"rendered":"https:\/\/ubucha.pl\/?p=68693"},"modified":"2026-08-27T12:10:43","modified_gmt":"2026-08-27T10:10:43","slug":"trawa-cytrynowa-wlasciwosci-zdrowotne-jak-stosowac-i-dlaczego-to-nie-tylko-przyprawa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/trawa-cytrynowa-wlasciwosci-zdrowotne-jak-stosowac-i-dlaczego-to-nie-tylko-przyprawa\/","title":{"rendered":"Lemongrass: health benefits and how to use it"},"content":{"rendered":"<p><script type=\"application\/ld+json\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"FAQPage\",\"@id\":\"https:\/\/ubucha.pl\/trawa-cytrynowa-wlasciwosci-zdrowotne-jak-stosowac-i-dlaczego-to-nie-tylko-przyprawa\/#faq\",\"mainEntityOfPage\":\"https:\/\/ubucha.pl\/trawa-cytrynowa-wlasciwosci-zdrowotne-jak-stosowac-i-dlaczego-to-nie-tylko-przyprawa\/\",\"mainEntity\":[{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czy trawa cytrynowa pomaga zasn\u0105\u0107?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Nie wykazano tego u ludzi. Leite i wsp. (1986) podali napar 50 ochotnikom w uk\u0142adzie podw\u00f3jnie za\u015blepionym z placebo i nie stwierdzili r\u00f3\u017cnicy w zasypianiu, jako\u015bci snu ani pami\u0119ci sn\u00f3w. Dzia\u0142anie nasenne wykazano tylko u myszy, i to dla olejku eterycznego w bardzo du\u017cych dawkach, a nie dla herbaty.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czy trawa cytrynowa uspokaja i zmniejsza l\u0119k?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"W badaniu u ludzi nie. Osiemna\u015bcie os\u00f3b o wysokim poziomie l\u0119ku poddano testowi wywo\u0142uj\u0105cemu l\u0119k po naparze albo placebo i wynik by\u0142 taki sam w obu grupach. U myszy olejek eteryczny dzia\u0142a\u0142 przeciwl\u0119kowo, ale w dawkach liczonych w gramach na kilogram masy cia\u0142a, nieprzek\u0142adalnych na szklank\u0119 naparu.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czy trawa cytrynowa jest bezpieczna?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Napar tak, i wiadomo to z badania, a nie z za\u0142o\u017cenia. Po dw\u00f3ch tygodniach codziennego picia nie zmieni\u0142y si\u0119 parametry krwi, moczu, EEG ani EKG ochotnik\u00f3w. Olejek eteryczny to inna sprawa: na sk\u00f3r\u0119 wy\u0142\u0105cznie mocno rozcie\u0144czony, nigdy w czystej postaci, bo cytral potrafi uczula\u0107.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czy trawa cytrynowa zwalcza bakterie i grzyby?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"W prob\u00f3wce tak. Olejek hamuje wzrost mi\u0119dzy innymi pa\u0142eczki okr\u0119\u017cnicy i gronkowca z\u0142ocistego, a najsilniej dzia\u0142a na dermatofity wywo\u0142uj\u0105ce grzybice sk\u00f3ry. Cytral w st\u0119\u017ceniu grzybob\u00f3jczym zabija Candida albicans w ci\u0105gu czterech godzin. \u017badnego z tych wynik\u00f3w nie potwierdzono jednak u ludzi, wi\u0119c napar nie zast\u0119puje leczenia.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Ile cytralu zawiera olejek z trawy cytrynowej?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Madi i wsp. (2021) zmierzyli w Egipcie zawarto\u015b\u0107 od 60,01 procent w pr\u00f3bce zimowej do 82,02 procent w jesiennej, przy tej samej ro\u015blinie i tej samej metodzie destylacji. Wydajno\u015b\u0107 samej destylacji waha\u0142a si\u0119 od 0,15 do 0,46 procent masy \u015bwie\u017cych li\u015bci. Sk\u0142ad zale\u017cy wi\u0119c mocno od pory zbioru.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czy trawa cytrynowa wchodzi w interakcje z lekami?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Cytral i geraniol hamuj\u0105 w prob\u00f3wce enzym CYP2B6, kt\u00f3ry metabolizuje mi\u0119dzy innymi bupropion. Autorzy tego badania zaznaczaj\u0105, \u017ce znaczenia klinicznego nie da si\u0119 oceni\u0107 bez bada\u0144 u ludzi, a takich nie ma. Przy sta\u0142ym leczeniu skoncentrowane preparaty om\u00f3w z lekarzem albo farmaceut\u0105.\"}}]}]}<\/script><\/p>\n<p>Trawa cytrynowa (Cymbopogon citratus) jest u nas znana g\u0142\u00f3wnie jako baza aromatyczna kuchni tajskiej i wietnamskiej, a w Brazylii, Indiach i Afryce Zachodniej od pokole\u0144 pije si\u0119 z niej napar na dolegliwo\u015bci \u017co\u0142\u0105dkowe i na wyciszenie. Wok\u00f3\u0142 tego drugiego zastosowania naros\u0142o sporo obietnic, kt\u00f3re nie wytrzymuj\u0105 zderzenia z badaniami. Najmocniejsze wyniki dotycz\u0105 olejku eterycznego badanego w prob\u00f3wce i u zwierz\u0105t, a jedyna pr\u00f3ba przeprowadzona u ludzi z u\u017cyciem naparu wypad\u0142a negatywnie. Ten artyku\u0142 rozdziela te trzy poziomy dowodu, pokazuje, gdzie przebiega granica mi\u0119dzy nimi, i wyja\u015bnia, dlaczego olejku eterycznego nie wolno myli\u0107 z herbat\u0105. Ro\u015blina zostaje warto\u015bciowa, ale z innego powodu, ni\u017c zwykle si\u0119 pisze.<\/p>\n<blockquote><p><strong>KLUCZOWE INFORMACJE<\/strong><br \/>\u2022 Leite i wsp. (Journal of Ethnopharmacology, 1986) podali napar z trawy cytrynowej 50 ochotnikom w uk\u0142adzie podw\u00f3jnie za\u015blepionym z placebo. Zasypianie, jako\u015b\u0107 snu i pami\u0119\u0107 sn\u00f3w nie r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 od placebo, a u 18 os\u00f3b o wysokim poziomie l\u0119ku nie stwierdzono dzia\u0142ania przeciwl\u0119kowego.<br \/>\u2022 Ta sama praca wykaza\u0142a, \u017ce napar jest nietoksyczny: po dw\u00f3ch tygodniach codziennego picia parametry krwi, moczu, EEG i EKG pozosta\u0142y prawid\u0142owe.<br \/>\u2022 Dzia\u0142anie uspokajaj\u0105ce wykazano u myszy, ale dla olejku eterycznego podawanego w gramach na kilogram masy cia\u0142a (Blanco i wsp., Phytomedicine, 2009), a nie dla herbaty.<br \/>\u2022 Zawarto\u015b\u0107 cytralu w olejku waha si\u0119 z por\u0105 zbioru od oko\u0142o 60 do 82 procent (Madi i wsp., Natural Product Research, 2021), wi\u0119c dwa olejki z tej samej ro\u015bliny nie musz\u0105 by\u0107 tym samym surowcem.<\/p><\/blockquote>\n<h2>Co zawiera trawa cytrynowa i od czego zale\u017cy jej sk\u0142ad?<\/h2>\n<p>G\u0142\u00f3wnym sk\u0142adnikiem olejku eterycznego jest cytral, czyli mieszanina geranialu (cytral alfa) i neralu (cytral beta). Jego udzia\u0142 nie jest jednak sta\u0142y i to najbardziej praktyczna informacja o tej ro\u015blinie, bo t\u0142umaczy, dlaczego dwa preparaty o tej samej nazwie potrafi\u0105 zachowywa\u0107 si\u0119 inaczej.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/31960718\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Madi i wsp. (Natural Product Research, 2021)<\/a> przez cztery pory roku destylowali olejek ze \u015bwie\u017cych li\u015bci trawy cytrynowej uprawianej w Egipcie. Wydajno\u015b\u0107 destylacji waha\u0142a si\u0119 od 0,15 do 0,46 procent masy, najwy\u017csza wiosn\u0105, najni\u017csza zim\u0105. Zawarto\u015b\u0107 cytralu w otrzymanym olejku si\u0119ga\u0142a 82,02 procent jesieni\u0105 i 80,01 procent latem, a spada\u0142a do 60,01 procent zim\u0105. Monoterpeny utlenione stanowi\u0142y od 73,22 do 89,32 procent sk\u0142adu, a chromatografia wykry\u0142a w kolejnych pr\u00f3bkach od 25 do 63 r\u00f3\u017cnych zwi\u0105zk\u00f3w.<\/p>\n<p>To rozrzut, kt\u00f3rego nie da si\u0119 zignorowa\u0107. R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy pr\u00f3bk\u0105 zimow\u0105 a jesienn\u0105 to ponad dwadzie\u015bcia punkt\u00f3w procentowych zawarto\u015bci g\u0142\u00f3wnego sk\u0142adnika czynnego, przy identycznej ro\u015blinie i identycznej metodzie destylacji. Ka\u017cda liczba opisuj\u0105ca &#8222;dzia\u0142anie trawy cytrynowej&#8221; odnosi si\u0119 wi\u0119c do konkretnej partii surowca, a nie do gatunku.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC3217679\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Shah i wsp. (Journal of Advanced Pharmaceutical Technology and Research, 2011)<\/a> w przegl\u0105dzie pi\u015bmiennictwa wymieniaj\u0105 obok cytralu geraniol, nerol, cytronelal, terpinolen, octan geranylu i mircen, a poza olejkiem tak\u017ce flawonoidy i zwi\u0105zki fenolowe: luteolin\u0119, izoorientyn\u0119, kwercetyn\u0119, kemferol i apigenin\u0119. Ta druga grupa przechodzi do wody znacznie ch\u0119tniej ni\u017c lotny olejek, co ma znaczenie przy naparze.<\/p>\n<h2>Czy trawa cytrynowa dzia\u0142a przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo?<\/h2>\n<p>W prob\u00f3wce tak, i to ca\u0142kiem wyra\u017anie. Poza prob\u00f3wk\u0105 nie zosta\u0142o to sprawdzone u ludzi, a przej\u015bcie z jednego poziomu na drugi nie jest w tym przypadku oczywiste.<\/p>\n<p>Przegl\u0105d Shaha i wsp. zbiera prace, w kt\u00f3rych olejek z trawy cytrynowej hamowa\u0142 wzrost Bacillus subtilis, Escherichia coli, Staphylococcus aureus, Salmonella paratyphi i Shigella flexneri. Silniejsze i lepiej powtarzalne s\u0105 wyniki przeciwgrzybicze: olejek jest aktywny wobec dermatofit\u00f3w wywo\u0142uj\u0105cych grzybice sk\u00f3ry, czyli Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, Epidermophyton floccosum i Microsporum gypseum, a autorzy przegl\u0105du nazywaj\u0105 go jednym z najaktywniejszych \u015brodk\u00f3w wobec dermatofit\u00f3w cz\u0142owieka.<\/p>\n<p>Osobno przebadano sam cytral wobec dro\u017cd\u017caka Candida albicans. <a href=\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC4163309\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Leite i wsp. (Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2014)<\/a> wyznaczyli st\u0119\u017cenie hamuj\u0105ce na 64 mikrogramy na mililitr, a grzybob\u00f3jcze na 256, przy czym cztery godziny kontaktu wystarcza\u0142y do zabicia 99,9 procent posiewu. Ta sama praca prostuje rozpowszechnione wyja\u015bnienie mechanizmu: badacze sprawdzili wi\u0105zanie cytralu z ergosterolem b\u0142ony kom\u00f3rkowej oraz dzia\u0142anie na \u015bcian\u0119 kom\u00f3rkow\u0105 i wykluczyli oba. Wbrew temu, co cz\u0119sto si\u0119 czyta, cytral nie dzia\u0142a jak leki azolowe i mechanizm jego dzia\u0142ania przeciwgrzybiczego pozostaje nieustalony.<\/p>\n<p>Konsekwencja praktyczna jest prosta. Wyniki uzyskano dla olejku i wyizolowanego cytralu w bezpo\u015brednim kontakcie z drobnoustrojem, a nie dla naparu wypijanego i wch\u0142anianego. Napar z trawy cytrynowej nie jest \u015brodkiem na infekcj\u0119 i nie zast\u0119puje leczenia.<\/p>\n<h2>Czy napar z trawy cytrynowej uspokaja i pomaga zasn\u0105\u0107?<\/h2>\n<p>Sprawdzono to u ludzi i wynik by\u0142 negatywny. To najwa\u017cniejsze zdanie tego artyku\u0142u, bo powtarzana wsz\u0119dzie opinia o uspokajaj\u0105cym dzia\u0142aniu naparu opiera si\u0119 na tradycji i na badaniach zwierz\u0119cych, a nie na pr\u00f3bie z udzia\u0142em cz\u0142owieka, cho\u0107 taka pr\u00f3ba istnieje od czterdziestu lat.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/2429120\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Leite i wsp. (Journal of Ethnopharmacology, 1986)<\/a> podali zdrowym ochotnikom napar z suszonych li\u015bci przygotowany w brazylijski spos\u00f3b, zwany abafado. Dzia\u0142anie nasenne sprawdzono u 50 os\u00f3b w uk\u0142adzie podw\u00f3jnie za\u015blepionym z placebo, mierz\u0105c zasypianie, jako\u015b\u0107 snu, pami\u0119\u0107 sn\u00f3w i wybudzenia. \u017baden z tych parametr\u00f3w nie r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 od placebo. Osiemna\u015bcie os\u00f3b o wysokim poziomie l\u0119ku jako cechy poddano nast\u0119pnie testowi wywo\u0142uj\u0105cemu l\u0119k po podaniu naparu albo placebo, r\u00f3wnie\u017c w za\u015blepieniu. Poziom l\u0119ku by\u0142 w obu grupach taki sam. Autorzy podsumowuj\u0105 wprost, \u017ce napar nie ma w\u0142a\u015bciwo\u015bci nasennych ani przeciwl\u0119kowych.<\/p>\n<p>Ta sama praca przynosi jednak wynik pozytywny, tyle \u017ce w innym miejscu. Po jednorazowym podaniu i po dw\u00f3ch tygodniach codziennego picia nie stwierdzono zmian w glukozie, moczniku, kreatyninie, cholesterolu, pr\u00f3bach w\u0105trobowych, bia\u0142ku ani w badaniu moczu, a zapisy EEG i EKG pozosta\u0142y prawid\u0142owe. U cz\u0119\u015bci ochotnik\u00f3w wyst\u0105pi\u0142y niewielkie wzrosty bilirubiny bezpo\u015bredniej i amylazy bez objaw\u00f3w klinicznych. Wniosek autor\u00f3w brzmi, \u017ce napar jest dla cz\u0142owieka nietoksyczny. To dobra wiadomo\u015b\u0107 dla kogo\u015b, kto po prostu lubi ten smak. Podobne rozr\u00f3\u017cnienie mi\u0119dzy aromatem a dzia\u0142aniem opisujemy przy <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/lawenda-na-sen-i-stres-jak-stosowac-lawende-aromaterapeutycznie-i-co-mowia-badania\/\" rel=\"noopener\">lawendzie na sen i stres<\/a>.<\/p>\n<h2>Sk\u0105d bierze si\u0119 rozjazd mi\u0119dzy myszami a lud\u017ami?<\/h2>\n<p>Bo badano dwie r\u00f3\u017cne rzeczy. Zwierz\u0119tom podawano olejek eteryczny w ilo\u015bciach liczonych w gramach na kilogram masy cia\u0142a, ludziom napar z li\u015bci. To nie jest ten sam materia\u0142 ani ten sam rz\u0105d wielko\u015bci.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/17561386\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Blanco i wsp. (Phytomedicine, 2009)<\/a> uzyskali olejek ze \u015bwie\u017cych li\u015bci przez destylacj\u0119 z par\u0105 wodn\u0105 i podawali go doustnie myszom szczepu Swiss w dawkach 0,5 albo 1,0 grama na kilogram masy cia\u0142a na p\u00f3\u0142 godziny przed testem. Olejek wyd\u0142u\u017ca\u0142 sen wywo\u0142any pentobarbitalem, zwi\u0119ksza\u0142 odsetek wej\u015b\u0107 i czas sp\u0119dzony w otwartych ramionach labiryntu krzy\u017cowego oraz czas w jasnej cz\u0119\u015bci klatki, a tak\u017ce op\u00f3\u017ania\u0142 drgawki wywo\u0142ane pentetrazolem i znosi\u0142 wyprost toniczny po elektrowstrz\u0105sie. Co wa\u017cne, nie stwierdzono przy tym upo\u015bledzenia sprawno\u015bci ruchowej w te\u015bcie rotarod ani w otwartym polu.<\/p>\n<p>Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce u myszy dzia\u0142anie uspokajaj\u0105ce by\u0142o wyra\u017ane. Zdanie o dzia\u0142aniu przeciwl\u0119kowym &#8222;bez sedacji&#8221;, kt\u00f3re kr\u0105\u017cy w opisach tej ro\u015bliny, nie oddaje tej pracy: wyd\u0142u\u017cenie snu po pentobarbitalu to w\u0142a\u015bnie miara dzia\u0142ania nasennego. Brak upo\u015bledzenia ruchowego znaczy tylko tyle, \u017ce zwierz\u0119ta nie by\u0142y otumanione, a nie \u017ce nie by\u0142y senne.<\/p>\n<p>Przeliczenie tych dawek na napar nie ma sensu. Wydajno\u015b\u0107 destylacji olejku ze \u015bwie\u017cych li\u015bci wynosi u\u0142amek procenta ich masy, a do szklanki naparu przechodzi jedynie cz\u0119\u015b\u0107 lotnych sk\u0142adnik\u00f3w. Rozjazd mi\u0119dzy wynikiem u myszy a wynikiem u ludzi nie jest wi\u0119c sprzeczno\u015bci\u0105, tylko r\u00f3\u017cnic\u0105 materia\u0142u i dawki.<\/p>\n<h2>Trawa cytrynowa na trawienie: co da si\u0119 potwierdzi\u0107?<\/h2>\n<p>Tradycja jest tu zgodna na trzech kontynentach, ale bada\u0144 u ludzi brak. Przegl\u0105d Shaha i wsp. wymienia z tego obszaru jedn\u0105 obserwacj\u0119 zwierz\u0119c\u0105: wywar z \u0142odyg zmniejsza\u0142 ilo\u015b\u0107 wydalanego ka\u0142u w spos\u00f3b zale\u017cny od dawki. To wynik przeciwbiegunkowy, a nie przeciwskurczowy, a te dwie rzeczy \u0142atwo pomyli\u0107 przy t\u0142umaczeniu ludowych zastosowa\u0144.<\/p>\n<p>Reszta listy z tego przegl\u0105du wygl\u0105da okazale i w\u0142a\u015bnie dlatego trzeba czyta\u0107 j\u0105 razem z jej w\u0142asnym zastrze\u017ceniem. Wymieniono tam dzia\u0142anie przeciwzapalne oraz przeciwpaso\u017cytnicze, w tym wobec pe\u0142zaka czerwonki. Osobno opisano wyniki przeciwmalaryczne i przeciwpr\u0105tkowe, a tak\u017ce antyoksydacyjne. Do tego dochodzi obni\u017canie poziomu glukozy. Autorzy podsumowuj\u0105 je jednak jako zach\u0119caj\u0105ce i wymagaj\u0105ce potwierdzenia, a nie jako ustalone w\u0142a\u015bciwo\u015bci lecznicze. To ich w\u0142asne zdanie zamykaj\u0105ce ca\u0142\u0105 prac\u0119, a nie ostro\u017cno\u015b\u0107 dopisana przez nas.<\/p>\n<p>W praktyce oznacza to, \u017ce napar po ci\u0119\u017ckim posi\u0142ku mo\u017ce by\u0107 przyjemny i bezpieczny, ale przypisywanie mu konkretnego wp\u0142ywu na skurcze jelit wykracza poza to, co ktokolwiek zmierzy\u0142. Warto te\u017c pami\u0119ta\u0107, sk\u0105d bierze si\u0119 sama tradycja. W Brazylii i w Afryce Zachodniej napar z li\u015bci bywa\u0142 \u015brodkiem domowym dost\u0119pnym od r\u0119ki, znacznie szybciej ni\u017c jakikolwiek preparat apteczny, co t\u0142umaczy jego popularno\u015b\u0107 niezale\u017cnie od si\u0142y dzia\u0142ania. Je\u015bli szukasz zio\u0142a o mocniejszej podstawie w dolegliwo\u015bciach trawiennych, wi\u0119cej danych zebrano wok\u00f3\u0142 ro\u015blin goryczkowych, o czym piszemy we wpisie o <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/piolun-absynt-wlasciwosci-trawienie-pasozyty-i-dlaczego-to-kontrowersyjne-ziolo\/\" rel=\"noopener\">pio\u0142unie i jego wp\u0142ywie na trawienie<\/a>.<\/p>\n<h2>Jak parzy\u0107 traw\u0119 cytrynow\u0105 i jak stosowa\u0107 olejek eteryczny?<\/h2>\n<p>Napar przygotowuje si\u0119 z suszonych li\u015bci lub z rozgniecionej \u015bwie\u017cej \u0142odygi, zalewaj\u0105c je wod\u0105 tu\u017c poni\u017cej wrzenia i parz\u0105c pod przykryciem kilkana\u015bcie minut. Przykrycie ma tu sens praktyczny: bez niego lotne sk\u0142adniki uchodz\u0105 z par\u0105, a w naczyniu zostaje g\u0142\u00f3wnie frakcja wodna z flawonoidami. \u015awie\u017cy surowiec pachnie intensywniej ni\u017c susz, a im d\u0142u\u017cej susz le\u017cy, tym mniej zostaje w nim frakcji lotnej.<\/p>\n<p>Olejek eteryczny to zupe\u0142nie inny produkt i wymaga innego traktowania. Nie stosuje si\u0119 go nierozcie\u0144czonego na sk\u00f3r\u0119 ani wewn\u0119trznie. Do dyfuzora trafia kilka kropli, do zastosowania na sk\u00f3r\u0119 wy\u0142\u0105cznie mocno rozcie\u0144czony w oleju bazowym, a przy pierwszym u\u017cyciu warto sprawdzi\u0107 reakcj\u0119 na ma\u0142ym fragmencie sk\u00f3ry, bo cytral nale\u017cy do sk\u0142adnik\u00f3w zapachowych o znanym potencjale uczulaj\u0105cym.<\/p>\n<p>W kuchni ogranicze\u0144 nie ma. Dolne, grubsze cz\u0119\u015bci \u0142odyg id\u0105 do wywar\u00f3w, zup i da\u0144 rybnych, g\u00f3rne li\u015bcie do naparu. Po\u0142\u0105czenie naparu z imbirem, cytryn\u0105 albo mi\u0119t\u0105 daje dobry zimny nap\u00f3j na lato, a ugotowan\u0105 \u0142odyg\u0119 mo\u017cna zje\u015b\u0107. To zastosowanie ma najlepsz\u0105 podstaw\u0119 ze wszystkich opisanych w tym artykule, bo praca Leite i wsp. z 1986 roku wykaza\u0142a, \u017ce napar pity codziennie przez dwa tygodnie nie zaburza\u0142 badanych parametr\u00f3w krwi ani moczu, poza niewielkimi i bezobjawowymi odchyleniami opisanymi wy\u017cej. Inne napary zio\u0142owe i mieszanki znajdziesz w kategorii <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/herbaty\/\" rel=\"noopener\">herbaty<\/a>.<\/p>\n<h2>Bezpiecze\u0144stwo i interakcje: na co uwa\u017ca\u0107?<\/h2>\n<p>Napar ma najlepiej udokumentowany profil bezpiecze\u0144stwa spo\u015br\u00f3d wszystkich postaci tej ro\u015bliny, i to na podstawie badania u ludzi, a nie z za\u0142o\u017cenia. Zastrze\u017cenia dotycz\u0105 przede wszystkim olejku eterycznego i preparat\u00f3w skoncentrowanych.<\/p>\n<p>Interakcja, kt\u00f3r\u0105 warto zna\u0107, dotyczy enzymu CYP2B6. <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/18611395\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Seo i wsp. (Chemico-Biological Interactions, 2008)<\/a> przebadali 22 monoterpenoidy i stwierdzili, \u017ce cytral i geraniol hamuj\u0105 ten enzym w spos\u00f3b kompetycyjny, ze sta\u0142ymi hamowania 6,8 i 10,3 mikromola wobec 1,8 mikromola dla wzorcowego inhibitora thio-TEPA. Warto odczyta\u0107 ten kierunek poprawnie: wy\u017csza sta\u0142a oznacza hamowanie s\u0142absze, a nie silniejsze, i dlatego autorzy nazywaj\u0105 oba zwi\u0105zki w tytule pracy inhibitorami umiarkowanymi. Pisz\u0105 przy tym, \u017ce du\u017ce ilo\u015bci tych zwi\u0105zk\u00f3w mog\u0142yby wchodzi\u0107 w interakcj\u0119 z lekami metabolizowanymi przez CYP2B6, i wprost wzywaj\u0105 do zbadania farmakokinetyki u ludzi, \u017ceby rozstrzygn\u0105\u0107, czy ma to znaczenie kliniczne. Takiego badania nie ma, wi\u0119c nikt dzi\u015b nie wie, gdzie le\u017cy granica. Przy sta\u0142ym przyjmowaniu lek\u00f3w, zw\u0142aszcza bupropionu, o skoncentrowanych preparatach z trawy cytrynowej porozmawiaj z lekarzem albo farmaceut\u0105.<\/p>\n<p>Ci\u0105\u017ca i karmienie piersi\u0105 to obszar bez danych. Badanie Leite i wsp. obj\u0119\u0142o zdrowych ochotnik\u00f3w, a nie kobiety w ci\u0105\u017cy, wi\u0119c jego wynik nie przenosi si\u0119 na t\u0119 grup\u0119. To samo dotyczy dzieci. Osobno warto pami\u0119ta\u0107 o alergii: przy uczuleniu na py\u0142ki traw pierwszy kontakt z now\u0105 ro\u015blin\u0105 z tej rodziny lepiej zacz\u0105\u0107 ostro\u017cnie i obserwowa\u0107 reakcj\u0119. Podobne podej\u015bcie do zi\u00f3\u0142 o silnym aromacie opisujemy przy <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/tulsi-bazylia-swieta-adaptogen-na-stres-dawkowanie-faq\/\" rel=\"noopener\">tulsi, czyli bazylii \u015bwi\u0119tej<\/a>.<\/p>\n<h2>Najcz\u0119\u015bciej zadawane pytania<\/h2>\n<h3>Czy trawa cytrynowa pomaga zasn\u0105\u0107?<\/h3>\n<p>Nie wykazano tego u ludzi. Leite i wsp. (1986) podali napar 50 ochotnikom w uk\u0142adzie podw\u00f3jnie za\u015blepionym z placebo i nie stwierdzili r\u00f3\u017cnicy w zasypianiu, jako\u015bci snu ani pami\u0119ci sn\u00f3w. Dzia\u0142anie nasenne wykazano tylko u myszy, i to dla olejku eterycznego w bardzo du\u017cych dawkach, a nie dla herbaty.<\/p>\n<h3>Czy trawa cytrynowa uspokaja i zmniejsza l\u0119k?<\/h3>\n<p>W badaniu u ludzi nie. Osiemna\u015bcie os\u00f3b o wysokim poziomie l\u0119ku poddano testowi wywo\u0142uj\u0105cemu l\u0119k po naparze albo placebo i wynik by\u0142 taki sam w obu grupach. U myszy olejek eteryczny dzia\u0142a\u0142 przeciwl\u0119kowo, ale w dawkach liczonych w gramach na kilogram masy cia\u0142a, nieprzek\u0142adalnych na szklank\u0119 naparu.<\/p>\n<h3>Czy trawa cytrynowa jest bezpieczna?<\/h3>\n<p>Napar tak, i wiadomo to z badania, a nie z za\u0142o\u017cenia. Po dw\u00f3ch tygodniach codziennego picia nie zmieni\u0142y si\u0119 parametry krwi, moczu, EEG ani EKG ochotnik\u00f3w. Olejek eteryczny to inna sprawa: na sk\u00f3r\u0119 wy\u0142\u0105cznie mocno rozcie\u0144czony, nigdy w czystej postaci, bo cytral potrafi uczula\u0107.<\/p>\n<h3>Czy trawa cytrynowa zwalcza bakterie i grzyby?<\/h3>\n<p>W prob\u00f3wce tak. Olejek hamuje wzrost mi\u0119dzy innymi pa\u0142eczki okr\u0119\u017cnicy i gronkowca z\u0142ocistego, a najsilniej dzia\u0142a na dermatofity wywo\u0142uj\u0105ce grzybice sk\u00f3ry. Cytral w st\u0119\u017ceniu grzybob\u00f3jczym zabija Candida albicans w ci\u0105gu czterech godzin. \u017badnego z tych wynik\u00f3w nie potwierdzono jednak u ludzi, wi\u0119c napar nie zast\u0119puje leczenia.<\/p>\n<h3>Ile cytralu zawiera olejek z trawy cytrynowej?<\/h3>\n<p>Madi i wsp. (2021) zmierzyli w Egipcie zawarto\u015b\u0107 od 60,01 procent w pr\u00f3bce zimowej do 82,02 procent w jesiennej, przy tej samej ro\u015blinie i tej samej metodzie destylacji. Wydajno\u015b\u0107 samej destylacji waha\u0142a si\u0119 od 0,15 do 0,46 procent masy \u015bwie\u017cych li\u015bci. Sk\u0142ad zale\u017cy wi\u0119c mocno od pory zbioru.<\/p>\n<h3>Czy trawa cytrynowa wchodzi w interakcje z lekami?<\/h3>\n<p>Cytral i geraniol hamuj\u0105 w prob\u00f3wce enzym CYP2B6, kt\u00f3ry metabolizuje mi\u0119dzy innymi bupropion. Autorzy tego badania zaznaczaj\u0105, \u017ce znaczenia klinicznego nie da si\u0119 oceni\u0107 bez bada\u0144 u ludzi, a takich nie ma. Przy sta\u0142ym leczeniu skoncentrowane preparaty om\u00f3w z lekarzem albo farmaceut\u0105.<\/p>\n<p><em>Artyku\u0142 ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej. Przed rozpocz\u0119ciem suplementacji skonsultuj si\u0119 z lekarzem, zw\u0142aszcza je\u015bli przyjmujesz leki na sta\u0142e, jeste\u015b w ci\u0105\u017cy lub karmisz piersi\u0105 albo chorujesz przewlekle.<\/em><\/p>\n<p>Autor: <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/author\/ubucha\/\">Micha\u0142 Waluk<\/a> \u00b7 Opublikowano: 2026-06-02 \u00b7 Aktualizacja: 2026-08-15<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lemongrass (Cymbopogon citratus) in light of research: oil composition, antimicrobial action in vitro, and negative results from human trials with the infusion.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":79091,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[369],"tags":[],"class_list":["post-68693","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-porady-praktyczne"],"blocksy_meta":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68693","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=68693"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68693\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":77858,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68693\/revisions\/77858"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/79091"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=68693"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=68693"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=68693"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}