{"id":68273,"date":"2026-05-29T13:24:28","date_gmt":"2026-05-29T11:24:28","guid":{"rendered":"https:\/\/ubucha.pl\/?p=68273"},"modified":"2026-08-27T12:10:27","modified_gmt":"2026-08-27T10:10:27","slug":"was-ist-ein-psychobiotikum-und-wie-beeinflussen-darmbakterien-stimmung-und-stress","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/psychobiotyk-co-to-jest-i-jak-bakterie-jelitowe-wplywaja-na-nastroj-i-stres\/","title":{"rendered":"Psychobiotikum: wie Darmbakterien Stimmung und Stress beeinflussen"},"content":{"rendered":"<p><script type=\"application\/ld+json\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"FAQPage\",\"@id\":\"https:\/\/ubucha.pl\/psychobiotyk-co-to-jest-i-jak-bakterie-jelitowe-wplywaja-na-nastroj-i-stres\/#faq\",\"mainEntityOfPage\":\"https:\/\/ubucha.pl\/psychobiotyk-co-to-jest-i-jak-bakterie-jelitowe-wplywaja-na-nastroj-i-stres\/\",\"mainEntity\":[{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czym jest psychobiotyk?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"To \u017cywy organizm, kt\u00f3ry przyj\u0119ty w odpowiedniej ilo\u015bci przynosi korzy\u015b\u0107 zdrowotn\u0105 osobom z zaburzeniem psychicznym. Definicj\u0119 sformu\u0142owali Dinan, Stanton i Cryan w Biological Psychiatry w 2013 roku. Nie jest to osobny gatunek bakterii, lecz konkretny szczep, dla kt\u00f3rego taki efekt wykazano w badaniu.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Kt\u00f3re szczepy psychobiotyczne maj\u0105 badania na ludziach?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Najlepiej udokumentowane s\u0105 dwie pozycje. Lactobacillus helveticus R0052 z Bifidobacterium longum R0175 bada\u0142 Messaoudi ze wsp\u00f3\u0142pracownikami przez 30 dni u zdrowych ochotnik\u00f3w. Bifidobacterium infantis 35624 przebada\u0142 zesp\u00f3\u0142 O'Mahony u 77 os\u00f3b z zespo\u0142em jelita dra\u017cliwego przez osiem tygodni.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czy psychobiotyk zast\u0105pi lek przeciwdepresyjny?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Nie. Metaanaliza Liu i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w z 2019 roku wykaza\u0142a dla probiotyk\u00f3w efekt ma\u0142y, cho\u0107 istotny statystycznie, o sile d = -0,24 dla depresji. To rz\u0105d wielko\u015bci niepor\u00f3wnywalny z farmakoterapi\u0105. Przy rozpoznanym zaburzeniu depresyjnym lub l\u0119kowym decyduje leczenie prowadzone przez lekarza.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Ile trwa\u0142y badania nad psychobiotykami?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Od trzech tygodni do siedemnastu. Schmidt podawa\u0142 prebiotyki przez trzy tygodnie, Messaoudi preparat probiotyczny przez 30 dni, O'Mahony przez osiem tygodni, a Wastyk prowadzi\u0142 interwencj\u0119 dietetyczn\u0105 przez siedemna\u015bcie tygodni. Kr\u00f3tszych obserwacji w tej grupie bada\u0144 praktycznie nie ma.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czy serotonina z jelit poprawia nastr\u00f3j?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Nie bezpo\u015brednio. Yano i wsp\u00f3\u0142pracownicy wykazali w 2015 roku, \u017ce bakteria jelitowa pobudza wytwarzanie serotoniny w kom\u00f3rkach enterochromafinowych, ale skutki opisane w tej pracy dotycz\u0105 motoryki przewodu pokarmowego i p\u0142ytek krwi. Ta serotonina nie przechodzi z krwi do m\u00f3zgu.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czy prebiotyk dzia\u0142a tak samo jak probiotyk?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Nie. W metaanalizie Liu z 2019 roku prebiotyki nie r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 od placebo ani przy depresji, ani przy l\u0119ku, podczas gdy probiotyki da\u0142y efekt istotny. R\u00f3\u017cnice wyst\u0119puj\u0105 te\u017c wewn\u0105trz samej grupy prebiotyk\u00f3w: u Schmidta zadzia\u0142a\u0142 galaktooligosacharyd, a fruktooligosacharyd nie.\"}}]}]}<\/script><\/p>\n<p>Popularne teksty o mikrobiomie zaczynaj\u0105 si\u0119 zwykle tak: w jelitach powstaje wi\u0119kszo\u015b\u0107 serotoniny, wi\u0119c dbanie o bakterie poprawia nastr\u00f3j. Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 jest prawdziwa. Druga z niej nie wynika, bo serotonina wytworzona w jelitach nie przechodzi do m\u00f3zgu; przez barier\u0119 krew-m\u00f3zg przedostaje si\u0119 tryptofan, czyli jej prekursor. A jednak wp\u0142yw mikrobiomu na psychik\u0119 jest realny i opisany w randomizowanych badaniach z konkretnymi szczepami bakterii. Psychobiotyk to w\u0142a\u015bnie taki probiotyk, z udokumentowanym dzia\u0142aniem na zdrowie psychiczne. Ten tekst rozdziela dowody od skr\u00f3t\u00f3w my\u015blowych: pokazuje, kt\u00f3rymi drogami jelita naprawd\u0119 docieraj\u0105 do m\u00f3zgu, kt\u00f3re szczepy maj\u0105 za sob\u0105 badania na ludziach i jak du\u017cy okaza\u0142 si\u0119 zmierzony efekt.<\/p>\n<blockquote><p><strong>KLUCZOWE INFORMACJE<\/strong><br \/>\u2022 Metaanaliza Liu i wsp. (Neuroscience and Biobehavioral Reviews, 2019) obj\u0119\u0142a 34 badania kontrolowane: probiotyki da\u0142y ma\u0142y, ale istotny efekt na depresj\u0119 (d = -0,24), prebiotyki nie r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 od placebo.<br \/>\u2022 Termin &#8222;psychobiotyk&#8221; wprowadzili Dinan, Stanton i Cryan (Biological Psychiatry, 2013) jako nazw\u0119 dla \u017cywego organizmu przynosz\u0105cego korzy\u015b\u0107 zdrowotn\u0105 osobom z zaburzeniem psychicznym.<br \/>\u2022 Przew\u00f3d pokarmowy mie\u015bci wi\u0119kszo\u015b\u0107 serotoniny organizmu, ale ta cz\u0105steczka nie dociera do m\u00f3zgu; mikrobiom si\u0119ga tam innymi drogami.<br \/>\u2022 Najlepiej udokumentowane szczepy to L. helveticus R0052 z B. longum R0175 oraz B. infantis 35624.<\/p><\/blockquote>\n<h2>Czym jest psychobiotyk i czym r\u00f3\u017cni si\u0119 od zwyk\u0142ego probiotyku?<\/h2>\n<p>Psychobiotyk to \u017cywy organizm, kt\u00f3ry przyj\u0119ty w odpowiedniej ilo\u015bci przynosi korzy\u015b\u0107 zdrowotn\u0105 osobom cierpi\u0105cym na zaburzenie psychiczne. Tak zdefiniowali go <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/23759244\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Dinan, Stanton i Cryan (Biological Psychiatry, 2013)<\/a>. To nie jest osobny gatunek bakterii, tylko szczep z dowodem klinicznym.<\/p>\n<p>R\u00f3\u017cnica wobec zwyk\u0142ego probiotyku jest wi\u0119c formalna, nie biologiczna. Ka\u017cdy psychobiotyk jest probiotykiem; odwrotnie ju\u017c nie. Autorzy oryginalnej definicji byli przy tym ostro\u017cniejsi ni\u017c rynek, kt\u00f3ry si\u0119 ni\u0105 p\u00f3\u017aniej pos\u0142u\u017cy\u0142. Pisali o pacjentach z chorob\u0105 psychiczn\u0105, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 p\u00f3\u017aniejszych pr\u00f3b prowadzono na zdrowych ochotnikach albo na osobach z zespo\u0142em jelita dra\u017cliwego.<\/p>\n<p>Mechanizm, kt\u00f3ry wskazali, jest konkretny: te bakterie wytwarzaj\u0105 i dostarczaj\u0105 substancje neuroaktywne, w tym kwas gamma-aminomas\u0142owy oraz serotonin\u0119, dzia\u0142aj\u0105ce na o\u015b m\u00f3zgowo-jelitow\u0105. Badania przedkliniczne na gryzoniach sugerowa\u0142y dzia\u0142anie przeciwdepresyjne lub przeciwl\u0119kowe, a po\u015brednikiem mia\u0142 by\u0107 nerw b\u0142\u0119dny, rdze\u0144 kr\u0119gowy albo uk\u0142ad neuroendokrynny. Najszerzej przebadano wtedy zesp\u00f3\u0142 jelita dra\u017cliwego.<\/p>\n<p>Warto przeczyta\u0107 ostatnie zdanie tamtej pracy w ca\u0142o\u015bci, bo brzmi ono skromniej ni\u017c wszystko, co po niej napisano: na wyniki du\u017cych bada\u0144 z placebo dopiero czekamy. Od 2013 roku takie badania si\u0119 pojawi\u0142y i wracamy do nich w dalszej cz\u0119\u015bci tekstu. Nie zmieni\u0142y one jednak regu\u0142y, \u017ce dow\u00f3d dotyczy zawsze pojedynczego szczepu, a nie kategorii &#8222;probiotyk&#8221;.<\/p>\n<h2>Czy to prawda, \u017ce serotonina z jelit steruje nastrojem?<\/h2>\n<p>Nie w takiej postaci, w jakiej powtarza to internet. Przew\u00f3d pokarmowy rzeczywi\u015bcie mie\u015bci wi\u0119kszo\u015b\u0107 serotoniny organizmu i mikrobiom naprawd\u0119 reguluje jej produkcj\u0119. Ta serotonina nie przechodzi jednak z krwi do m\u00f3zgu, a m\u00f3zg wytwarza w\u0142asn\u0105, z tryptofanu dostarczanego z krwiobiegu.<\/p>\n<p>Sk\u0105d wiadomo, \u017ce bakterie steruj\u0105 jelitow\u0105 serotonin\u0105? <a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC4393509\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Yano i wsp. (Cell, 2015)<\/a> pokazali, \u017ce przetrwalnikuj\u0105ce bakterie z mikrobioty myszy i cz\u0142owieka pobudzaj\u0105 wytwarzanie serotoniny w kom\u00f3rkach enterochromafinowych okr\u0119\u017cnicy, a stamt\u0105d trafia ona do b\u0142ony \u015bluzowej, \u015bwiat\u0142a jelita i kr\u0105\u017c\u0105cych p\u0142ytek krwi. Podniesienie st\u0119\u017cenia wybranych metabolit\u00f3w bakteryjnych w \u015bwietle jelita podnosi\u0142o poziom serotoniny w okr\u0119\u017cnicy i we krwi myszy bezbakteryjnych.<\/p>\n<p>Zwr\u00f3\u0107 uwag\u0119, jakie skutki ta praca zmierzy\u0142a. Autorzy wymieniaj\u0105 motoryk\u0119 przewodu pokarmowego i funkcj\u0119 p\u0142ytek krwi. Nie nastr\u00f3j. Jelitowa serotonina jest cz\u0105steczk\u0105 uk\u0142adu pokarmowego i krzepni\u0119cia, a nie paliwem dla m\u00f3zgu.<\/p>\n<p>To rozr\u00f3\u017cnienie ma praktyczne konsekwencje. Je\u015bli kto\u015b obiecuje popraw\u0119 nastroju wy\u0142\u0105cznie dlatego, \u017ce serotonina powstaje w jelitach, opiera si\u0119 na przes\u0142ance prawdziwej i na wniosku, kt\u00f3ry z niej nie wynika. Realne drogi wp\u0142ywu istniej\u0105, tylko biegn\u0105 gdzie indziej. Opisuje je szeroko przegl\u0105d, do kt\u00f3rego przechodzimy ni\u017cej, a szerszy kontekst tej osi rozk\u0142ada na czynniki osobny wpis o <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/os-jelita-mozg-jak-mikrobiota-wplywa-na-stres-sen-i-samopoczucie-co-mowia-badania\/\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">osi jelita-m\u00f3zg<\/a>.<\/p>\n<h2>Jakimi drogami mikrobiom si\u0119ga do m\u00f3zgu?<\/h2>\n<p>Przegl\u0105d <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/31460832\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Cryana i wsp. (Physiological Reviews, 2019)<\/a> wymienia kilka r\u00f3wnoleg\u0142ych kana\u0142\u00f3w: uk\u0142ad odporno\u015bciowy, metabolizm tryptofanu, nerw b\u0142\u0119dny wraz z jelitowym uk\u0142adem nerwowym oraz metabolity bakteryjne, w\u015br\u00f3d nich kr\u00f3tko\u0142a\u0144cuchowe kwasy t\u0142uszczowe, aminokwasy rozga\u0142\u0119zione i peptydoglikany. \u017baden z tych kana\u0142\u00f3w nie polega na przesy\u0142aniu gotowego neuroprzeka\u017anika z jelita do m\u00f3zgu.<\/p>\n<p>Skala zjawiska bywa przesadzana, wi\u0119c warto j\u0105 zakotwiczy\u0107. <a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC4991899\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Sender, Fuchs i Milo (PLoS Biology, 2016)<\/a> policzyli, \u017ce w ciele modelowego m\u0119\u017cczyzny o masie 70 kg jest oko\u0142o 38 bilion\u00f3w kom\u00f3rek bakteryjnych wobec 30 bilion\u00f3w kom\u00f3rek ludzkich, a ca\u0142a ta populacja wa\u017cy oko\u0142o 0,2 kg. Powtarzana proporcja dziesi\u0119\u0107 do jednego jest zawy\u017cona: rz\u0119dy wielko\u015bci s\u0105 takie same.<\/p>\n<p>Najmocniejszy dow\u00f3d na rol\u0119 nerwu b\u0142\u0119dnego pochodzi z pracy na zwierz\u0119tach. <a href=\"https:\/\/www.pnas.org\/doi\/10.1073\/pnas.1102999108\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Bravo i wsp. (PNAS, 2011)<\/a> podawali myszom szczep Lactobacillus rhamnosus JB-1 i zaobserwowali zmiany ekspresji mRNA receptor\u00f3w GABA zale\u017cne od okolicy m\u00f3zgu, spadek kortykosteronu wywo\u0142anego stresem oraz mniej zachowa\u0144 l\u0119kowych i depresyjnych. U myszy po przeci\u0119ciu nerwu b\u0142\u0119dnego nie by\u0142o ani zmian neurochemicznych, ani behawioralnych.<\/p>\n<p>To wynik wa\u017cny, ale trzeba go czyta\u0107 dos\u0142ownie. Dotyczy myszy, a zmiany ekspresji receptor\u00f3w sz\u0142y w obu kierunkach, zale\u017cnie od struktury m\u00f3zgu. Popularne podsumowanie, wed\u0142ug kt\u00f3rego szczep ten dzia\u0142a &#8222;t\u0105 sam\u0105 drog\u0105 co benzodiazepiny, tylko bez uzale\u017cnienia&#8221;, dok\u0142ada por\u00f3wnanie, kt\u00f3rego w dost\u0119pnym streszczeniu tej pracy nie ma.<\/p>\n<h2>Kt\u00f3re szczepy maj\u0105 najmocniejsze dowody kliniczne?<\/h2>\n<p>W badaniach na ludziach ci\u0119\u017car dowodu spoczywa na dw\u00f3ch pozycjach: kombinacji Lactobacillus helveticus R0052 z Bifidobacterium longum R0175 oraz na szczepie Bifidobacterium infantis 35624. Poza nimi licz\u0105 si\u0119 dane zbiorcze, bo pojedyncze pr\u00f3by s\u0105 ma\u0142e.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/20974015\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Messaoudi i wsp. (British Journal of Nutrition, 2011)<\/a> przeprowadzili badanie dwucz\u0119\u015bciowe: eksperyment na szczurach oraz pr\u00f3b\u0119 z podw\u00f3jnie \u015blep\u0105, kontrolowan\u0105 placebo grup\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 u zdrowych ochotnik\u00f3w, kt\u00f3rzy przyjmowali preparat przez 30 dni. Popraw\u0119 odnotowano w skali HSCL-90, w jej wska\u017aniku og\u00f3lnego nasilenia, w podskalach somatyzacji, depresji i wrogo\u015bci, a tak\u017ce w wyniku og\u00f3lnym skali HADS. Podskala l\u0119ku HADS zatrzyma\u0142a si\u0119 na poziomie p poni\u017cej 0,06, czyli nie osi\u0105gn\u0119\u0142a zwyczajowego progu istotno\u015bci. Streszczenia, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0105 po prostu o &#8222;redukcji l\u0119ku&#8221;, pomijaj\u0105 t\u0119 granic\u0119.<\/p>\n<p>Obraz zbiorczy daje metaanaliza <a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC6584030\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Liu, Walsha i Sheehan (Neuroscience and Biobehavioral Reviews, 2019)<\/a> obejmuj\u0105ca 34 badania kontrolowane. Probiotyki da\u0142y ma\u0142y, ale istotny efekt na depresj\u0119 (d = -0,24) i na l\u0119k (d = -0,10). Prebiotyki nie odbieg\u0142y od placebo. Efekt r\u00f3s\u0142 w pr\u00f3bach klinicznych i medycznych (d = -0,45), a w analizie wst\u0119pnej ograniczonej do pacjent\u00f3w psychiatrycznych si\u0119gn\u0105\u0142 d = -0,73.<\/p>\n<div style=\"overflow-x:auto;margin:1.5rem 0;\">\n<table style=\"min-width:520px;border-collapse:collapse;width:100%;\">\n<thead>\n<tr>\n<th style=\"text-align:left;padding:0.5rem;border-bottom:1px solid #ccc;\">Badanie<\/th>\n<th style=\"text-align:left;padding:0.5rem;border-bottom:1px solid #ccc;\">Kto i ilu<\/th>\n<th style=\"text-align:left;padding:0.5rem;border-bottom:1px solid #ccc;\">Czas<\/th>\n<th style=\"text-align:left;padding:0.5rem;border-bottom:1px solid #ccc;\">Co wysz\u0142o<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"padding:0.5rem;border-bottom:1px solid #eee;\">Messaoudi 2011, British Journal of Nutrition<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;border-bottom:1px solid #eee;\">zdrowi ochotnicy, pr\u00f3ba z placebo<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;border-bottom:1px solid #eee;\">30 dni<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;border-bottom:1px solid #eee;\">poprawa HSCL-90 i wyniku og\u00f3lnego HADS, spadek wolnego kortyzolu w moczu<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:0.5rem;border-bottom:1px solid #eee;\">O&#8217;Mahony 2005, Gastroenterology<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;border-bottom:1px solid #eee;\">77 os\u00f3b z zespo\u0142em jelita dra\u017cliwego<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;border-bottom:1px solid #eee;\">8 tygodni<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;border-bottom:1px solid #eee;\">B. infantis 35624 zmniejszy\u0142 b\u00f3l brzucha i wzd\u0119cia, wyr\u00f3wna\u0142 stosunek IL-10 do IL-12<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:0.5rem;border-bottom:1px solid #eee;\">Schmidt 2015, Psychopharmacology<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;border-bottom:1px solid #eee;\">45 zdrowych ochotnik\u00f3w<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;border-bottom:1px solid #eee;\">3 tygodnie<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;border-bottom:1px solid #eee;\">B-GOS obni\u017cy\u0142 poranny wyrzut kortyzolu; FOS bez efektu<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"padding:0.5rem;border-bottom:1px solid #eee;\">Liu 2019, Neurosci. Biobehav. Rev.<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;border-bottom:1px solid #eee;\">metaanaliza 34 bada\u0144 kontrolowanych<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;border-bottom:1px solid #eee;\">-<\/td>\n<td style=\"padding:0.5rem;border-bottom:1px solid #eee;\">probiotyki d = -0,24 dla depresji; prebiotyki bez r\u00f3\u017cnicy wobec placebo<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p>Jak z tego wybra\u0107 preparat, opisuje osobno wpis o tym, <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/probiotyk-na-jelita-jak-wybrac-szczep-kiedy-brac-i-dlaczego-forma-ma-znaczenie\/\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">jak dobra\u0107 szczep probiotyczny<\/a>.<\/p>\n<h2>Czy psychobiotyk obni\u017ca kortyzol?<\/h2>\n<p>W dw\u00f3ch niezale\u017cnych pr\u00f3bach na ludziach tak, przy czym zmierzono dwa r\u00f3\u017cne wska\u017aniki. U Messaoudiego spad\u0142o dobowe wydalanie wolnego kortyzolu z moczem, czyli miara ca\u0142odobowej produkcji hormonu. To wynik istotny statystycznie, uzyskany po 30 dniach przyjmowania preparatu.<\/p>\n<p>Drugi pomiar dotyczy\u0142 porannego wyrzutu kortyzolu i przyni\u00f3s\u0142 wynik ciekawszy, bo rozdzieli\u0142 dwa sk\u0142adniki wrzucane zwykle do jednego worka. <a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC4410136\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Schmidt i wsp. (Psychopharmacology, 2015)<\/a> podawali 45 zdrowym ochotnikom przez trzy tygodnie jeden z dw\u00f3ch prebiotyk\u00f3w, fruktooligosacharydy albo galaktooligosacharydy B-GOS, lub placebo w postaci maltodekstryny. \u015alinowy wyrzut kortyzolu po przebudzeniu by\u0142 istotnie ni\u017cszy po B-GOS ni\u017c po placebo, a uczestnicy s\u0142abiej kierowali uwag\u0119 na bod\u017ace negatywne w te\u015bcie dot-probe. Po fruktooligosacharydach nie stwierdzono \u017cadnego z tych efekt\u00f3w.<\/p>\n<p>Wniosek jest niewygodny dla hase\u0142 reklamowych: prebiotyki nie s\u0105 jedn\u0105 kategori\u0105, tak samo jak probiotyki. Dwie substancje z tej samej rodziny chemicznej, podane w tym samym schemacie i mierzone t\u0105 sam\u0105 metod\u0105, da\u0142y wynik odmienny. Zdanie o &#8222;prebiotykach FOS i GOS, kt\u00f3re obni\u017caj\u0105 reaktywno\u015b\u0107 na bod\u017ace emocjonalne&#8221;, zlepia w jedno pozycj\u0119 dzia\u0142aj\u0105c\u0105 z pozycj\u0105, kt\u00f3ra nie zadzia\u0142a\u0142a.<\/p>\n<h2>Co psychobiotyki daj\u0105 przy zespole jelita dra\u017cliwego?<\/h2>\n<p>To obszar z najd\u0142u\u017csz\u0105 histori\u0105 bada\u0144, bo objawy jelitowe i psychiczne wsp\u00f3\u0142wyst\u0119puj\u0105 tu na tyle cz\u0119sto, \u017ce jedno post\u0119powanie mo\u017ce celowa\u0107 w oba. Dinan i wsp. wskazywali w\u0142a\u015bnie zesp\u00f3\u0142 jelita dra\u017cliwego jako miejsce, gdzie psychobiotyki przebadano najszerzej.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/15765388\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">O&#8217;Mahony i wsp. (Gastroenterology, 2005)<\/a> przydzielili losowo 77 os\u00f3b z tym rozpoznaniem do trzech grup: Lactobacillus salivarius UCC4331, Bifidobacterium infantis 35624 albo sam nap\u00f3j s\u0142odowy jako placebo, na osiem tygodni. Ka\u017cdy szczep podawano w dawce 10 miliard\u00f3w \u017cywych kom\u00f3rek. Przewag\u0119 nad placebo uzyska\u0142 wy\u0142\u0105cznie B. infantis 35624, i to zar\u00f3wno w wyniku z\u0142o\u017conym, jak i w pojedynczych ocenach b\u00f3lu brzucha, wzd\u0119cia oraz trudno\u015bci z wypr\u00f3\u017cnianiem.<\/p>\n<p>Drugi wynik tej pracy dotyczy odporno\u015bci. Na starcie pacjenci mieli nieprawid\u0142owy stosunek interleukiny 10 do interleukiny 12, wskazuj\u0105cy na przewag\u0119 prozapalnego profilu Th-1. Podawanie B. infantis 35624 wyr\u00f3wna\u0142o t\u0119 proporcj\u0119, czego nie zrobi\u0142 drugi szczep ani placebo.<\/p>\n<p>Warto zaw\u0119zi\u0107 wniosek do tego, co ta praca zmierzy\u0142a: objawy jelitowe oraz stosunek cytokin. Skal psychiatrycznych nie ma w\u015br\u00f3d punkt\u00f3w ko\u0144cowych wymienionych w streszczeniu, wi\u0119c powtarzane zdanie o r\u00f3wnoleg\u0142ej poprawie psychicznej u tych samych pacjent\u00f3w nie znajduje w nim potwierdzenia. Osobno o jelicie dra\u017cliwym pisali\u015bmy przy okazji <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/cbd-na-ibs-i-jelita-drazliwe-co-mowia-badania-o-kannabidiolu-i-mikrobiomie\/\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">kannabidiolu i mikrobiomu<\/a>.<\/p>\n<h2>Czy mikrobiom wp\u0142ywa na sen?<\/h2>\n<p>Dane u ludzi s\u0105 korelacyjne i pochodz\u0105 z ma\u0142ych grup, wi\u0119c odpowied\u017a brzmi: prawdopodobnie tak, ale kierunek zale\u017cno\u015bci pozostaje nierozstrzygni\u0119ty. Najcz\u0119\u015bciej przywo\u0142ywana praca zmierzy\u0142a zale\u017cno\u015b\u0107, nie skutek interwencji.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC6779243\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Smith i wsp. (PLoS ONE, 2019)<\/a> po\u0142\u0105czyli aktygrafi\u0119 z pr\u00f3bkowaniem mikrobiomu u 26 uczestnik\u00f3w, wy\u0142\u0105cznie m\u0119\u017cczyzn o \u015bredniej wieku oko\u0142o 22 lat. Og\u00f3lna r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 mikrobiomu korelowa\u0142a dodatnio z efektywno\u015bci\u0105 snu i ca\u0142kowitym czasem snu, a ujemnie z czasem czuwania po za\u015bni\u0119ciu. Ta sama r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 korelowa\u0142a te\u017c ze st\u0119\u017ceniem interleukiny 6, cytokiny wi\u0105zanej wcze\u015bniej ze snem. Grupa by\u0142a ma\u0142a i jednorodna p\u0142ciowo, wi\u0119c jest to sygna\u0142 do dalszych bada\u0144, a nie regu\u0142a dla ca\u0142ej populacji.<\/p>\n<p>Mechanizm zegarowy opisano natomiast na myszach. <a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/27912059\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Thaiss i wsp. (Cell, 2016)<\/a> pokazali, \u017ce dobowe oscylacje mikrobioty programuj\u0105 rytm transkrypcji i epigenetyki gospodarza, a zaburzenie tej rytmiki nie tylko znosi normalne oscylacje, lecz wywo\u0142uje nowe w jelicie i w\u0105trobie. Praca opisuje rytmik\u0119 transkrypcyjn\u0105 i epigenetyczn\u0105 gospodarza; jako\u015bci snu jej streszczenie nie porusza. Popularna opowie\u015b\u0107 o myszach bezbakteryjnych, kt\u00f3re \u017ale sypiaj\u0105 i kt\u00f3rym probiotyk to naprawia, przypisuje jej wi\u0119cej, ni\u017c da si\u0119 z niej odczyta\u0107.<\/p>\n<h2>Co je\u015b\u0107, \u017ceby wesprze\u0107 mikrobiom?<\/h2>\n<p>Najmocniejszy dow\u00f3d dietetyczny w tej dziedzinie dotyczy \u017cywno\u015bci fermentowanej, nie kapsu\u0142ki. <a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC9020749\/\" rel=\"noopener nofollow\" target=\"_blank\">Wastyk i wsp. (Cell, 2021)<\/a> przeprowadzili siedemnastotygodniowe badanie randomizowane po 18 os\u00f3b na rami\u0119, por\u00f3wnuj\u0105c diet\u0119 bogat\u0105 w b\u0142onnik ro\u015blinny z diet\u0105 bogat\u0105 w produkty fermentowane.<\/p>\n<p>Wyniki rozesz\u0142y si\u0119 wyra\u017anie. Rami\u0119 fermentowane systematycznie zwi\u0119ksza\u0142o r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 mikrobioty i obni\u017ca\u0142o markery zapalne. W ramieniu wysokob\u0142onnikowym pierwszorz\u0119dowy punkt ko\u0144cowy, czyli wska\u017anik odpowiedzi cytokinowej, nie zmieni\u0142 si\u0119, a uczestnicy rozdzielili si\u0119 na trzy odr\u0119bne trajektorie immunologiczne zale\u017cne od wyj\u015bciowej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci mikrobioty. Autorzy podsumowali, \u017ce produkty fermentowane mog\u0105 przeciwdzia\u0142a\u0107 spadkowi r\u00f3\u017cnorodno\u015bci i wzrostowi stanu zapalnego, typowym dla spo\u0142ecze\u0144stw uprzemys\u0142owionych.<\/p>\n<p>Do codziennego jad\u0142ospisu przek\u0142ada si\u0119 to prosto. Prebiotyki s\u0105 rozproszone po ca\u0142ej kuchni, a produkty fermentowane trzymaj\u0105 si\u0119 jednej p\u00f3\u0142ki:<\/p>\n<ul>\n<li>inulina oraz fruktooligosacharydy: cebula, czosnek, por, karczoch<\/li>\n<li>beta-glukan: owies, j\u0119czmie\u0144<\/li>\n<li>pektyny: jab\u0142ka, owoce cytrusowe<\/li>\n<li>skrobia oporna: sch\u0142odzone ziemniaki, ry\u017c ugotowany dzie\u0144 wcze\u015bniej<\/li>\n<li>polifenole: jagody, zielona herbata<\/li>\n<li>produkty fermentowane: jogurt naturalny, kefir, kimchi, kiszona kapusta, tempeh, miso<\/li>\n<\/ul>\n<p>Pami\u0119taj przy tym o lekcji z pracy Schmidta: nazwa grupy nie przes\u0105dza o dzia\u0142aniu. Jeden galaktooligosacharyd obni\u017cy\u0142 poranny kortyzol, fruktooligosacharyd w tym samym badaniu nie. R\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy prebiotykami a probiotykami rozk\u0142ada na czynniki osobny wpis o <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/prebiotyki-vs-probiotyki-czym-sie-roznia-i-dlaczego-potrzebujesz-obu-naraz\/\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">prebiotykach i probiotykach<\/a>.<\/p>\n<h2>Najcz\u0119\u015bciej zadawane pytania<\/h2>\n<h3>Czym jest psychobiotyk?<\/h3>\n<p>To \u017cywy organizm, kt\u00f3ry przyj\u0119ty w odpowiedniej ilo\u015bci przynosi korzy\u015b\u0107 zdrowotn\u0105 osobom z zaburzeniem psychicznym. Definicj\u0119 sformu\u0142owali Dinan, Stanton i Cryan w Biological Psychiatry w 2013 roku. Nie jest to osobny gatunek bakterii, lecz konkretny szczep, dla kt\u00f3rego taki efekt wykazano w badaniu.<\/p>\n<h3>Kt\u00f3re szczepy psychobiotyczne maj\u0105 badania na ludziach?<\/h3>\n<p>Najlepiej udokumentowane s\u0105 dwie pozycje. Lactobacillus helveticus R0052 z Bifidobacterium longum R0175 bada\u0142 Messaoudi ze wsp\u00f3\u0142pracownikami przez 30 dni u zdrowych ochotnik\u00f3w. Bifidobacterium infantis 35624 przebada\u0142 zesp\u00f3\u0142 O&#8217;Mahony u 77 os\u00f3b z zespo\u0142em jelita dra\u017cliwego przez osiem tygodni.<\/p>\n<h3>Czy psychobiotyk zast\u0105pi lek przeciwdepresyjny?<\/h3>\n<p>Nie. Metaanaliza Liu i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w z 2019 roku wykaza\u0142a dla probiotyk\u00f3w efekt ma\u0142y, cho\u0107 istotny statystycznie, o sile d = -0,24 dla depresji. To rz\u0105d wielko\u015bci niepor\u00f3wnywalny z farmakoterapi\u0105. Przy rozpoznanym zaburzeniu depresyjnym lub l\u0119kowym decyduje leczenie prowadzone przez lekarza.<\/p>\n<h3>Ile trwa\u0142y badania nad psychobiotykami?<\/h3>\n<p>Od trzech tygodni do siedemnastu. Schmidt podawa\u0142 prebiotyki przez trzy tygodnie, Messaoudi preparat probiotyczny przez 30 dni, O&#8217;Mahony przez osiem tygodni, a Wastyk prowadzi\u0142 interwencj\u0119 dietetyczn\u0105 przez siedemna\u015bcie tygodni. Kr\u00f3tszych obserwacji w tej grupie bada\u0144 praktycznie nie ma.<\/p>\n<h3>Czy serotonina z jelit poprawia nastr\u00f3j?<\/h3>\n<p>Nie bezpo\u015brednio. Yano i wsp\u00f3\u0142pracownicy wykazali w 2015 roku, \u017ce bakteria jelitowa pobudza wytwarzanie serotoniny w kom\u00f3rkach enterochromafinowych, ale skutki opisane w tej pracy dotycz\u0105 motoryki przewodu pokarmowego i p\u0142ytek krwi. Ta serotonina nie przechodzi z krwi do m\u00f3zgu.<\/p>\n<h3>Czy prebiotyk dzia\u0142a tak samo jak probiotyk?<\/h3>\n<p>Nie. W metaanalizie Liu z 2019 roku prebiotyki nie r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 od placebo ani przy depresji, ani przy l\u0119ku, podczas gdy probiotyki da\u0142y efekt istotny. R\u00f3\u017cnice wyst\u0119puj\u0105 te\u017c wewn\u0105trz samej grupy prebiotyk\u00f3w: u Schmidta zadzia\u0142a\u0142 galaktooligosacharyd, a fruktooligosacharyd nie.<\/p>\n<p>Preparaty probiotyczne i pozosta\u0142e suplementy w sklepie ubucha.pl zebrane s\u0105 w kategorii <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/suplementy\/\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">suplementy<\/a>.<\/p>\n<p><em>Artyku\u0142 ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie zast\u0119puje konsultacji z lekarzem. Je\u015bli jeste\u015b w ci\u0105\u017cy, karmisz piersi\u0105, przyjmujesz leki lub masz schorzenia przewlek\u0142e, skonsultuj zastosowanie suplement\u00f3w lub zi\u00f3\u0142 ze specjalist\u0105.<\/em><\/p>\n<p>Autor: <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/author\/ubucha\/\">Micha\u0142 Waluk<\/a> \u00b7 Opublikowano: 2026-05-29 \u00b7 Aktualizacja: 2026-08-16<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ein Psychobiotikum ist ein Probiotikum mit nachgewiesenem Einfluss auf die Psyche. Wir \u00fcberpr\u00fcfen, welche St\u00e4mme Studien am Menschen haben und wie gro\u00df der gemessene Effekt ist.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":79089,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[369],"tags":[],"class_list":["post-68273","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-porady-praktyczne"],"blocksy_meta":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68273","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=68273"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68273\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":77842,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68273\/revisions\/77842"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media\/79089"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=68273"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=68273"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=68273"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}