{"id":55503,"date":"2026-05-11T12:10:28","date_gmt":"2026-05-11T10:10:28","guid":{"rendered":"https:\/\/ubucha.pl\/?p=55503"},"modified":"2026-08-27T12:04:47","modified_gmt":"2026-08-27T10:04:47","slug":"9-health-benefits-of-lions-mane-hericium-erinaceus-complete-guide","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/9-zdrowotnych-korzysci-lwiej-grzywy-hericium-erinaceus-kompletny-przewodnik\/","title":{"rendered":"Lion&#039;s Mane Benefits: 9 Proven Actions of Hericium 2026"},"content":{"rendered":"<p><script type=\"application\/ld+json\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"FAQPage\",\"@id\":\"https:\/\/ubucha.pl\/9-zdrowotnych-korzysci-lwiej-grzywy-hericium-erinaceus-kompletny-przewodnik\/#faq\",\"mainEntityOfPage\":\"https:\/\/ubucha.pl\/9-zdrowotnych-korzysci-lwiej-grzywy-hericium-erinaceus-kompletny-przewodnik\/\",\"mainEntity\":[{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czym jest lwia grzywa i co zawiera?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Lwia grzywa, czyli sopl\u00f3wka je\u017cowata, to grzyb jadalny zawieraj\u0105cy dwie charakterystyczne grupy zwi\u0105zk\u00f3w: hericenony w owocniku oraz erinacyny w grzybni. Erinacyny to diterpeny cyjatanowe, a erinacynie A wykazano u szczur\u00f3w przenikanie przez barier\u0119 krew-m\u00f3zg na drodze dyfuzji biernej. Polskie nazwy tego gatunku to lwia grzywa i sopl\u00f3wka je\u017cowata.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czy lwia grzywa poprawia pami\u0119\u0107 i koncentracj\u0119?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"W badaniach u ludzi poprawa jest mierzalna, ale niewielka. Przegl\u0105d systematyczny z 2025 roku podaje \u0142\u0105czn\u0105 popraw\u0119 w skali MMSE o 1,17 punktu na trzydzie\u015bci mo\u017cliwych. W badaniu Saitsu i wsp. z trzech u\u017cytych test\u00f3w poznawczych r\u00f3\u017cnic\u0119 wykaza\u0142 wy\u0142\u0105cznie MMSE, a dwa pozosta\u0142e nie.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czy hericenony pobudzaj\u0105 czynnik wzrostu nerw\u00f3w?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Nie, wbrew temu, co powtarza wi\u0119kszo\u015b\u0107 opis\u00f3w. W badaniu Mori i wsp. z 2008 roku hericenony C, D oraz E nie pobudzi\u0142y ekspresji genu NGF w ludzkich kom\u00f3rkach gwia\u017adziaka. Pobudzi\u0142 j\u0105 wyci\u0105g z ca\u0142ego grzyba, a autorzy napisali wprost, \u017ce zwi\u0105zkami odpowiedzialnymi za ten efekt nie s\u0105 hericenony.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czy lwia grzywa pomaga w l\u0119ku i obni\u017conym nastroju?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Istnieje jedno ma\u0142e badanie u ludzi: trzydzie\u015bci kobiet przyjmuj\u0105cych przez cztery tygodnie ciastka z dodatkiem grzyba mia\u0142o ni\u017csze wyniki w skali depresji CES-D. Autorzy zaznaczyli, \u017ce mechanizm jest prawdopodobnie inny ni\u017c pobudzanie NGF. Dane mysie wskazuj\u0105 na neurogenez\u0119 w hipokampie.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czy lwia grzywa pomaga w chorobie Parkinsona?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Nie ma podstaw, by tak twierdzi\u0107. Praca z 2016 roku o ochronie neuron\u00f3w w zwierz\u0119cym modelu tej choroby, powtarzana w dziesi\u0105tkach artyku\u0142\u00f3w, zosta\u0142a w 2021 roku wycofana przez czasopismo. Wycofanie oznacza, \u017ce wyniku nie wolno u\u017cywa\u0107 jako dowodu, a r\u00f3wnowa\u017cnego badania u ludzi nie ma.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czy lwia grzywa jest bezpieczna i jakie ma dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Tolerancja jest dobra. Przegl\u0105d systematyczny z 2025 roku wymienia dolegliwo\u015bci \u017co\u0142\u0105dkowe, b\u00f3l g\u0142owy oraz reakcje alergiczne, zaznaczaj\u0105c, \u017ce dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane bywaj\u0105 nieraportowane. Osoby z alergi\u0105 na grzyby powinny suplementacji unika\u0107. Danych o bezpiecze\u0144stwie d\u0142ugoterminowym oraz o interakcjach z lekami brakuje.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Owocnik czy grzybnia, co wybra\u0107?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Zale\u017cy, o kt\u00f3ry zwi\u0105zek chodzi. Hericenony pochodz\u0105 z owocnika, a erinacyny z grzybni, i to erinacynie A wykazano przenikanie do m\u00f3zgu w badaniu na szczurach. Produkty \u0142\u0105cz\u0105ce oba surowce pokrywaj\u0105 szersze spektrum. Unikaj preparat\u00f3w opartych na ziarnie przero\u015bni\u0119tym grzybni\u0105, bo to g\u0142\u00f3wnie pod\u0142o\u017ce zbo\u017cowe.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czy sopl\u00f3wk\u0119 je\u017cowat\u0105 mo\u017cna zbiera\u0107 w polskim lesie?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Nie. Gatunek jest w Polsce obj\u0119ty ochron\u0105 \u015bcis\u0142\u0105 na podstawie rozporz\u0105dzenia Ministra \u015arodowiska z 9 pa\u017adziernika 2014 roku w sprawie ochrony gatunkowej grzyb\u00f3w, z oznaczeniem wskazuj\u0105cym potrzeb\u0119 ochrony czynnej. Ca\u0142y surowiec dost\u0119pny na rynku pochodzi z hodowli kontrolowanej i to jedyna legalna droga jego pozyskania.\"}}]}]}<\/script><\/p>\n<p>Lwia grzywa, po polsku sopl\u00f3wka je\u017cowata, a po \u0142acinie <em>Hericium erinaceus<\/em>, przesz\u0142a w ostatniej dekadzie drog\u0119 z azjatyckiej kuchni do laboratori\u00f3w neurobiologicznych. Materia\u0142 dowodowy u ludzi jest jednak znacznie skromniejszy, ni\u017c sugeruj\u0105 opisy handlowe: przegl\u0105d systematyczny z 2025 roku zebra\u0142 pi\u0119\u0107 randomizowanych bada\u0144 kontrolowanych i trzy pr\u00f3by pilota\u017cowe. Ten tekst przechodzi przez nie po kolei, pokazuje, co dok\u0142adnie zmierzono, prostuje mechanizm powtarzany od kilkunastu lat wbrew pracy, na kt\u00f3r\u0105 si\u0119 powo\u0142uje, i wyja\u015bnia, dlaczego jednego z popularnych argument\u00f3w o chorobie Parkinsona nie wolno dzi\u015b u\u017cywa\u0107 wcale. Znajdziesz tu tak\u017ce rachunek z dziewi\u0119ciu deklarowanych korzy\u015bci zdrowotnych, rozdzielony wed\u0142ug tego, co ma badanie u ludzi, co wy\u0142\u0105cznie model zwierz\u0119cy, a co nie ma nic poza powtarzaniem.<\/p>\n<blockquote><p><strong>KLUCZOWE INFORMACJE<\/strong><br \/>\u2022 Przegl\u0105d systematyczny Menon i wsp. (Frontiers in Nutrition, 2025) obj\u0105\u0142 pi\u0119\u0107 randomizowanych bada\u0144 i trzy pr\u00f3by pilota\u017cowe. Poprawa w skali MMSE wynios\u0142a \u015brednio 1,17 punktu w grupie interwencyjnej.<br \/>\u2022 Badanie Mori i wsp. z 2009 roku: 30 os\u00f3b w wieku 50 do 80 lat z \u0142agodnymi zaburzeniami poznawczymi, 3 g suszonego owocnika dziennie przez 16 tygodni, poprawa w skali HDS-R. Cztery tygodnie po odstawieniu wyniki istotnie spad\u0142y.<br \/>\u2022 Wbrew powszechnemu opisowi hericenony C, D i E nie pobudzi\u0142y ekspresji genu NGF w badaniu Mori i wsp. z 2008 roku. Autorzy napisali wprost, \u017ce zwi\u0105zki czynne to nie hericenony.<br \/>\u2022 Erinacyna A przenika u szczur\u00f3w przez barier\u0119 krew-m\u00f3zg na drodze dyfuzji biernej, z biodost\u0119pno\u015bci\u0105 doustn\u0105 oko\u0142o 24% (Tsai i wsp., Molecules, 2021).<br \/>\u2022 Praca z 2016 roku o ochronie przed modelem choroby Parkinsona, powtarzana w dziesi\u0105tkach tekst\u00f3w, zosta\u0142a wycofana przez czasopismo w 2021 roku. Nie jest \u017ar\u00f3d\u0142em, na kt\u00f3re wolno si\u0119 powo\u0142ywa\u0107.<br \/>\u2022 Sopl\u00f3wka je\u017cowata jest w Polsce obj\u0119ta ochron\u0105 \u015bcis\u0142\u0105, a nie cz\u0119\u015bciow\u0105. Surowiec do suplement\u00f3w pochodzi wy\u0142\u0105cznie z hodowli.<\/p><\/blockquote>\n<h2>Czym jest lwia grzywa i sk\u0105d bierze si\u0119 jej reputacja?<\/h2>\n<p>Sopl\u00f3wka je\u017cowata to grzyb z rodziny sopl\u00f3wkowatych, rosn\u0105cy na martwiej\u0105cym drewnie drzew li\u015bciastych, g\u0142\u00f3wnie buk\u00f3w i d\u0119b\u00f3w, w klimacie umiarkowanym Azji, Europy i Ameryki P\u00f3\u0142nocnej. Owocnik tworzy zwisaj\u0105c\u0105 kaskad\u0119 bia\u0142ych kolc\u00f3w, st\u0105d nazwy nawi\u0105zuj\u0105ce do grzywy lwa albo do je\u017ca. W Japonii nosi nazw\u0119 yamabushitake, od nazwy w\u0119drownych mnich\u00f3w sekty Shugendo, a w Chinach hou tou gu, czyli g\u0142owa ma\u0142py.<\/p>\n<p>Reputacja neurotroficzna wzi\u0119\u0142a si\u0119 z jednego konkretnego odkrycia. Z owocnika wyizolowano hericenony, a z grzybni erinacyny, i obu grupom przypisano zdolno\u015b\u0107 pobudzania syntezy czynnika wzrostu nerw\u00f3w. To dlatego grzyb kuchenny sta\u0142 si\u0119 przedmiotem prac neurobiologicznych, a nie tylko mykologicznych. Jak zobaczysz w dalszej cz\u0119\u015bci, cz\u0119\u015b\u0107 tej opowie\u015bci nie wytrzymuje zderzenia z prac\u0105, kt\u00f3r\u0105 powszechnie si\u0119 na jej poparcie cytuje.<\/p>\n<p>Warto od razu ustawi\u0107 skal\u0119. Sopl\u00f3wka nie jest lekiem i nie zosta\u0142a zarejestrowana do leczenia \u017cadnej choroby. Jest grzybem jadalnym o smaku por\u00f3wnywanym do mi\u0119sa krewetki, sprzedawanym jako suplement diety i jako produkt kulinarny. Wszystko, co poni\u017cej, dotyczy tego, co zmierzono w badaniach, a nie tego, czego mo\u017cna si\u0119 po niej spodziewa\u0107 w konkretnym przypadku. Szerszy kontekst grzyb\u00f3w o dzia\u0142aniu bioaktywnym opisujemy w tek\u015bcie o <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/medyczne-grzyby-bioaktywne-zwiazki-zastosowania-i-badania-kliniczne-kompletny-przewodnik\/\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">medycznych grzybach i ich badaniach klinicznych<\/a>.<\/p>\n<h2>Co wykaza\u0142y badania u ludzi, a czego nie wykaza\u0142y?<\/h2>\n<p>Baza dowodowa u ludzi jest niewielka i warto j\u0105 zobaczy\u0107 w ca\u0142o\u015bci, zamiast czyta\u0107 o niej has\u0142ami. Menon i wsp. przeprowadzili przegl\u0105d systematyczny zgodny z wytycznymi PRISMA, zarejestrowany w bazie PROSPERO, przeszukuj\u0105c pi\u015bmiennictwo od stycznia 2000 do czerwca 2024 roku (<a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/PMC\/PMC12434001\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Frontiers in Nutrition, 2025<\/a>). Znale\u017ali pi\u0119\u0107 randomizowanych bada\u0144 kontrolowanych, trzy pr\u00f3by pilota\u017cowe, pi\u0119tna\u015bcie prac laboratoryjnych, jedno badanie kohortowe oraz jeden opis przypadku.<\/p>\n<div style=\"overflow-x:auto;margin:1.5rem 0;\">\n<table style=\"min-width:660px;border-collapse:collapse;width:100%;\">\n<thead>\n<tr>\n<th style=\"text-align:left;padding:8px;border-bottom:2px solid #ccc;\">Badanie<\/th>\n<th style=\"text-align:left;padding:8px;border-bottom:2px solid #ccc;\">Kto i jak d\u0142ugo<\/th>\n<th style=\"text-align:left;padding:8px;border-bottom:2px solid #ccc;\">Co wysz\u0142o<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"padding:8px;border-bottom:1px solid #eee;\"><a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1002\/ptr.2634\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Mori i wsp., Phytotherapy Research, 2009<\/a><\/td>\n<td style=\"padding:8px;border-bottom:1px solid #eee;\">30 os\u00f3b w wieku 50 do 80 lat z \u0142agodnymi zaburzeniami poznawczymi, 16 tygodni, 3 g suszonego owocnika dziennie<\/td>\n<td style=\"padding:8px;border-bottom:1px solid #eee;\">Wy\u017csze wyniki w skali HDS-R w tygodniu 8, 12 i 16. Cztery tygodnie po odstawieniu wyniki istotnie spad\u0142y<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:8px;border-bottom:1px solid #eee;\"><a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/31413233\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Saitsu i wsp., Biomedical Research, 2019<\/a><\/td>\n<td style=\"padding:8px;border-bottom:1px solid #eee;\">Badanie randomizowane z placebo, 12 tygodni, suplement z owocnika<\/td>\n<td style=\"padding:8px;border-bottom:1px solid #eee;\">Z trzech zastosowanych test\u00f3w popraw\u0119 wykaza\u0142 wy\u0142\u0105cznie MMSE. Test Bentona i test par skojarzeniowych nie wykaza\u0142y r\u00f3\u017cnicy<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:8px;border-bottom:1px solid #eee;\">Nagano i wsp., Biomedical Research, 2010<\/td>\n<td style=\"padding:8px;border-bottom:1px solid #eee;\">30 kobiet, ciastka z grzybem albo ciastka placebo, 4 tygodnie<\/td>\n<td style=\"padding:8px;border-bottom:1px solid #eee;\">Ni\u017csze wyniki w skali depresji CES-D oraz w skali dolegliwo\u015bci nieokre\u015blonych po okresie przyjmowania<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:8px;\">Menon i wsp., Frontiers in Nutrition, 2025<\/td>\n<td style=\"padding:8px;\">Przegl\u0105d systematyczny, pi\u015bmiennictwo z lat 2000 do 2024<\/td>\n<td style=\"padding:8px;\">\u0141\u0105czna wa\u017cona poprawa MMSE o 1,17 punktu, wyliczona z jednego badania randomizowanego i jednej pr\u00f3by pilota\u017cowej<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p>Liczba 1,17 punktu zas\u0142uguje na chwil\u0119 uwagi, bo jest najuczciwszym podsumowaniem ca\u0142ej tej dziedziny. Skala MMSE ma trzydzie\u015bci punkt\u00f3w, a r\u00f3\u017cnice uznawane za istotne dla pacjenta liczy si\u0119 zwykle w kilku punktach. Poprawa nieco ponad jednego punktu jest realna i mierzalna, ale niewielka, i pochodzi z dw\u00f3ch bada\u0144, nie z dwudziestu. To nie jest podstawa do obietnic o odbudowie pami\u0119ci.<\/p>\n<h2>Czy hericenony i erinacyny naprawd\u0119 pobudzaj\u0105 NGF?<\/h2>\n<p>Tu le\u017cy najcz\u0119\u015bciej powtarzany b\u0142\u0105d w tekstach o sopl\u00f3wce, \u0142\u0105cznie z wcze\u015bniejsz\u0105 wersj\u0105 tego artyku\u0142u. Zdanie o hericenonach pobudzaj\u0105cych syntez\u0119 czynnika wzrostu nerw\u00f3w jest sprzeczne z prac\u0105, na kt\u00f3r\u0105 powo\u0142uje si\u0119 najcz\u0119\u015bciej. Mori i wsp. sprawdzili w 2008 roku wp\u0142yw wyci\u0105g\u00f3w etanolowych z czterech grzyb\u00f3w jadalnych na ekspresj\u0119 genu NGF w ludzkich kom\u00f3rkach gwia\u017adziaka 1321N1 (<a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/18758067\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Biological and Pharmaceutical Bulletin, 2008<\/a>).<\/p>\n<p>Wyci\u0105g z sopl\u00f3wki jako jedyny z czterech pobudzi\u0142 ekspresj\u0119 NGF, i to zale\u017cnie od st\u0119\u017cenia. Zwi\u0119kszy\u0142o si\u0119 te\u017c wydzielanie samego bia\u0142ka NGF, a po\u017cywka znad tych kom\u00f3rek pobudza\u0142a wzrost neuryt\u00f3w w kom\u00f3rkach PC12. Myszy karmione przez siedem dni pasz\u0105 z pi\u0119cioprocentowym dodatkiem suszonego grzyba mia\u0142y wy\u017csz\u0105 ekspresj\u0119 NGF w hipokampie. Efekt szed\u0142 przez szlak kinazy JNK, bo zni\u00f3s\u0142 go swoisty inhibitor tej kinazy.<\/p>\n<p>I teraz zdanie, kt\u00f3re zmienia ca\u0142\u0105 narracj\u0119: hericenony C, D oraz E, badane osobno, ekspresji genu NGF nie pobudzi\u0142y. Autorzy zako\u0144czyli prac\u0119 wnioskiem, \u017ce sopl\u00f3wka zawiera zwi\u0105zki pobudzaj\u0105ce syntez\u0119 NGF, ale zwi\u0105zkami tymi nie s\u0105 hericenony. Innymi s\u0142owy substancja czynna jest w wyci\u0105gu obecna, tylko wci\u0105\u017c nie wiadomo, kt\u00f3ra to. Powtarzanie, \u017ce hericenony pobudzaj\u0105 NGF, jest przypisywaniem pracy twierdzenia, kt\u00f3re ta praca wprost obala.<\/p>\n<p>Z erinacynami sprawa wygl\u0105da inaczej. Spangenberg i wsp. przejrzeli systematycznie prace nad t\u0105 grup\u0105 diterpen\u00f3w cyjatanowych i opisali zale\u017cne od dawki efekty w modelach kom\u00f3rkowych i gryzoniowych, obejmuj\u0105ce zachowania ruchowe, poznawcze i depresyjne (<a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/PMC\/PMC12230622\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Frontiers in Pharmacology, 2025<\/a>). Erinacyny A oraz C jako jedyne prowadzi\u0142y do gromadzenia czynnika transkrypcyjnego Nrf2, g\u0142\u00f3wnego regulatora odpowiedzi antyoksydacyjnej. To wci\u0105\u017c modele zwierz\u0119ce, nie ludzie.<\/p>\n<h2>Kt\u00f3re zwi\u0105zki z lwiej grzywy docieraj\u0105 do m\u00f3zgu?<\/h2>\n<p>Pytanie o przenikanie do m\u00f3zgu jest w tej dziedzinie wa\u017cniejsze ni\u017c aktywno\u015b\u0107 w szalce, bo zwi\u0105zek, kt\u00f3ry nie dociera do o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego, nie wyja\u015bni efektu poznawczego. Odpowied\u017a istnieje dla jednej cz\u0105steczki i pochodzi z badania na szczurach.<\/p>\n<p>Tsai i wsp. podali szczurom erinacyn\u0119 A doustnie oraz do\u017cylnie i prze\u015bledzili jej losy w ustroju (<a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/PMC\/PMC8347307\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Molecules, 2021<\/a>). Bezwzgl\u0119dna biodost\u0119pno\u015b\u0107 doustna wynios\u0142a 24,39%. Erinacyna A pojawia\u0142a si\u0119 w m\u00f3zgu godzin\u0119 po podaniu doustnym i osi\u0105ga\u0142a tam maksimum po o\u015bmiu godzinach. Stosunek frakcji niezwi\u0105zanej w m\u00f3zgu do frakcji niezwi\u0105zanej we krwi by\u0142 bliski jedno\u015bci, co autorzy odczytali jako dow\u00f3d dyfuzji biernej, a nie transportu aktywnego. G\u0142\u00f3wn\u0105 drog\u0105 wydalania okaza\u0142 si\u0119 ka\u0142.<\/p>\n<p>Praktyczny wniosek z tego jest dwojaki. Po pierwsze, przenikanie do m\u00f3zgu jest udokumentowane dla erinacyny A, czyli dla zwi\u0105zku z grzybni, a nie z owocnika. Po drugie, by\u0142o to badanie na szczurach, wi\u0119c przenoszenie liczby dwadzie\u015bcia cztery procent na cz\u0142owieka jest nadinterpretacj\u0105. To wa\u017cne przy wyborze produktu: argument o barierze krew-m\u00f3zg dotyczy grzybni, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 opis\u00f3w przypisuje go ca\u0142emu grzybowi bez rozr\u00f3\u017cnienia.<\/p>\n<h2>Co wiadomo o lwiej grzywie w l\u0119ku i depresji?<\/h2>\n<p>Jedyne badanie kliniczne w tym obszarze pochodzi z 2010 roku i jest ma\u0142e. Nagano i wsp. podzielili trzydzie\u015bci kobiet na grup\u0119 otrzymuj\u0105c\u0105 ciastka z dodatkiem sopl\u00f3wki i grup\u0119 otrzymuj\u0105c\u0105 ciastka bez niej, na cztery tygodnie (<a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/MED\/20834180\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Biomedical Research, 2010<\/a>). Po tym okresie wyniki w skali depresji CES-D oraz w skali dolegliwo\u015bci nieokre\u015blonych by\u0142y w grupie z grzybem istotnie ni\u017csze ni\u017c przed rozpocz\u0119ciem. W dw\u00f3ch szczeg\u00f3\u0142owych pozycjach drugiej skali r\u00f3\u017cnica wobec placebo tak\u017ce by\u0142a istotna.<\/p>\n<p>Autorzy dopisali do tego zdanie, kt\u00f3re w popularnych om\u00f3wieniach znika. Uznali mianowicie, \u017ce wynik sugeruje mechanizm inny ni\u017c pobudzanie syntezy NGF. T\u0142umaczenie efektu przeciwl\u0119kowego przez czynnik wzrostu nerw\u00f3w jest wi\u0119c dopisane wbrew wnioskowi samej pracy.<\/p>\n<p>Mechanizm, kt\u00f3ry ma dzi\u015b najlepsze wsparcie do\u015bwiadczalne, opisali Chong i wsp. na modelu myszy poddanych przewlek\u0142emu stresowi unieruchomienia (<a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/PMC\/PMC8650354\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Chinese Medicine, 2021<\/a>). Czterotygodniowe podawanie wyci\u0105gu z\u0142agodzi\u0142o zachowania depresyjne, podnios\u0142o ekspresj\u0119 BDNF i receptora TrkB oraz zwi\u0119kszy\u0142o liczb\u0119 nowo powsta\u0142ych kom\u00f3rek w zakr\u0119cie z\u0119batym hipokampa. Rozstrzygaj\u0105ce by\u0142o to, \u017ce podanie blokera neurogenezy ca\u0142kowicie znios\u0142o efekt przeciwdepresyjny. To mocny uk\u0142ad do\u015bwiadczalny, ale przeprowadzony na myszach.<\/p>\n<h2>Czy lwia grzywa chroni przed Alzheimerem i Parkinsonem?<\/h2>\n<p>Odpowied\u017a brzmi: nie wiadomo, a w cz\u0119\u015bci dotycz\u0105cej choroby Parkinsona trzeba dodatkowo cofn\u0105\u0107 to, co przez lata powtarzano. Nie istnieje \u017cadne du\u017ce badanie z udzia\u0142em pacjent\u00f3w z rozpoznan\u0105 chorob\u0105 Alzheimera. Badanie Mori z 2009 roku obj\u0119\u0142o osoby z \u0142agodnymi zaburzeniami poznawczymi, czyli stanem, kt\u00f3ry bywa zapowiedzi\u0105 ot\u0119pienia, ale nim nie jest, a poprawa znika\u0142a po odstawieniu.<\/p>\n<p>Z chorob\u0105 Parkinsona wi\u0105\u017ce si\u0119 osobny problem, kt\u00f3ry wymaga jasnego postawienia. Argument o ochronie neuron\u00f3w przed neurotoksyn\u0105 stosowan\u0105 w zwierz\u0119cym modelu tej choroby opiera\u0142 si\u0119 w dziesi\u0105tkach artyku\u0142\u00f3w, tak\u017ce we wcze\u015bniejszej wersji tego tekstu, na pracy z 2016 roku. Czasopismo wycofa\u0142o t\u0119 prac\u0119 w 2021 roku. Wycofanie oznacza, \u017ce wyniku nie wolno u\u017cywa\u0107 jako dowodu, niezale\u017cnie od tego, jak wiarygodnie brzmia\u0142 i jak d\u0142ugo kr\u0105\u017cy\u0142 w obiegu. Usun\u0119li\u015bmy go z artyku\u0142u i nie zast\u0119pujemy innym, bo r\u00f3wnowa\u017cnego badania u ludzi nie ma.<\/p>\n<p>To, co zostaje, jest ostro\u017cniejsze, ale prawdziwe. Przegl\u0105d Menon i wsp. odnotowuje dzia\u0142anie neuroprotekcyjne oraz popraw\u0119 funkcji poznawczych, opieraj\u0105c si\u0119 jednak g\u0142\u00f3wnie na modelach kom\u00f3rkowych i zwierz\u0119cych. Przegl\u0105d Spangenberg i wsp. pokazuje aktywacj\u0119 szlak\u00f3w przeciwutleniaj\u0105cych przez erinacyny, tak\u017ce w modelach zwierz\u0119cych. Wnioskiem praktycznym jest profilaktyka poznawcza rozumiana jako wsparcie, nie terapia, i bezwzgl\u0119dna konsultacja neurologiczna przy rozpoznanej chorobie neurodegeneracyjnej.<\/p>\n<h2>Kt\u00f3re z dziewi\u0119ciu deklarowanych korzy\u015bci maj\u0105 pokrycie w danych?<\/h2>\n<p>Tytu\u0142 tego wpisu obiecuje dziewi\u0119\u0107 udowodnionych dzia\u0142a\u0144. Po przej\u015bciu przez \u017ar\u00f3d\u0142a obietnica okazuje si\u0119 zbyt \u015bmia\u0142a, wi\u0119c poni\u017cej znajdziesz uczciwy rachunek: co ma badanie u ludzi, co ma wy\u0142\u0105cznie model zwierz\u0119cy albo kom\u00f3rkowy, a co nie ma nic poza powtarzaniem.<\/p>\n<div style=\"overflow-x:auto;margin:1.5rem 0;\">\n<table style=\"min-width:640px;border-collapse:collapse;width:100%;\">\n<thead>\n<tr>\n<th style=\"text-align:left;padding:8px;border-bottom:2px solid #ccc;\">Deklarowane dzia\u0142anie<\/th>\n<th style=\"text-align:left;padding:8px;border-bottom:2px solid #ccc;\">Najmocniejszy dost\u0119pny dow\u00f3d<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"padding:8px;border-bottom:1px solid #eee;\">Wsparcie funkcji poznawczych<\/td>\n<td style=\"padding:8px;border-bottom:1px solid #eee;\">Badania u ludzi. Poprawa mierzalna, ale niewielka i odwracalna po odstawieniu<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:8px;border-bottom:1px solid #eee;\">\u0141agodzenie objaw\u00f3w l\u0119ku i obni\u017conego nastroju<\/td>\n<td style=\"padding:8px;border-bottom:1px solid #eee;\">Jedno ma\u0142e badanie u ludzi oraz model mysi z rozstrzygni\u0119tym mechanizmem<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:8px;border-bottom:1px solid #eee;\">Pobudzanie syntezy NGF<\/td>\n<td style=\"padding:8px;border-bottom:1px solid #eee;\">Model kom\u00f3rkowy i mysi. Zwi\u0105zek czynny pozostaje nieustalony, hericenony go nie wywo\u0142uj\u0105<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:8px;border-bottom:1px solid #eee;\">Wsparcie regeneracji nerw\u00f3w obwodowych<\/td>\n<td style=\"padding:8px;border-bottom:1px solid #eee;\">Model szczurzy po zmia\u017cd\u017ceniu nerwu strza\u0142kowego. Brak danych u ludzi<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:8px;border-bottom:1px solid #eee;\">Wp\u0142yw na mikrobiot\u0119 jelitow\u0105<\/td>\n<td style=\"padding:8px;border-bottom:1px solid #eee;\">Przegl\u0105d systematyczny odnotowuje wzrost r\u00f3\u017cnorodno\u015bci i liczebno\u015bci bakterii wytwarzaj\u0105cych kr\u00f3tko\u0142a\u0144cuchowe kwasy t\u0142uszczowe<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:8px;border-bottom:1px solid #eee;\">Dzia\u0142anie przeciwzapalne i przeciwutleniaj\u0105ce<\/td>\n<td style=\"padding:8px;border-bottom:1px solid #eee;\">Modele kom\u00f3rkowe i zwierz\u0119ce, z opisanym udzia\u0142em czynnika Nrf2<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:8px;border-bottom:1px solid #eee;\">Hamowanie inwazyjno\u015bci kom\u00f3rek nowotworowych<\/td>\n<td style=\"padding:8px;border-bottom:1px solid #eee;\">Wy\u0142\u0105cznie badania in vitro na liniach kom\u00f3rkowych. \u017badnego prze\u0142o\u017cenia na leczenie<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:8px;border-bottom:1px solid #eee;\">Kontrola glikemii i wsparcie metaboliczne<\/td>\n<td style=\"padding:8px;border-bottom:1px solid #eee;\">Brak danych u ludzi. Twierdzenie usuni\u0119to z tego artyku\u0142u jako niepoparte<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:8px;\">Wzmocnienie odporno\u015bci<\/td>\n<td style=\"padding:8px;\">Og\u00f3lna wiedza o beta-glukanach grzybowych, bez badania na tym gatunku u ludzi<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p>Wniosek z tej tabeli jest prosty i nie uniewa\u017cnia sensu suplementacji. Dwa obszary maj\u0105 dane od ludzi, kilka kolejnych ma sp\u00f3jne dane zwierz\u0119ce, a dwa nie maj\u0105 nic. Grzyb pozostaje ciekawym kandydatem badawczym o dobrym profilu tolerancji, tylko nie jest tym, czym robi go opis na opakowaniu. Por\u00f3wnanie tej listy z innym naszym opracowaniem znajdziesz w tek\u015bcie o tym, <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/9-niezwyklych-korzysci-zdrowotnych-grzyba-lwia-grzywa-hericium-erinaceus-oraz-potencjalne-skutki-uboczne\/\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">co wykaza\u0142y badania lwiej grzywy u ludzi, a czego nie<\/a>.<\/p>\n<h2>Co wykazano poza o\u015brodkowym uk\u0142adem nerwowym?<\/h2>\n<p>Trzy pozycje z powy\u017cszej tabeli zas\u0142uguj\u0105 na rozwini\u0119cie, bo w opisach handlowych wygl\u0105daj\u0105 mocniej, ni\u017c wygl\u0105daj\u0105 w \u017ar\u00f3d\u0142ach. Pierwsza to regeneracja nerw\u00f3w obwodowych. Wong i wsp. podawali doustnie wyci\u0105g wodny ze \u015bwie\u017cych owocnik\u00f3w szczurom po zmia\u017cd\u017ceniu nerwu strza\u0142kowego i oceniali powr\u00f3t czynno\u015bci analiz\u0105 \u015bladu chodu (<a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/PMC\/PMC3176599\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2011<\/a>). Czynno\u015b\u0107 ko\u0144czyny wraca\u0142a wcze\u015bniej ni\u017c w grupie kontrolnej, a badanie histologiczne wykaza\u0142o lepsz\u0105 odbudow\u0119 akson\u00f3w oraz ponowne unerwienie p\u0142ytek ruchowych. Wynik jest sp\u00f3jny, ale dotyczy szczur\u00f3w i uszkodzenia zadanego do\u015bwiadczalnie, a nie neuropatii u cz\u0142owieka.<\/p>\n<p>Druga to jelita, i tu dane s\u0105 ciekawsze, ni\u017c si\u0119 zwykle pisze. Przegl\u0105d systematyczny odnotowuje, \u017ce podawanie sopl\u00f3wki zwi\u0119ksza\u0142o r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 mikrobioty jelitowej oraz liczebno\u015b\u0107 bakterii wytwarzaj\u0105cych kr\u00f3tko\u0142a\u0144cuchowe kwasy t\u0142uszczowe, a to w\u0142a\u015bnie one od\u017cywiaj\u0105 nab\u0142onek jelita i t\u0142umi\u0105 stan zapalny. Ten kierunek ma znaczenie tak\u017ce dla w\u0105tku poznawczego, bo o\u015b jelitowo-m\u00f3zgowa jest jedn\u0105 z prawdopodobnych dr\u00f3g, kt\u00f3rymi grzyb m\u00f3g\u0142by dzia\u0142a\u0107 na nastr\u00f3j. Nie zmienia to jednak podstawowego ograniczenia: obserwacje pochodz\u0105 g\u0142\u00f3wnie z modeli zwierz\u0119cych, nie z bada\u0144 u ludzi.<\/p>\n<p>Trzecia pozycja to w\u0105tek nowotworowy, kt\u00f3ry w internecie \u017cyje w\u0142asnym \u017cyciem. Przegl\u0105d systematyczny odnotowuje, \u017ce wyizolowana z grzybni erinacyna A hamowa\u0142a inwazyjno\u015b\u0107 dw\u00f3ch linii kom\u00f3rek raka \u017co\u0142\u0105dka i uruchamia\u0142a szlaki kaspaz, czyli programowanej \u015bmierci kom\u00f3rki. To obserwacja z hodowli kom\u00f3rkowej. Nie istnieje badanie u ludzi, kt\u00f3re sprawdza\u0142oby wp\u0142yw sopl\u00f3wki na przebieg choroby nowotworowej, i \u017caden preparat z tego grzyba nie jest terapi\u0105 przeciwnowotworow\u0105 ani jej uzupe\u0142nieniem uzgodnionym z onkologi\u0105.<\/p>\n<h2>Jak wygl\u0105da profil bezpiecze\u0144stwa i interakcje?<\/h2>\n<p>Tolerancja jest dobra i to akurat jest zgodne z powszechnym przekonaniem. W badaniu Mori z 2009 roku badania laboratoryjne nie wykaza\u0142y dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych po szesnastu tygodniach przyjmowania. Przegl\u0105d systematyczny z 2025 roku wymienia jako mo\u017cliwe dolegliwo\u015bci \u017co\u0142\u0105dkowe, b\u00f3l g\u0142owy oraz reakcje alergiczne, zaznaczaj\u0105c przy tym, \u017ce dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane bywaj\u0105 w badaniach nad tym grzybem po prostu nieraportowane.<\/p>\n<p>To zastrze\u017cenie o nieraportowaniu jest istotniejsze, ni\u017c wygl\u0105da. Brak zg\u0142osze\u0144 nie jest tym samym co brak zdarze\u0144, a przy niewielkiej liczbie bada\u0144 i kr\u00f3tkich okresach obserwacji nie da si\u0119 opisa\u0107 bezpiecze\u0144stwa d\u0142ugoterminowego. Osoby z alergi\u0105 na grzyby powinny sopl\u00f3wki unika\u0107, bo reakcje alergiczne s\u0105 tu jedynym dobrze udokumentowanym ryzykiem.<\/p>\n<p>W sprawie interakcji z lekami trzeba powiedzie\u0107 wprost, \u017ce danych brakuje. Kr\u0105\u017c\u0105ce w internecie twierdzenia o wp\u0142ywie na krzepliwo\u015b\u0107 krwi albo o braku hamowania konkretnych izoenzym\u00f3w cytochromu P450 nie maj\u0105 oparcia w badaniach na tym gatunku i zosta\u0142y z tego tekstu usuni\u0119te. Je\u017celi przyjmujesz leki przeciwkrzepliwe, leki obni\u017caj\u0105ce st\u0119\u017cenie glukozy albo leki immunosupresyjne, decyzj\u0119 o suplementacji podejmij z lekarzem lub farmaceut\u0105. Ta sama ostro\u017cno\u015b\u0107 dotyczy ci\u0105\u017cy, karmienia piersi\u0105, dzieci oraz chor\u00f3b autoimmunologicznych.<\/p>\n<p>Osobno o dawkach. W tym artykule nie znajdziesz zalecanej liczby miligram\u00f3w, i jest to decyzja \u015bwiadoma. Liczby podajemy wy\u0142\u0105cznie jako opis konkretnych bada\u0144, bo suplement przyjmowany przy chorobie albo r\u00f3wnolegle z farmakoterapi\u0105 wymaga indywidualnej oceny, kt\u00f3rej \u017caden tekst w internecie nie zast\u0105pi.<\/p>\n<h2>Ekstrakt, proszek czy \u015bwie\u017cy grzyb, czym si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0105?<\/h2>\n<p>R\u00f3\u017cnica sprowadza si\u0119 do tego, co w produkcie faktycznie jest, a nie do tego, co brzmi lepiej na etykiecie. Rozr\u00f3\u017cnienie na owocnik i grzybni\u0119 ma tu znaczenie merytoryczne, bo hericenony pochodz\u0105 z owocnika, a erinacyny z grzybni, i to w\u0142a\u015bnie erinacynie A wykazano przenikanie do m\u00f3zgu.<\/p>\n<p>Wyci\u0105g oznaczany proporcj\u0105, na przyk\u0142ad osiem do jednego, powstaje przez zag\u0119szczenie surowca, wi\u0119c daje wy\u017csze st\u0119\u017cenie zwi\u0105zk\u00f3w w mniejszej porcji i d\u0142u\u017csz\u0105 trwa\u0142o\u015b\u0107. Ekstrakcja podw\u00f3jna, wodna i alkoholowa, wyci\u0105ga zar\u00f3wno polisacharydy, jak i terpenoidy, czyli obie grupy zwi\u0105zk\u00f3w, kt\u00f3re w tym grzybie interesuj\u0105 badaczy. Sproszkowany owocnik to po prostu wysuszony i zmielony grzyb: pe\u0142en profil naturalny, ale ni\u017csze st\u0119\u017cenie i wi\u0119ksza wymagana porcja.<\/p>\n<p>\u015awie\u017cy owocnik jest przede wszystkim produktem kulinarnym. Smakuje podobnie do mi\u0119sa krewetki, dobrze znosi sma\u017cenie na ma\u015ble i nadaje si\u0119 do zup oraz da\u0144 z makaronem. Zawarto\u015b\u0107 zwi\u0105zk\u00f3w aktywnych w porcji obiadowej jest jednak niepor\u00f3wnywalnie ni\u017csza ni\u017c w preparacie, wi\u0119c traktuj go jako element diety, a nie jako form\u0119 suplementacji. Warto te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce badania u ludzi prowadzono na suszonym owocniku i na preparatach z owocnika, nie na potrawach.<\/p>\n<h2>Jak rozpozna\u0107 dobry produkt z lwiej grzywy?<\/h2>\n<p>Najwi\u0119ksza pu\u0142apka na tym rynku kryje si\u0119 na etykiecie pod angielskim okre\u015bleniem myceliated grain, czyli ziarno przero\u015bni\u0119te grzybni\u0105. Taki surowiec to w przewa\u017caj\u0105cej cz\u0119\u015bci pod\u0142o\u017ce zbo\u017cowe z niewielkim udzia\u0142em samej grzybni, sprzedawane tak, jakby by\u0142 grzybem. Etykieta powinna jasno m\u00f3wi\u0107, czy w \u015brodku jest owocnik, grzybnia, czy jedno i drugie, i nie powinna wymienia\u0107 wype\u0142niaczy zbo\u017cowych.<\/p>\n<p>Druga rzecz to standaryzacja. Uczciwy producent podaje zawarto\u015b\u0107 polisacharyd\u00f3w, najlepiej z wyszczeg\u00f3lnieniem beta-glukan\u00f3w, bo sama deklaracja polisacharyd\u00f3w bywa zawy\u017cana przez cukry z pod\u0142o\u017ca. Brak jakiejkolwiek standaryzacji na opakowaniu jest sygna\u0142em ostrzegawczym, podobnie jak deklaracje wyra\u017cone has\u0142ami zamiast liczbami.<\/p>\n<p>Trzecia rzecz to dokumentacja. Certyfikat analizy od niezale\u017cnego laboratorium powinien obejmowa\u0107 metale ci\u0119\u017ckie, pozosta\u0142o\u015bci pestycyd\u00f3w oraz mykotoksyny, bo grzyby dobrze kumuluj\u0105 pierwiastki z pod\u0142o\u017ca. Rzetelny producent udost\u0119pnia taki dokument dla partii, a nie og\u00f3lnikowy skan sprzed lat. Te same zasady oceny jako\u015bci stosuj\u0105 si\u0119 do pozosta\u0142ych grzyb\u00f3w bioaktywnych, o czym piszemy przy okazji tekstu o <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/grzyb-shiitake-wlasciwosci-odzywcze-i-lecznicze\/\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">w\u0142a\u015bciwo\u015bciach grzyba shiitake<\/a>.<\/p>\n<h2>Co m\u00f3wi polskie prawo o sopl\u00f3wce je\u017cowatej?<\/h2>\n<p>Tutaj prostujemy b\u0142\u0105d, kt\u00f3ry powtarza si\u0119 w polskoj\u0119zycznych opisach tego gatunku, \u0142\u0105cznie z wcze\u015bniejsz\u0105 wersj\u0105 tego artyku\u0142u. Sopl\u00f3wka je\u017cowata nie jest w Polsce obj\u0119ta ochron\u0105 cz\u0119\u015bciow\u0105. Jest obj\u0119ta ochron\u0105 \u015bcis\u0142\u0105.<\/p>\n<p>Podstaw\u0105 jest rozporz\u0105dzenie Ministra \u015arodowiska z 9 pa\u017adziernika 2014 roku w sprawie ochrony gatunkowej grzyb\u00f3w (<a href=\"https:\/\/eli.gov.pl\/eli\/DU\/2014\/1408\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Dz.U. 2014 poz. 1408<\/a>), akt wci\u0105\u017c obowi\u0105zuj\u0105cy. Gatunek figuruje w za\u0142\u0105czniku pierwszym, obejmuj\u0105cym grzyby pod ochron\u0105 \u015bcis\u0142\u0105, w pozycji czterdziestej dziewi\u0105tej, z oznaczeniem wskazuj\u0105cym potrzeb\u0119 ochrony czynnej. Pod ochron\u0105 cz\u0119\u015bciow\u0105, czyli w za\u0142\u0105czniku drugim, znajduj\u0105 si\u0119 natomiast dwa inne gatunki z tego samego rodzaju: sopl\u00f3wka bukowa oraz sopl\u00f3wka jod\u0142owa.<\/p>\n<p>Konsekwencja praktyczna jest jednoznaczna. Owocnik\u00f3w sopl\u00f3wki je\u017cowatej nie wolno zbiera\u0107 w polskich lasach, a znalezisko jest ciekawostk\u0105 przyrodnicz\u0105, nie surowcem. Ca\u0142y surowiec obecny na rynku pochodzi z hodowli kontrolowanej, prowadzonej na pod\u0142o\u017cach lignocelulozowych, i to jest jedyna legalna droga jego pozyskania.<\/p>\n<p>Osobna warstwa dotyczy statusu produktu. Sopl\u00f3wka sprzedawana jest w Polsce jako suplement diety, a producent nie mo\u017ce przypisywa\u0107 jej o\u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych, kt\u00f3re nie zosta\u0142y dopuszczone w prawie \u017cywno\u015bciowym Unii Europejskiej. Dla tego gatunku \u017cadne o\u015bwiadczenie zdrowotne nie zosta\u0142o dopuszczone, wi\u0119c opakowanie nie mo\u017ce obiecywa\u0107 ani leczenia, ani poprawy pami\u0119ci. Ostro\u017cny j\u0119zyk etykiet nie jest chwytem marketingowym, tylko granic\u0105 wyznaczon\u0105 przepisami, a zbyt \u015bmia\u0142e has\u0142o jest sygna\u0142em, \u017ce producent tej granicy nie przestrzega.<\/p>\n<h2>Czy warto \u0142\u0105czy\u0107 lwi\u0105 grzyw\u0119 z CBD?<\/h2>\n<p>Po\u0142\u0105czenie bywa proponowane dlatego, \u017ce obie substancje opisuje si\u0119 jako dzia\u0142aj\u0105ce na uk\u0142ad nerwowy r\u00f3\u017cnymi drogami. Trzeba jednak powiedzie\u0107 rzecz podstawow\u0105: nie ma badania, kt\u00f3re sprawdzi\u0142oby takie po\u0142\u0105czenie u ludzi. Wszystko, co mo\u017cna na ten temat napisa\u0107, jest zestawieniem dw\u00f3ch osobnych zbior\u00f3w danych, a nie opisem zbadanej synergii.<\/p>\n<p>Po stronie CBD stan wiedzy zmieni\u0142 si\u0119 w 2026 roku. Panel EFSA opublikowa\u0142 aktualizacj\u0119 stanowiska w sprawie bezpiecze\u0144stwa kannabidiolu jako nowej \u017cywno\u015bci, wyprowadzaj\u0105c prowizoryczn\u0105 dawk\u0119 bezpieczn\u0105 na poziomie 0,0275 mg na kilogram masy cia\u0142a na dob\u0119, co dla osoby wa\u017c\u0105cej 70 kg daje oko\u0142o 2 mg (<a href=\"https:\/\/europepmc.org\/article\/PMC\/PMC12884199\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">EFSA, 2026<\/a>). Warto\u015b\u0107 dotyczy suplement\u00f3w o czysto\u015bci kannabidiolu co najmniej 98%, bez nanocz\u0105stek.<\/p>\n<p>Z tego samego dokumentu p\u0142ynie zastrze\u017cenie, kt\u00f3re trzeba postawi\u0107 wprost przy ka\u017cdym tek\u015bcie dotykaj\u0105cym dawkowania: bezpiecze\u0144stwa kannabidiolu nie da si\u0119 ustali\u0107 u os\u00f3b poni\u017cej 25 roku \u017cycia, u kobiet w ci\u0105\u017cy i karmi\u0105cych piersi\u0105 oraz u os\u00f3b przyjmuj\u0105cych leki. Poniewa\u017c czytelnikiem tekstu o wsparciu poznawczym bywa w\u0142a\u015bnie osoba przyjmuj\u0105ca leki, \u0142\u0105czenie obu preparat\u00f3w na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 jest z\u0142ym pomys\u0142em. Mechanizmy wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania adaptogen\u00f3w rozk\u0142adamy szczeg\u00f3\u0142owo w tek\u015bcie o <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/synergia-cbd-i-adaptogenow-naturalna-moc-dla-zdrowia-i-rownowagi\/\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">synergii CBD i adaptogen\u00f3w<\/a>.<\/p>\n<h2>Dla kogo lwia grzywa ma sens, a dla kogo nie?<\/h2>\n<p>Najuczciwsza odpowied\u017a brzmi: dla osoby zdrowej, ciekawej, gotowej da\u0107 preparatowi kilkana\u015bcie tygodni i traktowa\u0107 efekt jako mo\u017cliwy, a nie pewny. Badania u ludzi obj\u0119\u0142y przede wszystkim osoby starsze z \u0142agodnymi zaburzeniami poznawczymi, a poprawa by\u0142a niewielka i odwraca\u0142a si\u0119 po odstawieniu. Je\u015bli kto\u015b oczekuje wyra\u017anej zmiany po tygodniu, rozczaruje si\u0119 z powod\u00f3w wpisanych w konstrukcj\u0119 tych bada\u0144, a nie w jako\u015b\u0107 produktu.<\/p>\n<p>Odradzi\u0107 trzeba w kilku sytuacjach, i nie s\u0105 to formu\u0142y asekuracyjne. Alergia na grzyby wyklucza suplementacj\u0119. Ci\u0105\u017ca, karmienie piersi\u0105 oraz wiek dzieci\u0119cy oznaczaj\u0105 brak danych, a brak danych nie jest dowodem bezpiecze\u0144stwa. Przy chorobie autoimmunologicznej, przy leczeniu przeciwkrzepliwym oraz przy cukrzycy decyzj\u0119 podejmuje si\u0119 z lekarzem, w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce nie wiadomo, jak grzyb wchodzi w te sytuacje.<\/p>\n<p>Wreszcie rzecz o oczekiwaniach. Sopl\u00f3wka nie zast\u0119puje snu, ruchu ani leczenia. Nie jest odpowiednikiem lek\u00f3w stosowanych w ot\u0119pieniu ani w depresji i nie zosta\u0142a do tych cel\u00f3w przebadana w spos\u00f3b, kt\u00f3ry pozwala\u0142by na takie por\u00f3wnanie. Jest suplementem o niez\u0142ej tolerancji, z jednym dobrze udokumentowanym i niewielkim efektem poznawczym oraz z kilkoma obiecuj\u0105cymi kierunkami zbadanymi na zwierz\u0119tach. Tak te\u017c warto j\u0105 traktowa\u0107.<\/p>\n<h2>Najcz\u0119\u015bciej zadawane pytania<\/h2>\n<h3>Czym jest lwia grzywa i co zawiera?<\/h3>\n<p>Lwia grzywa, czyli sopl\u00f3wka je\u017cowata, to grzyb jadalny zawieraj\u0105cy dwie charakterystyczne grupy zwi\u0105zk\u00f3w: hericenony w owocniku oraz erinacyny w grzybni. Erinacyny to diterpeny cyjatanowe, a erinacynie A wykazano u szczur\u00f3w przenikanie przez barier\u0119 krew-m\u00f3zg na drodze dyfuzji biernej. Polskie nazwy tego gatunku to lwia grzywa i sopl\u00f3wka je\u017cowata.<\/p>\n<h3>Czy lwia grzywa poprawia pami\u0119\u0107 i koncentracj\u0119?<\/h3>\n<p>W badaniach u ludzi poprawa jest mierzalna, ale niewielka. Przegl\u0105d systematyczny z 2025 roku podaje \u0142\u0105czn\u0105 popraw\u0119 w skali MMSE o 1,17 punktu na trzydzie\u015bci mo\u017cliwych. W badaniu Saitsu i wsp. z trzech u\u017cytych test\u00f3w poznawczych r\u00f3\u017cnic\u0119 wykaza\u0142 wy\u0142\u0105cznie MMSE, a dwa pozosta\u0142e nie.<\/p>\n<h3>Czy hericenony pobudzaj\u0105 czynnik wzrostu nerw\u00f3w?<\/h3>\n<p>Nie, wbrew temu, co powtarza wi\u0119kszo\u015b\u0107 opis\u00f3w. W badaniu Mori i wsp. z 2008 roku hericenony C, D oraz E nie pobudzi\u0142y ekspresji genu NGF w ludzkich kom\u00f3rkach gwia\u017adziaka. Pobudzi\u0142 j\u0105 wyci\u0105g z ca\u0142ego grzyba, a autorzy napisali wprost, \u017ce zwi\u0105zkami odpowiedzialnymi za ten efekt nie s\u0105 hericenony.<\/p>\n<h3>Czy lwia grzywa pomaga w l\u0119ku i obni\u017conym nastroju?<\/h3>\n<p>Istnieje jedno ma\u0142e badanie u ludzi: trzydzie\u015bci kobiet przyjmuj\u0105cych przez cztery tygodnie ciastka z dodatkiem grzyba mia\u0142o ni\u017csze wyniki w skali depresji CES-D. Autorzy zaznaczyli, \u017ce mechanizm jest prawdopodobnie inny ni\u017c pobudzanie NGF. Dane mysie wskazuj\u0105 na neurogenez\u0119 w hipokampie.<\/p>\n<h3>Czy lwia grzywa pomaga w chorobie Parkinsona?<\/h3>\n<p>Nie ma podstaw, by tak twierdzi\u0107. Praca z 2016 roku o ochronie neuron\u00f3w w zwierz\u0119cym modelu tej choroby, powtarzana w dziesi\u0105tkach artyku\u0142\u00f3w, zosta\u0142a w 2021 roku wycofana przez czasopismo. Wycofanie oznacza, \u017ce wyniku nie wolno u\u017cywa\u0107 jako dowodu, a r\u00f3wnowa\u017cnego badania u ludzi nie ma.<\/p>\n<h3>Czy lwia grzywa jest bezpieczna i jakie ma dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane?<\/h3>\n<p>Tolerancja jest dobra. Przegl\u0105d systematyczny z 2025 roku wymienia dolegliwo\u015bci \u017co\u0142\u0105dkowe, b\u00f3l g\u0142owy oraz reakcje alergiczne, zaznaczaj\u0105c, \u017ce dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane bywaj\u0105 nieraportowane. Osoby z alergi\u0105 na grzyby powinny suplementacji unika\u0107. Danych o bezpiecze\u0144stwie d\u0142ugoterminowym oraz o interakcjach z lekami brakuje.<\/p>\n<h3>Owocnik czy grzybnia, co wybra\u0107?<\/h3>\n<p>Zale\u017cy, o kt\u00f3ry zwi\u0105zek chodzi. Hericenony pochodz\u0105 z owocnika, a erinacyny z grzybni, i to erinacynie A wykazano przenikanie do m\u00f3zgu w badaniu na szczurach. Produkty \u0142\u0105cz\u0105ce oba surowce pokrywaj\u0105 szersze spektrum. Unikaj preparat\u00f3w opartych na ziarnie przero\u015bni\u0119tym grzybni\u0105, bo to g\u0142\u00f3wnie pod\u0142o\u017ce zbo\u017cowe.<\/p>\n<h3>Czy sopl\u00f3wk\u0119 je\u017cowat\u0105 mo\u017cna zbiera\u0107 w polskim lesie?<\/h3>\n<p>Nie. Gatunek jest w Polsce obj\u0119ty ochron\u0105 \u015bcis\u0142\u0105 na podstawie rozporz\u0105dzenia Ministra \u015arodowiska z 9 pa\u017adziernika 2014 roku w sprawie ochrony gatunkowej grzyb\u00f3w, z oznaczeniem wskazuj\u0105cym potrzeb\u0119 ochrony czynnej. Ca\u0142y surowiec dost\u0119pny na rynku pochodzi z hodowli kontrolowanej i to jedyna legalna droga jego pozyskania.<\/p>\n<p>Preparaty z grzybami bioaktywnymi znajdziesz w dziale <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/adaptogeny\/\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">adaptogeny<\/a>.<\/p>\n<p><em>Artyku\u0142 ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej. Przed rozpocz\u0119ciem suplementacji skonsultuj si\u0119 z lekarzem, zw\u0142aszcza je\u015bli przyjmujesz leki na sta\u0142e, jeste\u015b w ci\u0105\u017cy lub karmisz piersi\u0105 albo chorujesz przewlekle.<\/em><\/p>\n<p>Autor: <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/author\/ubucha\/\">Micha\u0142 Waluk<\/a> \u00b7 Opublikowano: 2026-05-11 \u00b7 Aktualizacja: 2026-08-10<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lion's mane in human studies: five randomized trials, improvement in MMSE by 1.17 points, and a mechanism that turned out to be different from what descriptions repeat.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":79054,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[396],"tags":[],"class_list":["post-55503","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-adaptogeny"],"blocksy_meta":{"styles_descriptor":{"styles":{"desktop":"","tablet":"","mobile":""},"google_fonts":[],"version":7}},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55503","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=55503"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55503\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":77728,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55503\/revisions\/77728"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/79054"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=55503"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=55503"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=55503"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}