{"id":70122,"date":"2026-06-22T14:48:41","date_gmt":"2026-06-22T12:48:41","guid":{"rendered":"https:\/\/ubucha.pl\/?p=70122"},"modified":"2026-08-08T12:57:46","modified_gmt":"2026-08-08T10:57:46","slug":"maca-hat-eigenschaften-wie-die-wurzel-aus-peru-die-hormone-libido-und-energie-unterstutzt-2026","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/maca-wlasciwosci-jak-korzen-z-peru-wspiera-hormony-libido-i-energie-2026\/","title":{"rendered":"Maca Eigenschaften: was Studien \u00fcber Libido, Menopause und Energie zeigen"},"content":{"rendered":"<p><script type=\"application\/ld+json\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"FAQPage\",\"@id\":\"https:\/\/ubucha.pl\/maca-wlasciwosci-jak-korzen-z-peru-wspiera-hormony-libido-i-energie-2026\/#faq\",\"mainEntityOfPage\":\"https:\/\/ubucha.pl\/maca-wlasciwosci-jak-korzen-z-peru-wspiera-hormony-libido-i-energie-2026\/\",\"mainEntity\":[{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czy maca podnosi testosteron?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Nie. W 12-tygodniowej pr\u00f3bie z placebo u 57 zdrowych m\u0119\u017cczyzn st\u0119\u017cenia testosteronu i estradiolu nie r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 mi\u0119dzy mac\u0105 a placebo (Gonzales i in., Andrologia, 2002). Wcze\u015bniejsza praca tego samego zespo\u0142u nie wykaza\u0142a r\u00f3wnie\u017c zmian LH, FSH ani prolaktyny po czterech miesi\u0105cach stosowania.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Jaka maca jest lepsza: \u017c\u00f3\u0142ta, czerwona czy czarna?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Por\u00f3wnania kolor\u00f3w prowadzono g\u0142\u00f3wnie na zwierz\u0119tach. Czarna maca wypad\u0142a najlepiej w te\u015bcie uczenia u myszy, a czerwona jako jedyna zmniejszy\u0142a rozmiar prostaty u szczur\u00f3w (Gonzales i in., Reproductive Biology and Endocrinology, 2005). U ludzi czarn\u0105 i czerwon\u0105 por\u00f3wnano w jednej pr\u00f3bie na 175 osobach.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Ile macy stosowano w badaniach?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"W pr\u00f3bach u ludzi podawano od 1500 mg do 3500 mg dziennie sproszkowanego korzenia albo ekstraktu, najcz\u0119\u015bciej oko\u0142o 3 g przez 6 do 12 tygodni. To opis tego, co badano, a nie zalecenie. \u017baden z tych schemat\u00f3w nie zosta\u0142 ustalony jako dawka terapeutyczna.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Po jakim czasie w badaniach pojawia\u0142 si\u0119 efekt?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"W pracy Gonzalesa i in. (Andrologia, 2002) r\u00f3\u017cnica wzgl\u0119dem placebo w zg\u0142aszanym po\u017c\u0105daniu pojawi\u0142a si\u0119 dopiero po 8 tygodniach, a po 4 tygodniach jej nie by\u0142o. Pr\u00f3ba u kolarzy trwa\u0142a 14 dni i nie wykaza\u0142a przewagi nad placebo w te\u015bcie wydolno\u015bciowym.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czy mac\u0119 mo\u017cna \u0142\u0105czy\u0107 z lekami?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Nie ma bada\u0144 farmakokinetycznych sprawdzaj\u0105cych, czy maca wp\u0142ywa na metabolizm lek\u00f3w, wi\u0119c o interakcjach nie da si\u0119 nic odpowiedzialnie powiedzie\u0107. Brak danych to nie to samo co brak ryzyka. Je\u015bli przyjmujesz leki na sta\u0142e, powiedz o suplementacji lekarzowi lub farmaceucie.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Kto nie powinien stosowa\u0107 macy?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Brakuje danych o bezpiecze\u0144stwie w ci\u0105\u017cy i podczas karmienia piersi\u0105 oraz przy nowotworach hormonozale\u017cnych. Przegl\u0105d Lee i in. (Maturitas, 2011) zaznaczy\u0142 wprost, \u017ce bezpiecze\u0144stwa macy nie wykazano. Przy chorobach tarczycy i przy sta\u0142ym leczeniu decyzj\u0119 podejmij razem z lekarzem.\"}}]}]}<\/script><\/p>\n<p>Maca (Lepidium meyenii) ro\u015bnie na p\u0142askowy\u017cu Jun\u00edn w peruwia\u0144skich Andach, na wysoko\u015bci 4000-4500 m n.p.m. Sprzedaje si\u0119 j\u0105 jako korze\u0144, kt\u00f3ry reguluje gospodark\u0119 hormonaln\u0105. Badania m\u00f3wi\u0105 co\u015b innego i moim zdaniem ciekawszego: w pr\u00f3bach u ludzi, w kt\u00f3rych mierzono testosteron, estradiol, LH i FSH, maca nie zmieni\u0142a \u017cadnego z tych parametr\u00f3w. A mimo to cz\u0119\u015b\u0107 uczestnik\u00f3w zg\u0142asza\u0142a wi\u0119ksze po\u017c\u0105danie seksualne i lepszy nastr\u00f3j. Ten artyku\u0142 rozdziela dwie rzeczy, kt\u00f3re marketing skleja w jedno: co maca robi w organizmie, a co tylko jej si\u0119 przypisuje. Przejdziemy przez konkretne pr\u00f3by z liczb\u0105 uczestnik\u00f3w, dawk\u0105 i czasem trwania, przez to, czego dot\u0105d nie sprawdzono, i przez pytania o bezpiecze\u0144stwo bez odpowiedzi.<\/p>\n<blockquote><p><strong>KLUCZOWE INFORMACJE<\/strong><br \/>\u2022 U 57 zdrowych m\u0119\u017cczyzn testosteron i estradiol nie r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 od placebo, cho\u0107 po\u017c\u0105danie wzros\u0142o od 8. tygodnia (Gonzales i in., Andrologia, 2002).<br \/>\u2022 Przegl\u0105d czterech randomizowanych pr\u00f3b obj\u0105\u0142 \u0142\u0105cznie 131 os\u00f3b i m\u00f3wi o ograniczonych dowodach (Shin i in., BMC CAM, 2010).<br \/>\u2022 Metaanaliza pi\u0119ciu pr\u00f3b nie potwierdzi\u0142a wp\u0142ywu macy na st\u0119\u017cenie plemnik\u00f3w (Lee i in., Frontiers in Pharmacology, 2022).<br \/>\u2022 Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 bada\u0144 pochodzi z jednego o\u015brodka w Limie, a w cz\u0119\u015bci prac autorzy deklaruj\u0105 powi\u0105zania z producentami.<\/p><\/blockquote>\n<h2>Czym jest maca i co zawiera?<\/h2>\n<p>Maca to zgrubia\u0142y korze\u0144 ro\u015bliny z rodziny kapustowatych, spokrewnionej z rzodkiewk\u0105 i rze\u017cuch\u0105, uprawianej w centralnych Andach Peru powy\u017cej 4000 m n.p.m. Jadaln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 jest hipokotyl, zwykle suszony i mielony na proszek. Poza warto\u015bci\u0105 od\u017cywcz\u0105 maca zawiera dwie grupy zwi\u0105zk\u00f3w, kt\u00f3rych nie znajdziesz w innych warzywach kapustnych: makamidy i makaeny.<\/p>\n<p>Suszony korze\u0144 to w 10-14% bia\u0142ko, a poza tym \u017ar\u00f3d\u0142o \u017celaza, potasu i witaminy C. Zawiera r\u00f3wnie\u017c glukozynolany, dok\u0142adnie tak jak broku\u0142 czy kapusta, i ten sk\u0142adnik wraca p\u00f3\u017aniej w pytaniach o tarczyc\u0119. Na p\u0142askowy\u017cu Jun\u00edn uprawia si\u0119 mac\u0119 od setek lat, pocz\u0105tkowo jako po\u017cywienie, nie jako preparat.<\/p>\n<p>Makamidy to N-benzyloamidy d\u0142ugo\u0142a\u0144cuchowych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych. W badaniach laboratoryjnych hamuj\u0105 FAAH, czyli enzym rozk\u0142adaj\u0105cy endokannabinoidy, dlatego opisuje si\u0119 je jako po\u015brednie modulatory tego uk\u0142adu (<a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC11587492\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Vera-L\u00f3pez i in., Neurology International, 2024<\/a>). To hipoteza z modeli kom\u00f3rkowych i zwierz\u0119cych. \u017badna pr\u00f3ba u ludzi nie pokaza\u0142a, \u017ce w\u0142a\u015bnie t\u0105 drog\u0105 powstaje efekt zg\u0142aszany w ankietach.<\/p>\n<h2>Czy maca zmienia poziom hormon\u00f3w?<\/h2>\n<p>Nie. W \u017cadnej pr\u00f3bie u ludzi, w kt\u00f3rej mierzono hormony po podaniu macy, nie wysz\u0142a zmiana. Dotyczy to testosteronu, estradiolu, LH, FSH, prolaktyny, SHBG i TSH. Has\u0142o o wspieraniu hormon\u00f3w, kt\u00f3rym maca sprzedaje si\u0119 w sklepach, nie ma pokrycia w tych pomiarach.<\/p>\n<p>Najmocniejszy pojedynczy wynik pochodzi z pracy <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/12472620\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Gonzalesa i in. (Andrologia, 2002)<\/a>: 57 zdrowych m\u0119\u017cczyzn w wieku 21-56 lat, 12 tygodni, 1500 albo 3000 mg dziennie. St\u0119\u017cenia testosteronu i estradiolu nie r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 mi\u0119dzy grupami, a analiza regresji wykaza\u0142a, \u017ce zg\u0142aszany wzrost po\u017c\u0105dania nie wynika\u0142 ani z hormon\u00f3w, ani ze zmiany nastroju. U kobiet po menopauzie <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/18784609\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Brooks i in. (Menopause, 2008)<\/a> poszli krok dalej: przebadali wyci\u0105gi z macy w dro\u017cd\u017cowym te\u015bcie reporterowym i nie stwierdzili aktywno\u015bci estrogenowej ani androgenowej nawet przy bardzo wysokich st\u0119\u017ceniach.<\/p>\n<p>Wniosek jest dwustronny. Maca nie jest fitoestrogenem ani boosterem testosteronu, wi\u0119c nie odtworzy efekt\u00f3w, po kt\u00f3re si\u0119ga si\u0119 po tamte substancje. Je\u015bli natomiast u kogo\u015b co\u015b si\u0119 poprawia, dzieje si\u0119 to poza osi\u0105 podwzg\u00f3rze-przysadka-gonady.<\/p>\n<div style=\"overflow-x:auto;margin:1.5rem 0;\">\n<table style=\"min-width:640px;border-collapse:collapse;width:100%;\">\n<thead>\n<tr>\n<th style=\"text-align:left;padding:0.5rem;border-bottom:2px solid currentColor;\">Badanie<\/th>\n<th style=\"text-align:left;padding:0.5rem;border-bottom:2px solid currentColor;\">Uczestnicy<\/th>\n<th style=\"text-align:left;padding:0.5rem;border-bottom:2px solid currentColor;\">Dawka i czas<\/th>\n<th style=\"text-align:left;padding:0.5rem;border-bottom:2px solid currentColor;\">Wynik<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"padding:0.5rem;\">Gonzales i in., 2002<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;\">57 zdrowych m\u0119\u017cczyzn<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;\">1500 lub 3000 mg, 12 tygodni<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;\">Wzrost po\u017c\u0105dania od 8. tygodnia, testosteron i estradiol bez zmian<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:0.5rem;\">Gonzales i in., 2001<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;\">9 m\u0119\u017cczyzn, bez placebo<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;\">1500 lub 3000 mg, 4 miesi\u0105ce<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;\">Lepsze parametry nasienia, hormony bez zmian<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:0.5rem;\">Brooks i in., 2008<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;\">14 kobiet po menopauzie<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;\">3,5 g, 6 tygodni, uk\u0142ad krzy\u017cowy<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;\">Mniej objaw\u00f3w psychicznych w skali Greene, hormony bez zmian<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:0.5rem;\">Stone i in., 2009<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;\">8 wytrenowanych kolarzy<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;\">2 g, 14 dni<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;\">Czas na 40 km lepszy ni\u017c wyj\u015bciowy, ale nie ni\u017c po placebo<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:0.5rem;\">Stojanovska i in., 2015<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;\">29 kobiet po menopauzie<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;\">3,3 g, 6 tygodni, uk\u0142ad krzy\u017cowy<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;\">Ni\u017csze ci\u015bnienie rozkurczowe i mniej objaw\u00f3w depresji<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:0.5rem;\">Dording i in., 2015<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;\">45 kobiet po SSRI lub SNRI<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;\">3 g, 12 tygodni<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;\">Wy\u017cszy odsetek remisji ni\u017c placebo, r\u00f3\u017cnice rz\u0119du kilku punkt\u00f3w<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h2>Czy maca poprawia libido?<\/h2>\n<p>Prawdopodobnie tak, ale dowody s\u0105 s\u0142abe i pochodz\u0105 z ma\u0142ych pr\u00f3b. W 12-tygodniowym badaniu z placebo u zdrowych m\u0119\u017cczyzn r\u00f3\u017cnica w zg\u0142aszanym po\u017c\u0105daniu pojawi\u0142a si\u0119 po o\u015bmiu tygodniach, po czterech jeszcze jej nie by\u0142o, i utrzyma\u0142a si\u0119 do ko\u0144ca obserwacji.<\/p>\n<p>Przegl\u0105d systematyczny <a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC2928177\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Shina i in. (BMC Complementary and Alternative Medicine, 2010)<\/a> zebra\u0142 wszystkie randomizowane pr\u00f3by, jakie wtedy istnia\u0142y. By\u0142y cztery, \u0142\u0105cznie 131 uczestnik\u00f3w. Dwie wypad\u0142y korzystnie, trzecia u m\u0119\u017cczyzn z \u0142agodnymi zaburzeniami erekcji r\u00f3wnie\u017c, a czwarta, na o\u015bmiu kolarzach, nie wykaza\u0142a przewagi nad placebo. Autorzy podsumowali to jako ograniczone dowody i zwr\u00f3cili uwag\u0119, \u017ce \u017cadna z pr\u00f3b nie opisa\u0142a sposobu randomizacji ani utajnienia przydzia\u0142u. \u017badna nie zbiera\u0142a te\u017c systematycznie danych o dzia\u0142aniach niepo\u017c\u0105danych.<\/p>\n<p>Jest jeszcze w\u0105tek, o kt\u00f3rym opisy produkt\u00f3w milcz\u0105. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 prac nad mac\u0105 wychodzi z jednego o\u015brodka w Limie, Universidad Peruana Cayetano Heredia, a w p\u00f3\u017aniejszej pr\u00f3bie tej samej grupy autor korespondencyjny zadeklarowa\u0142, \u017ce kieruje prywatn\u0105 firm\u0105 produkuj\u0105c\u0105 nutraceutyki (<a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC5039502\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Gonzales-Arimborgo i in., Pharmaceuticals, 2016<\/a>). To nie uniewa\u017cnia wynik\u00f3w, ale t\u0142umaczy, dlaczego niezale\u017cne powt\u00f3rzenia s\u0105 tu tak potrzebne.<\/p>\n<h2>Czy maca pomaga przy zaburzeniach seksualnych po antydepresantach?<\/h2>\n<p>Sprawdzono to dwukrotnie i wyniki s\u0105 s\u0142abe, cho\u0107 id\u0105 w t\u0119 sam\u0105 stron\u0119. W wi\u0119kszej pr\u00f3bie 45 kobiet z dysfunkcj\u0105 seksualn\u0105 wywo\u0142an\u0105 lekami z grupy SSRI albo SNRI przyjmowa\u0142o 3 g macy dziennie przez 12 tygodni. Odsetki remisji by\u0142y wy\u017csze ni\u017c przy placebo, ale r\u00f3\u017cnice sz\u0142y w pojedynczych punktach procentowych.<\/p>\n<p>Liczby z pracy <a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC4411442\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Dording i in. (Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2015)<\/a> wygl\u0105daj\u0105 tak: remisja w skali ASEX u 9,5% kobiet przyjmuj\u0105cych mac\u0119 wobec 4,8% na placebo, a w kwestionariuszu MGH-SFQ u 30% wobec 20%. Autorzy sami zastrzegli, \u017ce wy\u017cszy odsetek remisji wi\u0105za\u0142 si\u0119 ze statusem pomenopauzalnym i \u017ce pr\u00f3ba mia\u0142a charakter pilota\u017cu. Wcze\u015bniejsze badanie tego zespo\u0142u (<a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/18801111\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">CNS Neuroscience and Therapeutics, 2008<\/a>) por\u00f3wnywa\u0142o wy\u0142\u0105cznie dwie dawki, 1,5 i 3 g, bez ramienia placebo, i uko\u0144czy\u0142o je 10 z 20 uczestnik\u00f3w.<\/p>\n<p>To i tak jedyny obszar, w kt\u00f3rym maca ma dane u pacjent\u00f3w przyjmuj\u0105cych leki. Za ma\u0142o, \u017ceby traktowa\u0107 j\u0105 jako spos\u00f3b na skutki uboczne antydepresantu. Wystarczaj\u0105co, \u017ceby wspomnie\u0107 o niej lekarzowi prowadz\u0105cemu, je\u015bli problem dotyczy w\u0142a\u015bnie ciebie i rozwa\u017cacie zmian\u0119 leczenia.<\/p>\n<h2>Czy maca \u0142agodzi objawy menopauzy?<\/h2>\n<p>Dowody nie wystarczaj\u0105, \u017ceby to potwierdzi\u0107. Przegl\u0105d <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/21840656\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Lee i in. (Maturitas, 2011)<\/a> obj\u0105\u0142 cztery randomizowane pr\u00f3by i cho\u0107 wszystkie wypad\u0142y korzystnie w skalach Kuppermana i Greene, autorzy napisali, \u017ce materia\u0142 jest za ma\u0142y na wnioski, a bezpiecze\u0144stwa macy nie wykazano.<\/p>\n<p>Trzon stanowi\u0105 dwie pr\u00f3by. Brooks i in. podawali 3,5 g dziennie czternastu kobietom po menopauzie w uk\u0142adzie krzy\u017cowym przez 6 tygodni i zanotowali spadek nasilenia objaw\u00f3w psychicznych, w tym l\u0119ku i depresji, przy niezmienionych estradiolu, FSH, LH oraz SHBG. <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/24931003\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Stojanovska i in. (Climacteric, 2015)<\/a> powt\u00f3rzyli ten schemat u 29 kobiet w Hongkongu przy 3,3 g dziennie: obni\u017cy\u0142o si\u0119 ci\u015bnienie rozkurczowe i punktacja depresji, a estradiol, FSH, TSH, SHBG, lipidy i glukoza pozosta\u0142y bez zmian.<\/p>\n<p>Od tamtej pory nie pojawi\u0142a si\u0119 wi\u0119ksza pr\u00f3ba, kt\u00f3ra rozstrzygn\u0119\u0142aby spraw\u0119. Autorzy pracy z Hongkongu sami zwr\u00f3cili uwag\u0119, \u017ce spos\u00f3b zg\u0142aszania objaw\u00f3w klimakterycznych mo\u017ce si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107 kulturowo, co przy 29 uczestniczkach realnie wa\u017cy na wyniku. Dla kobiet, kt\u00f3re nie mog\u0105 stosowa\u0107 terapii hormonalnej, maca pozostaje wi\u0119c opcj\u0105 nierozstrzygni\u0119t\u0105, a nie sprawdzon\u0105 alternatyw\u0105.<\/p>\n<h2>Czy maca dodaje energii i poprawia wydolno\u015b\u0107?<\/h2>\n<p>Na wydolno\u015b\u0107 sportow\u0105 dowodu nie ma. Jedyna pr\u00f3ba u sportowc\u00f3w obj\u0119\u0142a o\u015bmiu wytrenowanych kolarzy: po 14 dniach suplementacji czas na 40 km poprawi\u0142 si\u0119 wzgl\u0119dem wyniku wyj\u015bciowego, ale nie wzgl\u0119dem placebo (<a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/19781622\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Stone i in., Journal of Ethnopharmacology, 2009<\/a>). Ta jedna r\u00f3\u017cnica przes\u0105dza o interpretacji ca\u0142ego wyniku.<\/p>\n<p>Ciekawe jest, co w tym samym badaniu wysz\u0142o poza wydolno\u015bci\u0105. Zg\u0142aszane po\u017c\u0105danie seksualne poprawi\u0142o si\u0119 i wobec punktu wyj\u015bcia, i wobec placebo. Najwi\u0119ksza dotychczasowa pr\u00f3ba u ludzi obj\u0119\u0142a 175 os\u00f3b mieszkaj\u0105cych na nizinach oraz w Andach, podawa\u0142a przez 12 tygodni 3 g ekstraktu z czarnej albo czerwonej macy i wykaza\u0142a popraw\u0119 nastroju, energii oraz jako\u015bci \u017cycia.<\/p>\n<p>Subiektywna energia to jednak nie to samo co zmierzona wydolno\u015b\u0107. Kwestionariusz samopoczucia reaguje na oczekiwania uczestnika, a badanie z And\u00f3w mierzy\u0142o g\u0142\u00f3wnie takie w\u0142a\u015bnie punkty ko\u0144cowe. Warto przy tym odnotowa\u0107 drugi wynik tej pracy: u os\u00f3b z nadmiernie wysok\u0105 hemoglobin\u0105 na du\u017cej wysoko\u015bci ekstrakt obni\u017ca\u0142 jej st\u0119\u017cenie, a u mieszka\u0144c\u00f3w nizin nie zmienia\u0142 go wcale. Cz\u0119\u015b\u0107 efekt\u00f3w macy ujawnia si\u0119 wi\u0119c dopiero w konkretnych warunkach.<\/p>\n<h2>Czy maca wp\u0142ywa na p\u0142odno\u015b\u0107 u m\u0119\u017cczyzn?<\/h2>\n<p>Metaanaliza z 2022 roku tego nie potwierdzi\u0142a. Po zebraniu pi\u0119ciu randomizowanych pr\u00f3b maca nie zwi\u0119kszy\u0142a st\u0119\u017cenia plemnik\u00f3w w por\u00f3wnaniu z placebo, a autorzy opisali jej wp\u0142yw na parametry nasienia jako niejasny (<a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC9468664\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Lee i in., Frontiers in Pharmacology, 2022<\/a>).<\/p>\n<p>Sk\u0105d zatem reputacja macy jako \u015brodka na p\u0142odno\u015b\u0107? Z pracy <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/11753476\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Gonzalesa i in. (Asian Journal of Andrology, 2001)<\/a>, w kt\u00f3rej dziewi\u0119ciu m\u0119\u017cczyzn przyjmowa\u0142o 1500 albo 3000 mg dziennie przez cztery miesi\u0105ce. Obj\u0119to\u015b\u0107 nasienia, liczba plemnik\u00f3w i ich ruchliwo\u015b\u0107 wzros\u0142y, a LH, FSH, prolaktyna, testosteron i estradiol nie zmieni\u0142y si\u0119. Problem w tym, \u017ce badanie nie mia\u0142o grupy placebo ani randomizacji, a dziewi\u0119\u0107 os\u00f3b to za ma\u0142o, \u017ceby odr\u00f3\u017cni\u0107 efekt preparatu od naturalnej zmienno\u015bci parametr\u00f3w nasienia.<\/p>\n<p>Tradycja andyjska rzeczywi\u015bcie wi\u0105\u017ce mac\u0119 z p\u0142odno\u015bci\u0105, r\u00f3wnie\u017c u zwierz\u0105t hodowlanych. Nauka na razie nie odtworzy\u0142a tego w warunkach kontrolowanych. Je\u015bli po diagnostyce andrologicznej parametry nasienia s\u0105 obni\u017cone, punktem wyj\u015bcia pozostaje ustalenie przyczyny, a nie suplement. Wi\u0119cej o wyborze preparat\u00f3w pod konkretny cel piszemy we wpisie o <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/biohacking-dla-poczatkujacych-5-suplementow-od-ktorych-warto-zaczac-w-2026\/\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">suplementach na start<\/a>.<\/p>\n<h2>Czy maca jest bezpieczna i z czym mo\u017ce wchodzi\u0107 w interakcje?<\/h2>\n<p>Maca jest tradycyjnym po\u017cywieniem i w pr\u00f3bach klinicznych wypada\u0142a dobrze pod wzgl\u0119dem tolerancji, ale dobrze tolerowana to nie to samo co przebadana. Przegl\u0105d systematyczny z 2011 roku napisa\u0142 wprost, \u017ce bezpiecze\u0144stwa macy nie wykazano, a od tego czasu nie przyby\u0142o du\u017cych pr\u00f3b.<\/p>\n<p>Co wiadomo. Przegl\u0105d z 2024 roku (<a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC10910417\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Frontiers in Pharmacology<\/a>) podsumowuje, \u017ce dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane s\u0105 rzadkie, a toksyczno\u015b\u0107 w modelach przedklinicznych niska. W pr\u00f3bie na 175 osobach prowadzonej przez 12 tygodni nie odnotowano powa\u017cnych zdarze\u0144 niepo\u017c\u0105danych. Z drugiej strony Shin i jego zesp\u00f3\u0142 zauwa\u017cyli, \u017ce \u017cadna z czterech wcze\u015bniejszych randomizowanych pr\u00f3b nie pr\u00f3bowa\u0142a nawet systematycznie zbiera\u0107 takich danych.<\/p>\n<p>Czego nie wiadomo. Nie ma bada\u0144 farmakokinetycznych sprawdzaj\u0105cych, czy maca wp\u0142ywa na metabolizm lek\u00f3w, wi\u0119c o interakcjach nie da si\u0119 nic odpowiedzialnie powiedzie\u0107. Przy nowotworach hormonozale\u017cnych danych brak: nieobecno\u015b\u0107 aktywno\u015bci estrogenowej w te\u015bcie dro\u017cd\u017cowym to argument, ale nie badanie bezpiecze\u0144stwa u pacjentek. W ci\u0105\u017cy i podczas karmienia piersi\u0105 r\u00f3wnie\u017c brak danych. Jedyny pomiar TSH u ludzi pochodzi z pr\u00f3by Stojanovskiej i po sze\u015bciu tygodniach 3,3 g dziennie nie zmieni\u0142o go u 29 kobiet, co przy chorobie tarczycy jest przes\u0142ank\u0105 zbyt w\u0105t\u0142\u0105, by decydowa\u0107 samodzielnie.<\/p>\n<p>Zauwa\u017cyli\u015bmy jeszcze jeden w\u0105tek, kt\u00f3ry w opisach produkt\u00f3w nie pojawia si\u0119 prawie wcale. W pr\u00f3bkach macy z rejon\u00f3w prowincji Jun\u00edn obj\u0119tych dzia\u0142alno\u015bci\u0105 g\u00f3rnicz\u0105 \u015brednie st\u0119\u017cenia kadmu (0,32 mg\/kg) i o\u0142owiu (0,20 mg\/kg) przekracza\u0142y warto\u015bci FAO i WHO, a szacowane ryzyko nowotworowe dla arsenu oraz kadmu wypad\u0142o powy\u017cej progu tolerancji (<a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC8353470\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Toxicology Reports, 2021<\/a>). To argument za kupowaniem macy z badaniami na metale ci\u0119\u017ckie, nie za rezygnacj\u0105 z niej. Podobne pytania stawiamy przy innych preparatach dla kobiet w tek\u015bcie o <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/suplementy-dla-kobiet-po-40-co-brac-na-hormony-sen-i-kosci-w-czasie-perimenopauzy\/\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">suplementacji po czterdziestce<\/a>.<\/p>\n<h2>Najcz\u0119\u015bciej zadawane pytania<\/h2>\n<h3>Czy maca podnosi testosteron?<\/h3>\n<p>Nie. W 12-tygodniowej pr\u00f3bie z placebo u 57 zdrowych m\u0119\u017cczyzn st\u0119\u017cenia testosteronu i estradiolu nie r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 mi\u0119dzy mac\u0105 a placebo (Gonzales i in., Andrologia, 2002). Wcze\u015bniejsza praca tego samego zespo\u0142u nie wykaza\u0142a r\u00f3wnie\u017c zmian LH, FSH ani prolaktyny po czterech miesi\u0105cach stosowania.<\/p>\n<h3>Jaka maca jest lepsza: \u017c\u00f3\u0142ta, czerwona czy czarna?<\/h3>\n<p>Por\u00f3wnania kolor\u00f3w prowadzono g\u0142\u00f3wnie na zwierz\u0119tach. Czarna maca wypad\u0142a najlepiej w te\u015bcie uczenia u myszy, a czerwona jako jedyna zmniejszy\u0142a rozmiar prostaty u szczur\u00f3w (<a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC548136\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Gonzales i in., Reproductive Biology and Endocrinology, 2005<\/a>). U ludzi czarn\u0105 i czerwon\u0105 por\u00f3wnano w jednej pr\u00f3bie na 175 osobach.<\/p>\n<h3>Ile macy stosowano w badaniach?<\/h3>\n<p>W pr\u00f3bach u ludzi podawano od 1500 mg do 3500 mg dziennie sproszkowanego korzenia albo ekstraktu, najcz\u0119\u015bciej oko\u0142o 3 g przez 6 do 12 tygodni. To opis tego, co badano, a nie zalecenie. \u017baden z tych schemat\u00f3w nie zosta\u0142 ustalony jako dawka terapeutyczna.<\/p>\n<h3>Po jakim czasie w badaniach pojawia\u0142 si\u0119 efekt?<\/h3>\n<p>W pracy Gonzalesa i in. (Andrologia, 2002) r\u00f3\u017cnica wzgl\u0119dem placebo w zg\u0142aszanym po\u017c\u0105daniu pojawi\u0142a si\u0119 dopiero po 8 tygodniach, a po 4 tygodniach jej nie by\u0142o. Pr\u00f3ba u kolarzy trwa\u0142a 14 dni i nie wykaza\u0142a przewagi nad placebo w te\u015bcie wydolno\u015bciowym.<\/p>\n<h3>Czy mac\u0119 mo\u017cna \u0142\u0105czy\u0107 z lekami?<\/h3>\n<p>Nie ma bada\u0144 farmakokinetycznych sprawdzaj\u0105cych, czy maca wp\u0142ywa na metabolizm lek\u00f3w, wi\u0119c o interakcjach nie da si\u0119 nic odpowiedzialnie powiedzie\u0107. Brak danych to nie to samo co brak ryzyka. Je\u015bli przyjmujesz leki na sta\u0142e, powiedz o suplementacji lekarzowi lub farmaceucie.<\/p>\n<h3>Kto nie powinien stosowa\u0107 macy?<\/h3>\n<p>Brakuje danych o bezpiecze\u0144stwie w ci\u0105\u017cy i podczas karmienia piersi\u0105 oraz przy nowotworach hormonozale\u017cnych. Przegl\u0105d Lee i in. (Maturitas, 2011) zaznaczy\u0142 wprost, \u017ce bezpiecze\u0144stwa macy nie wykazano. Przy chorobach tarczycy i przy sta\u0142ym leczeniu decyzj\u0119 podejmij razem z lekarzem.<\/p>\n<p>Je\u015bli szukasz preparat\u00f3w ro\u015blinnych, przejrzyj dzia\u0142 <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/suplementy\/\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">suplementy<\/a>. Sk\u0142ad, pochodzenie surowca i badania na zanieczyszczenia sprawdzaj na karcie konkretnego produktu.<\/p>\n<p><em>Artyku\u0142 ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej. Przed rozpocz\u0119ciem suplementacji skonsultuj si\u0119 z lekarzem, zw\u0142aszcza je\u015bli przyjmujesz leki na sta\u0142e, jeste\u015b w ci\u0105\u017cy lub karmisz piersi\u0105 albo chorujesz przewlekle.<\/em><\/p>\n<p>Autor: <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/author\/ubucha\/\">Micha\u0142 Waluk<\/a> \u00b7 Opublikowano: 2026-06-22 \u00b7 Aktualizacja: 2026-08-08<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Maca ver\u00e4ndert nicht den Testosteron-, Estradiol-, LH- oder FSH-Spiegel. Wir \u00fcberpr\u00fcfen, was die Studien am Menschen \u00fcber Libido, Menopause, Energie und Sicherheit sagen.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":70121,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[369],"tags":[],"class_list":["post-70122","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-porady-praktyczne"],"blocksy_meta":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70122","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=70122"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70122\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":76554,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70122\/revisions\/76554"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media\/70121"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=70122"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=70122"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=70122"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}