W latach 50 i 60 XX w. nowe leki psychiatryczne, przede wszystkim antydepresanty i leki przeciwl\u0119kowe, zmieni\u0142y podej\u015bcie do leczenia zaburze\u0144 psychicznych, odsuwaj\u0105c popularn\u0105 wcze\u015bniej psychoterapi\u0119 (przede wszystkim psychoanaliz\u0119) na dalszy plan. Jednak wobec dowod\u00f3w<\/a> na najwy\u017csz\u0105 skuteczno\u015b\u0107 leczenia zaburze\u0144 psychicznych po\u0142\u0105czeniem farmakoterapii i psychoterapii, w drugiej dekadzie XXI w. ten trend zacz\u0105\u0142 si\u0119 zmienia\u0107. <\/p>\n<\/p>\n Idea w\u0142\u0105czenia szybko dzia\u0142aj\u0105cych psychodelik\u00f3w do sesji psychoterapeutycznych jest jedn\u0105 z ods\u0142on tej zmiany. Odbywanie sesji psychologicznych pod wp\u0142ywem psychodelik\u00f3w nazywane jest terapi\u0105 wspomagan\u0105 substancjami (SAPT) lub psychoterapi\u0105 psychodeliczn\u0105 (PAP).<\/p>\n W ostatnich dekadach obserwujemy wzmo\u017cone zainteresowanie badawcze substancjami psychodelicznymi, szczeg\u00f3lnie w kontek\u015bcie psychodelicznego wspomagania terapii takich zaburze\u0144, jak depresja (przede wszystkim lekooporna), stres pourazowy (PTSD) czy uzale\u017cnienie od alkoholu.<\/p>\n Na mocy konwencji ONZ o substancjach psychotropowych z 1971, psychodeliki znajduj\u0105 si\u0119 w grupie najbardziej restrykcyjnie traktowanych substancji, zar\u00f3wno je\u015bli chodzi o ich medyczne, jak i pozamedyczne (rekreacyjne) u\u017cycie. Dlatego te\u017c doprowadzenie do powstania regulacji dotycz\u0105cych terapii z u\u017cyciem psychodelik\u00f3w jest tak trudnym zadaniem.<\/p>\n <\/b><\/p>\n Funkcjonuje szereg mi\u0119dzynarodowych stowarzysze\u0144 (dzia\u0142aj\u0105cych g\u0142\u00f3wnie USA, Kanadzie i UE), kt\u00f3re zrzeszaj\u0105 naukowc\u00f3w, klinicyst\u00f3w, o\u015brodki badawcze, stowarzyszenia pacjent\u00f3w oraz innego rodzaju podmioty, kt\u00f3re od lat podejmuj\u0105 dzia\u0142ania badawcze, edukacyjne i lobbingowe, \u017ceby zmieni\u0107 ten stan rzeczy. <\/p>\n Na naszym, polskim podw\u00f3rku dzia\u0142a Polskie Towarzystwo Psychodeliczne<\/a>, kt\u00f3re zrzeszone jest dalej, w wi\u0119kszych mi\u0119dzynarodowych sieciach. \n<\/p>\n W zale\u017cno\u015bci od substancji, stan wiedzy naukowej, zaawansowanie eksperyment\u00f3w i dzia\u0142a\u0144 legislacyjnych wygl\u0105da r\u00f3\u017cnie. Przyjrzyjmy si\u0119 przyk\u0142adom MDMA i psylocybiny.<\/p>\n W Stanach Zjednoczonych dzia\u0142ania<\/a> na rzecz uregulowania terapii z u\u017cyciem MDMA prowadzone s\u0105 od ponad 30 lat. Niedawno zako\u0144czy\u0142o ostatni etap eksperyment\u00f3w klinicznych nad zastosowaniem tej substancji w leczeniu stresu pourazowego<\/a>. <\/p>\n<\/p>\n Zebrane dane pochodz\u0105 m.in. z dw\u00f3ch bada\u0144 klinicznych 3 fazy, kt\u00f3re ocenia\u0142y skuteczno\u015b\u0107 i bezpiecze\u0144stwo MDMA stosowanego w po\u0142\u0105czeniu z interwencj\u0105 psychologiczn\u0105. Efekty por\u00f3wnywano z grup\u0105, w kt\u00f3rej zamiast MDMA zastosowano placebo, r\u00f3wnie\u017c po\u0142\u0105czone z interwencj\u0105 psychologiczn\u0105. Osoby bior\u0105ce udzia\u0142 w badaniu mia\u0142y zdiagnozowane PTSD w stopniu ci\u0119\u017ckim lub umiarkowanie ci\u0119\u017ckim.<\/p>\n<\/p>\n W artykule<\/a> opublikowanym w Psychiatric Times czytamy, \u017ce zdaniem badaczy: <\/p>\n <\/b><\/p>\n \u201cMDMA dzia\u0142a poprzez zmniejszenie emocjonalnej intensywno\u015bci zwi\u0105zanej z traumatycznymi wspomnieniami poprzez rekonsolidacj\u0119 traumatycznych wspomnie\u0144 podczas psychoterapii w taki spos\u00f3b, \u017ce s\u0105 one przechowywane z mniejsz\u0105 aktywacj\u0105 pobudzenia. Zauwa\u017cono tak\u017ce, \u017ce MDMA zwi\u0119ksza uczucia zaufania, bezpiecze\u0144stwa i empatii, mo\u017cliwie za po\u015brednictwem uwalniania oksytocyny i serotoniny, co mo\u017ce poprawi\u0107 sojusz terapeutyczny mi\u0119dzy terapeut\u0105 a osob\u0105\u201d.<\/p>\n <\/b><\/p>\n Ju\u017c w 2017 r. terapia z udzia\u0142em MDMA dla PTSD otrzyma\u0142a od FDA Odznaczenie Terapii Prze\u0142omowej. Obecnie badana jest tak\u017ce terapia z u\u017cyciem MDMA dla innych wskaza\u0144. <\/p>\n <\/b><\/p>\n Agencja \u017bywno\u015bci i Lek\u00f3w (FDA) zaakceptowa\u0142a niedawno Wniosek o Nowy Lek (NDA) dla kapsu\u0142ek midomafetaminy (MDMA). S\u0105 przeznaczone do stosowania w po\u0142\u0105czeniu z interwencj\u0105 psychologiczn\u0105 u os\u00f3b cierpi\u0105cych na zesp\u00f3\u0142 stresu pourazowego (PTSD). <\/p>\n <\/b><\/p>\n FDA ma podj\u0105\u0107 decyzj\u0119 w sprawie wniosku o zatwierdzenie kapsu\u0142ek MDMA jako leku u\u017cywanego w terapii PTSD w sierpniu 2024 r. Je\u015bli lek zostanie zatwierdzony, b\u0119dzie to pierwsze zalegalizowane i uregulowane przepisami zastosowanie psychodelik\u00f3w w terapii psychologicznej. <\/p>\n <\/p>\n Po zatwierdzeniu go przez Ameryka\u0144sk\u0105 Agencj\u0119 Lek\u00f3w, przyjdzie czas na prze\u0142o\u017cenie tych regulacji na grunt europejski i d\u0105\u017cenie do wprowadzenia na nasz rynek medyczny kapsu\u0142ek MDMA.<\/p>\n Psylocybina \u2013 substancja wyst\u0119puj\u0105ca naturalnie w grzybach kilku r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w, by\u0142a badana w po\u0142\u0105czeniu z psychoterapi\u0105 w kontek\u015bcie r\u00f3\u017cnych zaburze\u0144 psychicznych, m.in. depresji, zaburze\u0144 obsesyjno-kompulsyjnych, migreny klasterowej, egzystencjalnego cierpienia zwi\u0105zanego z nowotworem i zaburze\u0144 l\u0119kowych. Najbardziej obiecuj\u0105ce dane uzyskano w eksperymentach dotycz\u0105cych leczenia pacjent\u00f3w\/ek z diagnoz\u0105 depresji<\/a> opornej na leczenie.<\/p>\n Kilka bada\u0144 klinicznych wykaza\u0142o potencjaln\u0105 skuteczno\u015b\u0107 psychoterapii wspomaganej psylocybin\u0105<\/a> w leczeniu pacjent\u00f3w z depresj\u0105 oporn\u0105 na leczenie, w 2018 roku FDA przyzna\u0142a jej odznaczenie terapii prze\u0142omowej. <\/p>\n Wed\u0142ug autor\u00f3w przegl\u0105du<\/a> opublikowanego w 2023 r. w czasopi\u015bmie Behavioral Sciences, wyniki wszystkich bada\u0144 wykaza\u0142y istotne zmniejszenie objaw\u00f3w depresyjnych po leczeniu jedn\u0105 lub dwoma dawkami psylocybiny (1 lub 2 wspomagane sesje psychoterapeutyczne). <\/p>\n Poprawa symptom\u00f3w by\u0142a natychmiastowa \u2013 w niekt\u00f3rych przypadkach istotne efekty by\u0142y widoczne ju\u017c pierwszego dnia czy tydzie\u0144 po drugiej dawce. Poprawa by\u0142a d\u0142ugotrwa\u0142a, zmniejszenie objaw\u00f3w utrzymywa\u0142o si\u0119 nawet do 6, 8 i 12 miesi\u0119cy po wspomaganej psychoterapii. <\/p>\n Na pocz\u0105tku 2024 r. lek zawieraj\u0105cy syntetyczn\u0105 psylocybin\u0119 zosta\u0142 zatwierdzony<\/a> przez FDA jako substancja wspomagaj\u0105ca terapi\u0119 os\u00f3b z depresj\u0105 lekooporn\u0105. <\/p>\n Trwaj\u0105 liczne badania nad mo\u017cliwo\u015bci\u0105 zastosowania terapii psylocybinowej w leczeniu<\/a> innych zaburze\u0144. Dotychczas przeprowadzone badania dotyczy\u0142y m.in. jej wykorzystania w leczeniu l\u0119ku oraz uzale\u017cnienia od alkoholu, a tak\u017ce mo\u017cliwej skuteczno\u015bci w leczeniu zaburze\u0144<\/a> obsesyjno-kompulsyjnych i PTSD (te ostatnie prowadzone by\u0142y m.in. z udzia\u0142em ameryka\u0144skich weteran\u00f3w wojennych).<\/p>\n W leczeniu ambulatoryjnym depresji i PTSD, leki przeciwdepresyjne<\/a> i przeciwl\u0119kowe przepisywane s\u0105 pacjentom\/kom do samodzielnego stosowania na co dzie\u0144, bez psychoterapeutycznego kontekstu.<\/p>\n Podczas sesji psychoterapii psychodelicznej (PAP), istotne s\u0105 do\u015bwiadczenia, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 w jej trakcie. W szczeg\u00f3lno\u015bci chodzi o do\u015bwiadczenia mistyczne, znacz\u0105ce spostrze\u017cenia i zmiany przekona\u0144, kt\u00f3re cz\u0119sto s\u0105 przywo\u0142ywane jako czynniki, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 osobom przekroczy\u0107 ich zwyk\u0142e wzorce my\u015blenia, odczuwania i dzia\u0142ania. <\/p>\n W trakcie tych do\u015bwiadcze\u0144 pacjenci\/tki mog\u0105 by\u0107 bardziej spostrzegawczy, wykazywa\u0107 si\u0119 g\u0142\u0119bsz\u0105 introspekcj\u0119, by\u0107 mniej sk\u0142onni do unikania i mie\u0107 poczucie emocjonalnego prze\u0142omu, kt\u00f3re s\u0105 pomocne w budowaniu trwa\u0142ej zmiany.<\/p>\n W publikacjach na temat psychoterapii psychodelicznej czytamy, \u017ce stan umys\u0142u i nastawienie os\u00f3b, kt\u00f3re wchodz\u0105 w stan psychodeliczny i otoczenie, w kt\u00f3rym odbywa si\u0119 sesja maj\u0105 du\u017cy wp\u0142yw na efekty terapii. <\/p>\n Podkre\u015blane s\u0105 takie czynniki, jak: komfort fizyczny i psychiczny, bezpiecze\u0144stwo, obecno\u015b\u0107 i postawa terapeuty, przekonania osoby w terapii na temat psychodelik\u00f3w i zdrowia psychicznego. Wa\u017cna jest relacja z terapeut\u0105 i odpowiednie przygotowanie do sesji psychodelicznej oraz p\u00f3\u017aniejsza praca z tym, co si\u0119 wydarzy\u0142o w trakcie sesji.<\/p>\n<\/p>\n Wnioski zwi\u0105zane z leczeniem depresji<\/a> psylocybin\u0105 i PTSD z wykorzystaniem MDMA zmieniaj\u0105 spos\u00f3b my\u015blenia o terapii zaburze\u0144 psychicznych. Rosn\u0105ca liczba danych z eksperyment\u00f3w, kt\u00f3re wykazuj\u0105 skuteczno\u015b\u0107 tych substancji, podkre\u015bla ich ogromny potencja\u0142 terapeutyczny i niewielkie w por\u00f3wnaniu z innymi lekami skutki uboczne<\/a> oraz szybko widoczne efekty. <\/p>\n<\/p>\n <\/p>\nMedyczne u\u017cycie psychodelik\u00f3w <\/h2>\n
Zach\u0119caj\u0105ce wyniki prowadzonych eksperyment\u00f3w prowadz\u0105 do dalszych maj\u0105cych na celu opracowanie lek\u00f3w zawieraj\u0105cych substancje psychodeliczne oraz opracowywania konkretnych protoko\u0142\u00f3w przyjmowania substancji. Kolejnym krokiem jest d\u0105\u017cenie do opracowania i dopuszczenia do obrotu lek\u00f3w zawieraj\u0105cych psychodeliki i mo\u017cliwo\u015b\u0107 legalnego stosowania ich przez specjalist\u00f3w zdrowia psychicznego w terapii pacjentek i pacjent\u00f3w z konkretnymi problemami.<\/b><\/p>\n<\/p>\nMi\u0119dzynarodowe organizacje dzia\u0142aj\u0105ce na rzecz budowania wiedzy i zmian prawnych na temat psychodelik\u00f3w to m.in.:<\/h3>\n
\n
\n<\/ul>\n
MDMA w psychoterapii PTSD<\/h2>\n
Psylocybina w psychoterapii depresji lekoopornej<\/h2>\n
Sesje terapeutyczne z psychodelikami \u2013 spos\u00f3b prowadzenia ma znaczenie<\/h2>\n