{"id":79758,"date":"2026-09-01T10:23:22","date_gmt":"2026-09-01T08:23:22","guid":{"rendered":"https:\/\/ubucha.pl\/?p=79758"},"modified":"2026-09-01T10:23:22","modified_gmt":"2026-09-01T08:23:22","slug":"sorte-am-tag-deren-handelsbezeichnung-das-genom-nicht-bestatigt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/odmiany-na-dzien-etykieta-handlowa-ktorej-genom-nie-potwierdza\/","title":{"rendered":"Sorten f\u00fcr den Tag: Handelsbezeichnung, deren Genom nicht best\u00e4tigt wird"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

Czy jakiekolwiek badanie wskazuje odmiany na dzie\u0144?<\/h2>\n

\u017badne. Nie powsta\u0142a praca kliniczna, kt\u00f3ra por\u00f3wna\u0142aby odmian\u0119 opisan\u0105 jako dzienna z inn\u0105 pod wzgl\u0119dem czujno\u015bci albo sprawno\u015bci w ci\u0105gu dnia. Trzy dost\u0119pne prace dotycz\u0105 genetyki oraz chemii ro\u015bliny, nie pacjenta, i wszystkie trzy podwa\u017caj\u0105 sam podzia\u0142, z kt\u00f3rego ta etykieta wyrasta. Poni\u017cej stoi to, co w nich zmierzono.<\/p>\n

\n\n\n\n\n\n\n\n
Praca<\/th>\nModel badania<\/th>\nWynik istotny dla etykiety<\/th>\nIdentyfikator<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
Watts S i wsp., Nature Plants, 2021<\/td>\nanaliza ponad 100 pr\u00f3bek konopi z oznaczeniem zawarto\u015bci terpen\u00f3w i kannabinoid\u00f3w oraz genotypowaniem ponad 100 000 miejsc polimorficznych<\/td>\nmateria\u0142 z etykiet\u0105 sativa oraz materia\u0142 z etykiet\u0105 indica nie da\u0142y si\u0119 rozdzieli\u0107 w skali ca\u0142ego genomu; etykieta wi\u0105za\u0142a si\u0119 natomiast z zawarto\u015bci\u0105 kilku terpen\u00f3w<\/td>\nPMID:34650264<\/td>\n<\/tr>\n
Smith CJ i wsp., PLOS ONE, 2022<\/td>\nanaliza zawarto\u015bci kannabinoid\u00f3w i terpen\u00f3w w pr\u00f3bkach handlowych z sze\u015bciu stan\u00f3w USA<\/td>\npowtarzalne chemotypy istniej\u0105, lecz nazwy sprzeda\u017cowe nie trzymaj\u0105 si\u0119 ich konsekwentnie; zale\u017cno\u015b\u0107 bywa skrzywiona, czyli cz\u0119stsza od przypadkowej, a mimo to nie wy\u0142\u0105czna<\/td>\nPMID:35588111<\/td>\n<\/tr>\n
Sawler J i wsp., PLOS ONE, 2015<\/td>\ngenotypowanie 14 031 miejsc polimorficznych w 81 pr\u00f3bkach konopi odurzaj\u0105cych i 43 pr\u00f3bkach konopi w\u0142\u00f3knistych<\/td>\nzgodno\u015b\u0107 struktury genetycznej z deklarowanym pochodzeniem od sativy albo indiki wypad\u0142a umiarkowanie; nazwy odmian cz\u0119sto nie wyznaczaj\u0105 odr\u0119bnej to\u017csamo\u015bci genetycznej<\/td>\nPMID:26308334<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n

Praca z 2021 roku w Nature Plants zestawi\u0142a oznaczenia chemiczne z genotypem tych samych ro\u015blin. Przy ponad stu tysi\u0105cach sprawdzonych miejsc polimorficznych granica mi\u0119dzy materia\u0142em opisanym jako sativa a materia\u0142em opisanym jako indica nie pojawi\u0142a si\u0119 wcale. Etykiety pochodzi\u0142y od dostawc\u00f3w, pr\u00f3bek nie losowano, wi\u0119c jest to obraz rynku, a nie eksperyment z przydzia\u0142em losowym.<\/p>\n

Dwie pozosta\u0142e pozycje podchodz\u0105 do tego samego z innej strony. Analiza pr\u00f3bek handlowych z sze\u015bciu stan\u00f3w USA znalaz\u0142a powtarzalne grupy chemiczne, lecz nazwy sprzeda\u017cowe trzyma\u0142y si\u0119 ich tylko cz\u0119\u015bciowo. Starsze genotypowanie ponad czternastu tysi\u0119cy miejsc da\u0142o zgodno\u015b\u0107 umiarkowan\u0105, a nie zerow\u0105, i tak te\u017c j\u0105 tutaj opisujemy.<\/p>\n

Nie opublikowano badania sprawdzaj\u0105cego, czy odmiana opisana jako dzienna rzeczywi\u015bcie mniej upo\u015bledza czujno\u015b\u0107 albo sprawno\u015b\u0107 w ci\u0105gu dnia ni\u017c jakakolwiek inna. Podzia\u0142 na odmiany dzienne i nocne nie jest kategori\u0105 badan\u0105 klinicznie, tylko opisem handlowym wywiedzionym z pary sativa i indica, a ta para nie rozdziela ro\u015blin genetycznie. Etykieta wi\u0105\u017ce si\u0119 co najwy\u017cej ze sk\u0142adem terpenowym, a wp\u0142ywu tego sk\u0142adu na czujno\u015b\u0107 u cz\u0142owieka nikt nie zmierzy\u0142.<\/p>\n

Sk\u0105d wzi\u0119\u0142a si\u0119 para sativa i indica?<\/h2>\n

Z handlu oraz z ogrodnictwa, nie z bada\u0144 nad pacjentem. Para opisywa\u0142a pokr\u00f3j ro\u015bliny i pochodzenie geograficzne, a dopiero p\u00f3\u017aniej dopisano do niej obietnic\u0119 pobudzenia albo wyciszenia. Genetyka tej dw\u00f3jki nie potwierdza: deklarowane pochodzenie t\u0142umaczy struktur\u0119 odmian tylko umiarkowanie, co pokaza\u0142o genotypowanie z 2015 roku (PMID:26308334).<\/p>\n

Ta sama pozycja przynios\u0142a wynik, po kt\u00f3rym wida\u0107, jak lu\u017ana bywa etykieta. Konopie w\u0142\u00f3kniste wypad\u0142y genetycznie bli\u017cej ro\u015blin typu indica ni\u017c ro\u015blin typu sativa. Materia\u0142 hodowany dla w\u0142\u00f3kna nie ma nic wsp\u00f3lnego z por\u0105 dnia, a mimo to l\u0105duje po jednej stronie podzia\u0142u, kt\u00f3rym rynek opisuje spodziewany efekt.<\/p>\n

Granice tej pracy wymieniamy razem z jej wynikiem. Genotypowano w niej 14 031 miejsc polimorficznych w 43 pr\u00f3bkach konopi w\u0142\u00f3knistych oraz w 81 pr\u00f3bkach konopi odurzaj\u0105cych, a wi\u0119c na materiale zebranym wygodnie, nie losowo, i przy g\u0119sto\u015bci mniejszej ni\u017c w nowszych analizach. Zgodno\u015b\u0107 nazwana umiarkowan\u0105 nie jest zgodno\u015bci\u0105 \u017cadn\u0105 i tego jej odbiera\u0107 nie wolno.<\/p>\n

Nowsze dane niczego tu nie odwracaj\u0105. Kiedy materia\u0142 z obiema etykietami zestawiono w skali ca\u0142ego genomu, nie by\u0142o czego rozdziela\u0107, a r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy ro\u015blinami siedzia\u0142a gdzie indziej, w kilku zwi\u0105zkach lotnych.<\/p>\n

<\/p>\n

Jakie cechy odmiany daj\u0105 si\u0119 tu w og\u00f3le zmierzy\u0107?<\/h2>\n

Sk\u0142ad lotny oraz chemotyp, czyli to, co wida\u0107 w analizie pr\u00f3bki. Etykieta wi\u0105za\u0142a si\u0119 w pracy z 2021 roku z zawarto\u015bci\u0105 kilku terpen\u00f3w, a za ich st\u0119\u017cenie odpowiadaj\u0105 warianty genetyczne w skupiskach gen\u00f3w koduj\u0105cych syntazy terpenowe. Na tym mierzalny \u015blad etykiety si\u0119 ko\u0144czy.<\/p>\n

\u015alad jest w\u0105ski i nie prowadzi do pacjenta. Zmierzono zawarto\u015b\u0107 zwi\u0105zk\u00f3w w ro\u015blinie, a nie czujno\u015b\u0107 u cz\u0142owieka, i mi\u0119dzy jednym a drugim nie stoi \u017cadne badanie. Dopisanie do profilu lotnego obietnicy pobudzenia by\u0142oby wnioskiem, kt\u00f3rego nikt nie sprawdzi\u0142, cho\u0107 brzmi wiarygodnie.<\/p>\n

Poszczeg\u00f3lne terpeny opisujemy osobno, razem z tym, czego o nich nie wiadomo: terpinolen<\/a>, limonen<\/a> oraz mircen<\/a>. \u017badna z tych stron nie przypisuje zwi\u0105zkowi pory dnia, bo takiego pomiaru u ludzi nie ma.<\/p>\n

Analiza pr\u00f3bek handlowych z sze\u015bciu stan\u00f3w USA pokaza\u0142a przy tym, \u017ce powtarzalne grupy chemiczne istniej\u0105 naprawd\u0119. Problemem nie jest chemia, tylko przypisanie jej nazw: niekt\u00f3re etykiety ci\u0105\u017c\u0105 ku jednemu chemotypowi cz\u0119\u015bciej, ni\u017c wynika\u0142oby z przypadku, ale nigdy wy\u0142\u0105cznie (PMID:35588111).<\/p>\n

Czy nazwa odmiany zapowiada sk\u0142ad konkretnej dostawy?<\/h2>\n

Nie zapowiada go wi\u0105\u017c\u0105co. Autorzy analizy pr\u00f3bek handlowych stwierdzaj\u0105 wprost, \u017ce przyj\u0119te nazewnictwo bywa oderwane od chemii materia\u0142u, kt\u00f3ry ma opisywa\u0107. Nazwa niesie informacj\u0119 o hodowcy i o partii, a nie gwarancj\u0119 powtarzalnego sk\u0142adu w kolejnej dostawie. Rejestr apteczny opisuje pozycj\u0119, nie ro\u015blin\u0119.<\/p>\n

Wcze\u015bniejsze genotypowanie dosz\u0142o do zgodnego wniosku od strony genomu: nazwy odmian cz\u0119sto nie wyznaczaj\u0105 odr\u0119bnej to\u017csamo\u015bci genetycznej, wi\u0119c dwie partie pod jednym szyldem bywaj\u0105 r\u00f3\u017cnymi ro\u015blinami. Autorzy nie twierdz\u0105, \u017ce nazwy s\u0105 bezwarto\u015bciowe; twierdz\u0105, \u017ce nie maj\u0105 mocy, kt\u00f3r\u0105 im si\u0119 przypisuje.<\/p>\n

Dla pacjenta w Polsce ma to skutek praktyczny. Pozycj\u0119 apteczn\u0105 identyfikuje nazwa rejestrowa razem z wytw\u00f3rc\u0105, a nie przymiotnik z opisu sklepowego. Bie\u017c\u0105ce zestawienie tych pozycji prowadzimy w wykazie dost\u0119pnych odmian<\/a>, bo sk\u0142ad rynku zmienia si\u0119 szybciej ni\u017c tre\u015b\u0107 artyku\u0142u.<\/p>\n

Praktyczny wniosek jest skromny i taki w\u0142a\u015bnie ma by\u0107. Ta sama nazwa u dw\u00f3ch wytw\u00f3rc\u00f3w bywa dwiema osobnymi pozycjami rejestrowymi, o osobno badanym sk\u0142adzie, a zbie\u017cno\u015b\u0107 nazw nie stanowi dowodu na zbie\u017cno\u015b\u0107 materia\u0142u. Sprawdzalne pozostaje to, co wytw\u00f3rca zadeklarowa\u0142 dla danej serii oraz co wykaza\u0142a analiza tej serii, i dopiero na tym da si\u0119 cokolwiek oprze\u0107.<\/p>\n

<\/p>\n

O czym decyduje lekarz, a o czym pacjent?<\/h2>\n

O doborze surowca decyduje lekarz prowadz\u0105cy. Susz konopny bywa w Polsce wydawany wy\u0142\u0105cznie z przepisu lekarza w kategorii Rpw, wi\u0119c etykieta dzienna nie jest kryterium wyboru dost\u0119pnym pacjentowi w sklepie. Pacjent wnosi obserwacje: por\u0119 przyjmowania, tolerancj\u0119, objawy, i to one wracaj\u0105 do lekarza jako materia\u0142 do decyzji.<\/p>\n

Lekarz wa\u017cy rzeczy, kt\u00f3rych \u017cadna etykieta nie zawiera: rozpoznanie, dotychczasowe leczenie, list\u0119 pozosta\u0142ych preparat\u00f3w oraz drog\u0119 podania. Nazwa handlowa wchodzi do tej rozmowy najwy\u017cej jako skr\u00f3t, kt\u00f3rym pacjent opisuje wcze\u015bniejsze do\u015bwiadczenie, i tak te\u017c bywa czytana.<\/p>\n

Ta strona nie wskazuje \u017cadnej pozycji ani \u017cadnego producenta i nie podpowiada, czym zast\u0105pi\u0107 decyzj\u0119 lekarsk\u0105. Opisujemy wy\u0142\u0105cznie to, co wynika z trzech prac o ro\u015blinie, oraz to, czego z nich nie wynika. Susz konopny jest surowcem farmaceutycznym wydawanym z przepisu lekarza w kategorii Rpw, a reklama produkt\u00f3w leczniczych wydawanych na recept\u0119 kierowana do publicznej wiadomo\u015bci jest zabroniona.<\/p>\n

Rozdzia\u0142 r\u00f3l bywa mylony wtedy, gdy tekst sklepowy podsuwa etykiet\u0119 jako podpowied\u017a. Opis handlowy nie ma statusu informacji o produkcie leczniczym; tak\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni\u0105 charakterystyka pozycji oraz ulotka, do kt\u00f3rych si\u0119gaj\u0105 lekarz i farmaceuta. R\u00f3\u017cnica nie jest formalno\u015bci\u0105, bo od niej zale\u017cy, czyja wiedza odpowiada za skutki.<\/p>\n

Jak szybko zaczyna dzia\u0142a\u0107 susz i jak d\u0142ugo to trwa?<\/h2>\n

Zale\u017cy to od drogi podania, nie od tego, czy odmian\u0119 nazwano dzienn\u0105. R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy wdychaniem par a po\u0142kni\u0119ciem si\u0119ga godzin i jest wi\u0119ksza ni\u017c jakakolwiek r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy kultywarami opisana w dost\u0119pnych pracach. Poni\u017cszy opis dotyczy zatem drogi podania i tak go czytamy.<\/p>\n

Droga podania rozstrzyga o przebiegu bardziej ni\u017c sama odmiana. Po waporyzacji substancja przechodzi z p\u0142uc do krwi niemal natychmiast, wi\u0119c pierwsze odczucia pojawiaj\u0105 si\u0119 po kilku minutach, nasilenie ro\u015bnie jeszcze przez kilkana\u015bcie do trzydziestu minut, a ca\u0142o\u015b\u0107 mija w ci\u0105gu dw\u00f3ch do czterech godzin. Po po\u0142kni\u0119ciu surowiec pokonuje najpierw jelito i w\u0105trob\u0119, wi\u0119c na pierwsze odczucia czeka si\u0119 od p\u00f3\u0142 godziny do dw\u00f3ch, a epizod ci\u0105gnie si\u0119 sze\u015b\u0107, niekiedy osiem godzin. St\u0105d bierze si\u0119 najcz\u0119stsza pomy\u0142ka przy podaniu doustnym: kto uzna po trzydziestu minutach, \u017ce nic si\u0119 nie dzieje, i dobierze porcj\u0119, dostanie obie dawki naraz. Powy\u017csze przedzia\u0142y opisuj\u0105 drog\u0119 podania, nie t\u0119 odmian\u0119; badania farmakokinetycznego dla pojedynczego kultywaru nie opublikowano.<\/p>\n

<\/p>\n

Jakie dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane opisano w badaniach nad odmianami na dzie\u0144?<\/h2>\n

\u017badnych. Trzy prace, na kt\u00f3rych stoi ta strona, bada\u0142y materia\u0142 ro\u015blinny, a nie pacjent\u00f3w, wi\u0119c nie zbiera\u0142y zg\u0142osze\u0144 o objawach. Nie ma zatem osobnego zestawienia dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych dla odmian opisywanych jako dzienne, bo nie ma te\u017c badania klinicznego, kt\u00f3re tak\u0105 grup\u0119 by wyodr\u0119bni\u0142o.<\/p>\n

Zg\u0142oszenia o dzia\u0142aniach niepo\u017c\u0105danych zbiera si\u0119 dla produktu leczniczego z numerem serii, a nie dla nazwy odmiany, wi\u0119c poni\u017csze dotyczy suszu konopnego jako grupy surowc\u00f3w. Powtarzaj\u0105 si\u0119 przede wszystkim sucho\u015b\u0107 w jamie ustnej, przekrwienie oczu oraz przyspieszenie akcji serca. Rzadziej opisywane s\u0105 zawroty g\u0142owy przy szybkiej pionizacji, ospa\u0142o\u015b\u0107 w ci\u0105gu dnia i przej\u015bciowe pogorszenie pami\u0119ci \u015bwie\u017cej, a tak\u017ce niepok\u00f3j nasilaj\u0105cy si\u0119 wraz z dawk\u0105. Osobn\u0105 spraw\u0105 s\u0105 leki przyjmowane r\u00f3wnolegle, zw\u0142aszcza uspokajaj\u0105ce i wp\u0142ywaj\u0105ce na krzepni\u0119cie: ich ocena wymaga znajomo\u015bci ca\u0142ej listy preparat\u00f3w, nie opisu ro\u015bliny. Cz\u0119sto\u015bci tych objaw\u00f3w nie podajemy liczbowo, bo publiczne zestawienia dla suszu konopnego w Polsce nie rozdzielaj\u0105 ich na poszczeg\u00f3lne produkty.<\/p>\n

Nie da si\u0119 tak\u017ce poda\u0107 cz\u0119sto\u015bci osobno dla materia\u0142u opisywanego jako dzienny, poniewa\u017c zg\u0142oszenia nie maj\u0105 takiej rubryki. Etykieta handlowa nie wchodzi do dokumentacji pozycji rejestrowej, wi\u0119c nawet gdyby kto\u015b zebra\u0142 komplet danych, nie mia\u0142by czym oddzieli\u0107 grupy dziennej od reszty suszu.<\/p>\n

Co zostaje z etykiety dziennej, gdy odj\u0105\u0107 jej obietnic\u0119?<\/h2>\n

Zostaje opis handlowy oraz w\u0105ski \u015blad chemiczny. Etykieta bywa skr\u00f3tem my\u015blowym sprzedawcy, przydatnym w rozmowie, lecz nieopisuj\u0105cym ani genomu ro\u015bliny, ani reakcji cz\u0142owieka. Wszystko, co da si\u0119 o pozycji powiedzie\u0107 z dokument\u00f3w, stoi w jej rejestrze, nie w przymiotniku doklejonym do nazwy.<\/p>\n

Druga po\u0142owa tej samej etykiety ma u nas osobny tekst o odmianach na noc<\/a>, gdzie dochodzi jeszcze metaanaliza dotycz\u0105ca snu. Po stronie dziennej odpowiednika takiej pracy nie ma i to jest najwa\u017cniejsza r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy obiema po\u0142owami podzia\u0142u.<\/p>\n

Dost\u0119pno\u015b\u0107 pozycji aptecznych zmienia si\u0119 z miesi\u0105ca na miesi\u0105c, bo zale\u017cy od dopuszcze\u0144 oraz od dostaw hurtowych, a poza tym obiegiem stoi sklepowy dzia\u0142 z suszem<\/a> bez recepty. Opis, kt\u00f3ry da si\u0119 sprawdzi\u0107, wymienia wytw\u00f3rc\u0119, nazw\u0119 rejestrow\u0105 i zbadany sk\u0142ad, a nie por\u0119 dnia.<\/p>\n

Zamiast przymiotnika zostaje wi\u0119c dokumentacja: numer serii, wytw\u00f3rca, deklarowana zawarto\u015b\u0107 substancji czynnych oraz wynik badania profilu, je\u017celi wytw\u00f3rca taki wynik udost\u0119pni\u0142. To materia\u0142 ubo\u017cszy ni\u017c obietnica pory dnia, za to sprawdzalny, a odleg\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy jednym a drugim jest w\u0142a\u015bnie tematem tej strony.<\/p>\n

Najcz\u0119\u015bciej zadawane pytania<\/h2>\n

Czy odmiana sativa to odmiana na dzie\u0144?<\/h3>\n

Nie w sensie, kt\u00f3ry da\u0142oby si\u0119 sprawdzi\u0107. Pr\u00f3bki opisane etykiet\u0105 sativa i pr\u00f3bki opisane etykiet\u0105 indica nie rozdzieli\u0142y si\u0119 w analizie ca\u0142ego genomu, wi\u0119c sama etykieta nie wyznacza grupy ro\u015blin o odmiennym dzia\u0142aniu.<\/p>\n

Czy etykieta dzienna wynika z profilu terpenowego?<\/h3>\n

Cz\u0119\u015bciowo. Etykieta wi\u0105za\u0142a si\u0119 z zawarto\u015bci\u0105 kilku terpen\u00f3w, za kt\u00f3r\u0105 odpowiadaj\u0105 warianty genetyczne w skupiskach gen\u00f3w koduj\u0105cych syntazy terpenowe. Nikt jednak nie sprawdzi\u0142, czy ta r\u00f3\u017cnica przek\u0142ada si\u0119 na czujno\u015b\u0107 u cz\u0142owieka.<\/p>\n

Czy nazwa odmiany gwarantuje ten sam sk\u0142ad w ka\u017cdej dostawie?<\/h3>\n

Nie. W pr\u00f3bkach handlowych daj\u0105 si\u0119 wyodr\u0119bni\u0107 powtarzalne chemotypy, ale nazwy sprzeda\u017cowe nie odpowiadaj\u0105 im konsekwentnie, a zale\u017cno\u015b\u0107 bywa cz\u0119stsza od przypadkowej, nigdy za\u015b wy\u0142\u0105czna.<\/p>\n

Kto decyduje o doborze odmiany przy leczeniu konopiami?<\/h3>\n

Lekarz prowadz\u0105cy, poniewa\u017c susz konopny jest wydawany z przepisu lekarza w kategorii Rpw. Pacjent zg\u0142asza obserwacje oraz objawy, natomiast dob\u00f3r pozycji aptecznej pozostaje decyzj\u0105 lekarsk\u0105.<\/p>\n

Ile trwa dzia\u0142anie suszu po waporyzacji, a ile po po\u0142kni\u0119ciu?<\/h3>\n

Po waporyzacji pierwsze odczucia pojawiaj\u0105 si\u0119 po kilku minutach, a ca\u0142o\u015b\u0107 mija w ci\u0105gu dw\u00f3ch do czterech godzin. Po po\u0142kni\u0119ciu na pocz\u0105tek czeka si\u0119 od p\u00f3\u0142 godziny do dw\u00f3ch, a epizod ci\u0105gnie si\u0119 sze\u015b\u0107, niekiedy osiem godzin.<\/p>\n

Czy w badaniach nad odmianami dziennymi opisano dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane?<\/h3>\n

Nie, poniewa\u017c takich bada\u0144 nie ma. Zg\u0142oszenia zbiera si\u0119 dla produktu leczniczego z numerem serii, a w\u015br\u00f3d objaw\u00f3w powtarzaj\u0105 si\u0119 przede wszystkim sucho\u015b\u0107 w jamie ustnej, przekrwienie oczu oraz przyspieszenie akcji serca.<\/p>\n