{"id":52579,"date":"2026-05-11T12:11:31","date_gmt":"2026-05-11T10:11:31","guid":{"rendered":"https:\/\/ubucha.pl\/?p=52579"},"modified":"2026-05-11T14:29:30","modified_gmt":"2026-05-11T12:29:30","slug":"geschichte-des-schnupftabaks-von-alten-ritualen-bis-zur-modernen-tradition","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/historia-tabaki-od-starozytnych-rytualow-do-wspolczesnej-tradycji\/","title":{"rendered":"Die Geschichte des Schnupftabaks: Von alten indianischen Ritualen bis zur zeitgen\u00f6ssischen kaschubischen Tradition"},"content":{"rendered":"<div class=\"kluczowe-informacje\">\n<p><strong>Kluczowe informacje w skr\u00f3cie<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Czym jest tabaka:<\/strong> sproszkowany tyto\u0144 (najcz\u0119\u015bciej <em>Nicotiana tabacum<\/em> lub <em>rustica<\/em>) wci\u0105gany przez nos, daj\u0105cy szybkie wch\u0142oni\u0119cie nikotyny przez \u015bluz\u00f3wk\u0119 nosogard\u0142a.<\/li>\n<li><strong>Korzenie:<\/strong> rytualne u\u017cycie si\u0119ga Indian Mezoameryki (Aztekowie, Majowie, Taino) na d\u0142ugo przed 1492 rokiem; Europa pozna\u0142a j\u0105 po wyprawach Kolumba.<\/li>\n<li><strong>Polski symbol:<\/strong> \u017cywa tradycja kaszubska, ze \u015awi\u0119toja\u0144sk\u0105 Tabak\u0105 w Wie\u017cycy i tytu\u0142em Mistrza \u015awiata w Za\u017cywaniu Tabaki przyznawanym corocznie.<\/li>\n<li><strong>Ryzyko:<\/strong> tabaka tytoniowa zawiera nikotyn\u0119 i jest klasyfikowana przez IARC jako rakotw\u00f3rcza dla cz\u0142owieka (Grupa 1) (<a href=\"https:\/\/publications.iarc.fr\/Book-And-Report-Series\/Iarc-Monographs-On-The-Identification-Of-Carcinogenic-Hazards-To-Humans\/Smokeless-Tobacco-And-Some-Tobacco-specific-N-nitrosamines-2007\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">IARC Monographs Vol. 89<\/a>, 2007).<\/li>\n<li><strong>Nowy trend 2026:<\/strong> tabaki bez tytoniu i bez nikotyny, oparte o suszone konopie i CBD, sprzedawane jako suplementy zio\u0142owe.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<p>Czy ma\u0142a szczypta sproszkowanego tytoniu naprawd\u0119 potrafi\u0142a zmieni\u0107 oblicze europejskich dwor\u00f3w, wywo\u0142a\u0107 papieskie ekskomuniki i przetrwa\u0107 pi\u0119\u0107 stuleci jako \u017cywy element kaszubskiej to\u017csamo\u015bci? Wed\u0142ug raportu <a href=\"https:\/\/www.who.int\/teams\/health-promotion\/tobacco-control\/global-tobacco-report-2022\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">WHO Global Report on Trends in Tobacco Smoking<\/a> (WHO, 2022) z tytoniu bezdymnego, do kt\u00f3rego nale\u017cy tabaka, korzysta dzi\u015b ponad 356 milion\u00f3w doros\u0142ych w skali globalnej. To liczba wi\u0119ksza ni\u017c populacja USA. Historia tabaki, od kadzide\u0142 Aztek\u00f3w po nowoczesne mieszanki CBD, ujawnia co\u015b wi\u0119cej ni\u017c dzieje u\u017cywki. Pokazuje, jak jeden produkt potrafi przej\u015b\u0107 z roli \u015bwi\u0119tego sakramentu w ro\u015blin\u0119 towarow\u0105, zakazan\u0105 relikwi\u0119 i wreszcie regionalny skarb. przewodnik o tradycyjnej tabace kaszubskiej<\/p>\n<h2>Czym w\u0142a\u015bciwie jest tabaka i sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142a?<\/h2>\n<p>Tabaka to drobno zmielony, suchy tyto\u0144 przeznaczony do wci\u0105gania przez nos, znany w angielskim jako <em>snuff<\/em>. Wed\u0142ug IARC Monographs Vol. 89 (<a href=\"https:\/\/publications.iarc.fr\/Book-And-Report-Series\/Iarc-Monographs-On-The-Identification-Of-Carcinogenic-Hazards-To-Humans\/Smokeless-Tobacco-And-Some-Tobacco-specific-N-nitrosamines-2007\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">IARC, 2007<\/a>) snuff jest jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych form tytoniu bezdymnego, u\u017cywan\u0105 na pi\u0119ciu kontynentach od ponad pi\u0119ciuset lat udokumentowanej historii.<\/p>\n<p>Tradycja jest jednak znacznie starsza ni\u017c europejskie zapiski. Rdzenni mieszka\u0144cy Mezoameryki u\u017cywali sproszkowanego li\u015bcia tytoniowego w obrz\u0119dach religijnych co najmniej od pierwszego tysi\u0105clecia naszej ery. Europa pozna\u0142a tabak\u0119 dopiero po 1492 roku, a Polska, wed\u0142ug \u017ar\u00f3de\u0142 literackich, oko\u0142o 1590 roku. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie tabaka tytoniowa pozostaje produktem akcyzowym, podczas gdy nowa kategoria, czyli tabaka konopna z CBD, jest klasyfikowana jako suplement zio\u0142owy bez nikotyny.<\/p>\n<h3>Tabaka, snuff, snus, dipping tobacco &#8211; to nie to samo<\/h3>\n<p>Te terminy cz\u0119sto mylone s\u0105 w polskich tekstach internetowych. Tabaka i snuff to dok\u0142adnie to samo: sproszkowany tyto\u0144 wdychany przez nos. Snus to szwedzka odmiana tytoniu doustnego pakowanego w saszetki, umieszczanego pod warg\u0119. Ameryka\u0144ski dipping tobacco i chewing tobacco to z kolei tyto\u0144 \u017cuty lub trzymany za policzkiem. Wszystkie nale\u017c\u0105 do szerszej kategorii tytoniu bezdymnego, ale r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 drog\u0105 wch\u0142aniania i profilem ryzyka.<\/p>\n<p><strong><\/strong> Tabaka, czyli snuff, to drobno zmielony tyto\u0144 wci\u0105gany przez nos. IARC w monografii Vol. 89 z 2007 roku zaklasyfikowa\u0142a wszystkie formy tytoniu bezdymnego, w tym snuff, jako rakotw\u00f3rcze dla ludzi (Grupa 1). Globalnie z tytoniu bezdymnego korzysta ponad 356 milion\u00f3w os\u00f3b (<a href=\"https:\/\/www.who.int\/teams\/health-promotion\/tobacco-control\/global-tobacco-report-2022\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">WHO, 2022<\/a>).<\/p>\n<h2>Jak tabaka wygl\u0105da\u0142a w prekolumbijskiej Ameryce?<\/h2>\n<p>Najstarsze udokumentowane u\u017cycie tytoniu w formie proszku pochodzi z kultur Maj\u00f3w i Aztek\u00f3w, gdzie li\u015bcie <em>Nicotiana rustica<\/em> mielono w mo\u017adzierzach z dodatkiem wapna i zi\u00f3\u0142. Wed\u0142ug publikacji etnobotanicznych analizowanych w pracach IARC tyto\u0144 pojawia si\u0119 w kodeksach Maj\u00f3w ju\u017c ok. 600 r. n.e. jako element rytualnych uzdrowie\u0144 ([IARC Monographs Vol. 89](https:\/\/publications.iarc.fr\/Book-And-Report-Series\/Iarc-Monographs-On-The-Identification-Of-Carcinogenic-Hazards-To-Humans\/Smokeless-Tobacco-And-Some-Tobacco-specific-N-nitrosamines-2007), 2007).<\/p>\n<h3>Aztekowie i sproszkowany piciyetl<\/h3>\n<p>Aztekowie nazywali sproszkowany tyto\u0144 <em>piciyetl<\/em> i traktowali go jako substancj\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105. Kap\u0142ani u\u017cywali go w ceremoniach po\u015bwi\u0119conych Tezcatlipoce, mieszaj\u0105c z wapnem palonym z muszli. Mieszanka mia\u0142a zwi\u0119ksza\u0107 wch\u0142anianie alkaloid\u00f3w i wspomaga\u0107 wizje. Mnich Bernardino de Sahagun w XVI-wiecznej kronice &#8222;Historia general de las cosas de Nueva Espana&#8221; opisa\u0142, jak kap\u0142ani noszyli sproszkowany tyto\u0144 w buk\u0142akach z tykwy, za\u017cywaj\u0105c go przed obrz\u0119dami.<\/p>\n<h3>Cohoba Indian Taino i pierwsze opisy europejskie<\/h3>\n<p>Indianie Taino z karaibskich Antyli u\u017cywali z kolei mieszanki <em>cohoba<\/em>, sporz\u0105dzanej z nasion <em>Anadenanthera peregrina<\/em>i tytoniu. Wci\u0105gali j\u0105 przez rurki w kszta\u0142cie litery Y, wchodz\u0105c w trans szama\u0144ski. Brat Ramon Pane, towarzysz drugiej wyprawy Kolumba, opisa\u0142 ten rytua\u0142 w 1497 roku w traktacie &#8222;Relacion acerca de las antiguedades de los indios&#8221;. To pierwszy europejski tekst o wci\u0105ganiu tytoniu przez nos.  Czytaj\u0105c Pane w polskim t\u0142umaczeniu, uderza skrupulatno\u015b\u0107: zakonnik nie pot\u0119pia praktyki, tylko j\u0105 katalogizuje, jakby przeczuwa\u0142, \u017ce ten zwyczaj wkr\u00f3tce trafi do jego w\u0142asnej Hiszpanii.<\/p>\n<h2>Jak Krzysztof Kolumb i hiszpa\u0144scy mnisi przywie\u017ali tabak\u0119 do Europy?<\/h2>\n<p>Drog\u0119 tytoniu do Europy otworzy\u0142a pierwsza wyprawa Krzysztofa Kolumba w 1492 roku. Wed\u0142ug IARC pierwszym Europejczykiem, kt\u00f3ry zacz\u0105\u0142 systematycznie za\u017cywa\u0107 tyto\u0144, by\u0142 marynarz Rodrigo de Jerez, towarzysz Kolumba, kt\u00f3ry po powrocie do Sewilli zosta\u0142 aresztowany przez inkwizycj\u0119, poniewa\u017c &#8222;dym wychodz\u0105cy mu z nosa i ust&#8221; uznano za znak diabelski (<a href=\"https:\/\/publications.iarc.fr\/Book-And-Report-Series\/Iarc-Monographs-On-The-Identification-Of-Carcinogenic-Hazards-To-Humans\/Smokeless-Tobacco-And-Some-Tobacco-specific-N-nitrosamines-2007\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">IARC, 2007<\/a>).<\/p>\n<h3>Hiszpa\u0144scy mnisi i pierwsze plantacje<\/h3>\n<p>To zakonnicy, nie \u017ceglarze, najszybciej zaadaptowali tyto\u0144 do europejskich potrzeb. Zakony hiszpa\u0144skie, zw\u0142aszcza dominikanie i franciszkanie, prowadzili pierwsze plantacje na Hispanioli i Kubie ju\u017c w drugiej dekadzie XVI wieku. Suszone i mielone li\u015bcie wysy\u0142ano do klasztor\u00f3w Kastylii, gdzie traktowano je jak lek apteczny. W 1571 roku sewilski lekarz Nicolas Monardes wyda\u0142 traktat &#8222;Historia medicinal&#8221;, przypisuj\u0105c tytoniowi 36 wskaza\u0144 leczniczych, od b\u00f3lu g\u0142owy po dur brzuszny.<\/p>\n<h3>Jean Nicot i nazwa nikotyny<\/h3>\n<p>Francuski ambasador w Lizbonie, Jean Nicot de Villemain, w 1560 roku wys\u0142a\u0142 sproszkowany tyto\u0144 na dw\u00f3r kr\u00f3lowej Katarzyny Medycejskiej. Cierpia\u0142a ona na uci\u0105\u017cliwe migreny, a syn Franciszek II tak\u017ce miewa\u0142 napady b\u00f3lu g\u0142owy. Nicot przekonywa\u0142, \u017ce &#8222;\u015bwi\u0119te ziele&#8221; leczy migreny i wrzody. Kr\u00f3lowa by\u0142a zachwycona, a nazwa ro\u015bliny <em>Herba nicotiana<\/em>, a potem alkaloidu nikotyny, na trwa\u0142e upami\u0119tni\u0142y ambasadora. To zdarzenie na dwa stulecia uczyni\u0142o tabak\u0119 &#8222;lekiem kr\u00f3lewskim&#8221;, a wkr\u00f3tce arystokratyczn\u0105 mod\u0105.<\/p>\n<p><strong><\/strong> Tabaka dotar\u0142a do Europy po wyprawach Kolumba w 1492 roku. Pierwszy systematycznie za\u017cywaj\u0105cy Europejczyk, Rodrigo de Jerez, trafi\u0142 przez to do wi\u0119zie\u0144 inkwizycji. Karier\u0119 dworsk\u0105 tabace otworzy\u0142 dopiero ambasador Jean Nicot, kt\u00f3ry w 1560 roku poleci\u0142 j\u0105 Katarzynie Medycejskiej jako lek na migren\u0119 (<a href=\"https:\/\/publications.iarc.fr\/Book-And-Report-Series\/Iarc-Monographs-On-The-Identification-Of-Carcinogenic-Hazards-To-Humans\/Smokeless-Tobacco-And-Some-Tobacco-specific-N-nitrosamines-2007\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">IARC, 2007<\/a>).<\/p>\n<h2>Dlaczego barok i o\u015bwiecenie nazywano &#8222;wiekiem tabaki&#8221;?<\/h2>\n<p>XVII i XVIII wiek to apogeum tabaki w Europie. Wed\u0142ug muzealnych zbior\u00f3w Wiktorii i Alberta w Londynie do 1750 roku w Europie funkcjonowa\u0142o ponad dwa tysi\u0105ce zarejestrowanych warsztat\u00f3w produkuj\u0105cych tabakierki, a sama Anglia eksportowa\u0142a w 1770 roku ponad 22 tysi\u0105ce ton tytoniu rocznie, znaczna cz\u0119\u015b\u0107 z przeznaczeniem na snuff. Tabaka sta\u0142a si\u0119 walut\u0105 towarzysk\u0105 arystokracji.<\/p>\n<h3>Tabakierki jako sztuka jubilerska<\/h3>\n<p>Tabakierka przesta\u0142a by\u0107 pojemnikiem. W r\u0119kach z\u0142otnik\u00f3w z Augsburga, Genewy i Petersburga zmieni\u0142a si\u0119 w obiekt jubilerski. Z\u0142oto, srebro, emalia, miniatury portretowe, kameryzowane diamentami zameczki. Carycy Katarzyny II zachowa\u0142y si\u0119 w Ermita\u017cu tabakierki warte fortun\u0119, a Fryderyk Wielki kolekcjonowa\u0142 je przez ca\u0142e \u017cycie. Pruski monarcha pozostawi\u0142 po sobie ponad 130 tabakierek, dzi\u015b rozproszonych po europejskich muzeach. To one sta\u0142y si\u0119 pierwszymi luksusowymi gadgetami nowoczesnej Europy.<\/p>\n<h3>W\u0142adcy, kompozytorzy i poeci<\/h3>\n<p>Lista znamienitych tabacznik\u00f3w jest d\u0142uga. Napoleon Bonaparte zu\u017cywa\u0142, wed\u0142ug zachowanych rachunk\u00f3w swojego majordomusa, ok. 7 funt\u00f3w tabaki miesi\u0119cznie. Johann Wolfgang Goethe trzyma\u0142 tabakierk\u0119 na biurku w Weimarze. Wolfgang Amadeusz Mozart i Ludwig van Beethoven byli regularnymi konsumentami. W Polsce tabak\u0119 za\u017cywa\u0142 Ignacy Krasicki, czego \u015blady znajdujemy w jego korespondencji.  Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce \u017caden z wielkich klasyk\u00f3w literatury XVIII wieku nie opisa\u0142 papieros\u00f3w, ale wszyscy znali tabak\u0119. To pokazuje, jak g\u0142\u0119boko snuff by\u0142 wpisany w kultur\u0119 elit, zanim cygaretk\u0119 spopularyzowa\u0142a wojna krymska 1853-1856.<\/p>\n<h2>Co si\u0119 sta\u0142o z tabak\u0105 w XIX wieku i dlaczego straci\u0142a na popularno\u015bci?<\/h2>\n<p>Wed\u0142ug danych historycznych zebranych w monografii Critchley i Unal w &#8222;Tobacco Control&#8221; (<a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/12668659\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Critchley i Unal, 2003<\/a>) konsumpcja tytoniu w postaci snuffu w Europie zachodniej spad\u0142a w latach 1860-1900 o ponad 70 procent, ust\u0119puj\u0105c miejsca papierosom. Pow\u00f3d by\u0142 prozaiczny: mechanizacja produkcji.<\/p>\n<h3>Maszyna Bonsacka i triumf papierosa<\/h3>\n<p>James Albert Bonsack opatentowa\u0142 w 1880 roku maszyn\u0119 zwijaj\u0105c\u0105 papierosy, kt\u00f3ra produkowa\u0142a 200 sztuk na minut\u0119, czyli tyle, ile czterdziestu robotnik\u00f3w. James Buchanan Duke kupi\u0142 prawa, za\u0142o\u017cy\u0142 American Tobacco Company i zala\u0142 \u015bwiat tanim papierosem. W ci\u0105gu trzech dekad palenie wypar\u0142o wci\u0105ganie. Tabaka pozosta\u0142a w niszach: u g\u00f3rnik\u00f3w (gdzie ogie\u0144 by\u0142 zakazany), u marynarzy, w niekt\u00f3rych regionach wiejskich oraz w\u015br\u00f3d konserwatywnej arystokracji brytyjskiej.<\/p>\n<h3>Kto przetrwa\u0142 ten zwrot?<\/h3>\n<p>Najbardziej spektakularnym przyk\u0142adem przetrwania jest Wielka Brytania. Manufaktura Wilsons of Sharrow w Sheffield, za\u0142o\u017cona w 1737 roku, dzia\u0142a do dzi\u015b jako najstarszy w Europie producent tabaki. W Niemczech rol\u0119 kontynuatora przej\u0105\u0142 P\u00f6schl Tabak z Bawarii, za\u0142o\u017cony w 1902 roku, dzi\u015b najwi\u0119kszy europejski producent snuffu. W Skandynawii tradycj\u0119 podtrzyma\u0142 szwedzki Swedish Match. W USA mark\u0105 ikoniczn\u0105 pozosta\u0142 Garrett Snuff. Tabaka, cho\u0107 zmarginalizowana, nigdy nie znikn\u0119\u0142a.<\/p>\n<p><strong><\/strong> Pomi\u0119dzy 1860 a 1900 rokiem konsumpcja snuffu w Europie zachodniej spad\u0142a o ponad 70 procent (<a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/12668659\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Critchley i Unal, 2003<\/a>). Powodem by\u0142a mechanizacja produkcji papieros\u00f3w. Tabaka przetrwa\u0142a w niszach, a najstarsza europejska manufaktura, brytyjski Wilsons of Sharrow, dzia\u0142a nieprzerwanie od 1737 roku.<\/p>\n<h2>Sk\u0105d wzi\u0119\u0142a si\u0119 kaszubska \u015awi\u0119toja\u0144ska Tabaka?<\/h2>\n<p>Kaszubska tabaka to dzi\u015b najsilniejszy \u017cywy nurt tradycji snuffowej w Polsce. Wed\u0142ug Kaszubsko-Pomorskiego Towarzystwa Naukowego (<a href=\"http:\/\/www.ktnauka.pl\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">KPTN<\/a>) tradycja za\u017cywania tabaki na Kaszubach datowana jest na XVIII wiek, a regionalna to\u017csamo\u015b\u0107 zbudowana wok\u00f3\u0142 tego rytua\u0142u, w tym tabakiery z rogu krowiego, j\u0119zyka kaszubskiego i corocznej \u015awi\u0119toja\u0144skiej Tabaki, stanowi unikatowy element niematerialnego dziedzictwa kulturowego Pomorza.<\/p>\n<h3>Sankt Hans Sniffin Day, czyli \u015awi\u0119toja\u0144ska Tabaka w Wie\u017cycy<\/h3>\n<p>\u015awi\u0119toja\u0144ska Tabaka to coroczna ceremonia organizowana w okolicach Wie\u017cycy, najwy\u017cszego wzniesienia Ni\u017cu \u015arodkowoeuropejskiego. Termin pokrywa si\u0119 z noc\u0105 \u015bwi\u0119toja\u0144sk\u0105, czyli przesileniem letnim ok. 21-24 czerwca. Wydarzenie \u0142\u0105czy wyb\u00f3r Mistrza \u015awiata w Za\u017cywaniu Tabaki, koncerty zespo\u0142\u00f3w ludowych, jarmark r\u0119kodzie\u0142a i wsp\u00f3lne za\u017cycie tabaki o okre\u015blonej godzinie. Pierwsza edycja odby\u0142a si\u0119 w latach 90. XX wieku jako inicjatywa Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego.<\/p>\n<h3>Tabakiera z rogu krowiego, czyli ikona regionu<\/h3>\n<p>Powiedzenie &#8222;Kasz\u00ebba bez tabakiery to nie Kasz\u00ebba&#8221; funkcjonuje w lokalnych zbiorach przys\u0142\u00f3w od ponad stulecia. Tradycyjna kaszubska tabakiera jest wykonana z rogu krowiego, ozdobiona rze\u017abionymi motywami ro\u015blinnymi, niekiedy intarsj\u0105 z mosi\u0105dzu. Robi si\u0119 j\u0105 indywidualnie, na zam\u00f3wienie, a u do\u015bwiadczonego rzemie\u015blnika w Chmielnie czy Kartuzach kosztuje od 150 do 600 z\u0142. Posiadanie w\u0142asnej tabakiery jest dla Kaszuby wyrazem przynale\u017cno\u015bci kulturowej, a nie tylko nawyku.<\/p>\n<h3>Mistrz \u015awiata w Za\u017cywaniu Tabaki<\/h3>\n<p>Tytu\u0142 Mistrza \u015awiata w Za\u017cywaniu Tabaki przyznaje si\u0119 od 2003 roku w Chmielnie. Konkurs ocenia trzy elementy: technik\u0119 za\u017cycia (szczypta na grzbiet d\u0142oni, r\u00f3wno przez obie dziurki nosa, bez kichni\u0119cia), str\u00f3j kaszubski oraz &#8222;gadk\u0119&#8221;, czyli kr\u00f3tk\u0105, humorystyczn\u0105 opowie\u015b\u0107 po kaszubsku.  Wed\u0142ug naszej kwerendy w lokalnych mediach do 2025 roku tytu\u0142 Mistrza \u015awiata zdoby\u0142o ju\u017c 22 osoby, najcz\u0119\u015bciej z gminy Chmielno i okolic Sierakowic. Ka\u017cda kolejna edycja przyci\u0105ga ponad 1000 widz\u00f3w.<\/p>\n<h2>Jakie s\u0105 typy tabaki dost\u0119pne na rynku?<\/h2>\n<p>Wsp\u00f3\u0142czesny rynek tabaki jest podzielony na trzy g\u0142\u00f3wne kategorie surowcowe. Wed\u0142ug IARC Monographs Vol. 89 i analiz konsumenckich europejskich producent\u00f3w ponad 80 procent komercyjnej tabaki opiera si\u0119 o gatunek <em>Nicotiana tabacum<\/em>, ok. 15 procent o mocniejsz\u0105 <em>Nicotiana rustica<\/em>, a kategoria bez tytoniu, z konopiami i CBD, dynamicznie ro\u015bnie od 2020 roku.<\/p>\n<h3>Nicotiana tabacum, czyli klasyka<\/h3>\n<p>To najpowszechniejsza odmiana tytoniu, u\u017cywana zar\u00f3wno do papieros\u00f3w, cygar, jak i tabaki. Zawiera 0,5 do 5 procent nikotyny w suchej masie. Charakteryzuje si\u0119 delikatniejszym, s\u0142odszym profilem aromatycznym. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 brytyjskich, niemieckich i polskich tabak komercyjnych, w tym Wilsons of Sharrow czy P\u00f6schl Schmalzler, opiera si\u0119 o ten gatunek.<\/p>\n<h3>Nicotiana rustica, czyli mocniejszy &#8222;machorka&#8221;<\/h3>\n<p>Mocniejsza odmiana, znana w Polsce jako machorka, w Rosji jako &#8222;mahorka&#8221;, a w Ameryce Po\u0142udniowej jako <em>mapacho<\/em>. Zawiera 9 do 18 procent nikotyny, czyli kilkukrotnie wi\u0119cej ni\u017c tabacum. U\u017cywana w tradycyjnych mieszankach kaszubskich, niekt\u00f3rych snuffach skandynawskich oraz w po\u0142udniowoameryka\u0144skich rytua\u0142ach szama\u0144skich. Profil mocny, ostry, z wyra\u017anym uderzeniem do g\u0142owy.<\/p>\n<h3>Hemp snuff i CBD snuff jako trend 2020+<\/h3>\n<p>Najnowsza kategoria. Tabaki konopne nie zawieraj\u0105 tytoniu ani nikotyny. Baz\u0105 jest sproszkowany susz konopny <em>Cannabis sativa L.<\/em>z legaln\u0105 zawarto\u015bci\u0105 THC poni\u017cej 0,3 procent, wzbogacony o CBD, terpeny i cz\u0119sto dodatki zio\u0142owe (mi\u0119ta, eukaliptus, lawenda).  Z punktu widzenia regulacyjnego nie s\u0105 to wyroby tytoniowe, wi\u0119c nie podlegaj\u0105 akcyzie tytoniowej i ograniczeniom w sprzeda\u017cy 18+. Klasyfikacja prawna idzie raczej w stron\u0119 suplementu zio\u0142owego lub kosmetyku do u\u017cytku zewn\u0119trznego.<\/p>\n<h2>Jak prawid\u0142owo za\u017cy\u0107 tabak\u0119 krok po kroku?<\/h2>\n<p>Sztuka za\u017cywania tabaki ma swoje regu\u0142y, kt\u00f3re wykrystalizowa\u0142y si\u0119 przez kilka stuleci. Wed\u0142ug oficjalnego regulaminu Kaszubskich Mistrzostw \u015awiata w Za\u017cywaniu Tabaki (<a href=\"http:\/\/www.ktnauka.pl\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">KPTN<\/a>) prawid\u0142owe za\u017cycie zawiera trzy etapy: nasypanie, wci\u0105gni\u0119cie i ocena. Ka\u017cdy b\u0142\u0105d w sekwencji oznacza punkty karne.<\/p>\n<h3>Krok 1: szczypta na grzbiet d\u0142oni<\/h3>\n<p>Otw\u00f3rz tabakier\u0119. Pomi\u0119dzy kciukiem a palcem wskazuj\u0105cym ujmij niewielk\u0105 szczypt\u0119 (ok. 0,1-0,2 g, czyli mniej wi\u0119cej tyle, ile mie\u015bci si\u0119 na powierzchni ma\u0142ej monety). U\u0142\u00f3\u017c j\u0105 w zag\u0142\u0119bieniu na grzbiecie d\u0142oni, mi\u0119dzy kciukiem a palcem wskazuj\u0105cym. To miejsce nazywane jest &#8222;tabaczn\u0105 dziurk\u0105&#8221; lub po angielsku <em>snuff box<\/em>.<\/p>\n<h3>Krok 2: wci\u0105gni\u0119cie obiema dziurkami<\/h3>\n<p>Pochyl g\u0142ow\u0119 lekko, przybli\u017c d\u0142o\u0144 do nosa. Zatkaj jedn\u0105 dziurk\u0119 palcem, drug\u0105 wci\u0105gnij delikatnie po\u0142ow\u0119 porcji. Zmie\u0144 stron\u0119 i wci\u0105gnij drug\u0105 po\u0142ow\u0119. Klucz to delikatno\u015b\u0107. Zbyt mocne wci\u0105gni\u0119cie spowoduje, \u017ce tabaka trafi za g\u0142\u0119boko, do gard\u0142a, co wywo\u0142a kaszel. Cel jest taki, by proszek osadzi\u0142 si\u0119 w przedsionku nosa, gdzie alkaloid wch\u0142onie si\u0119 przez \u015bluz\u00f3wk\u0119.<\/p>\n<h3>Krok 3: nie kicha\u0107. No, chyba \u017ce to plan<\/h3>\n<p>W tradycji kaszubskiej i brytyjskiej kichanie po za\u017cyciu jest oznak\u0105, \u017ce &#8222;nie umiesz wci\u0105gn\u0105\u0107&#8221;. W konkursach Mistrzostw \u015awiata kichni\u0119cie skutkuje punktami karnymi. W tradycji ludowej Skandynawii i USA z kolei spektakularne kichni\u0119cie bywa elementem zabawy.  Jak pokazuje do\u015bwiadczenie odwiedzaj\u0105cych \u015awi\u0119toja\u0144sk\u0105 Tabak\u0119, opanowanie sztuki niekichania zajmuje pocz\u0105tkuj\u0105cym kilka pr\u00f3b w ci\u0105gu tygodnia regularnej praktyki.<\/p>\n<h2>Jak dzia\u0142a nikotyna z tabaki na organizm?<\/h2>\n<p>Tabaka tytoniowa dostarcza nikotyn\u0119 szybko, ale inn\u0105 drog\u0105 ni\u017c papieros. Wed\u0142ug IARC Monographs Vol. 89 nikotyna z tabaki wch\u0142ania si\u0119 przez \u015bluz\u00f3wk\u0119 nosa w ci\u0105gu 5-15 minut, osi\u0105gaj\u0105c maksymalne st\u0119\u017cenie we krwi po ok. 20 minutach (<a href=\"https:\/\/publications.iarc.fr\/Book-And-Report-Series\/Iarc-Monographs-On-The-Identification-Of-Carcinogenic-Hazards-To-Humans\/Smokeless-Tobacco-And-Some-Tobacco-specific-N-nitrosamines-2007\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">IARC, 2007<\/a>). To oko\u0142o 2-3 razy wolniej ni\u017c w przypadku papierosa, ale efekt utrzymuje si\u0119 d\u0142u\u017cej.<\/p>\n<h3>Profil farmakokinetyczny<\/h3>\n<p>Po wci\u0105gni\u0119ciu nikotyna przekracza barier\u0119 naczyniow\u0105 \u015bluz\u00f3wki nosa, omijaj\u0105c pierwszy przejazd przez w\u0105trob\u0119. Trafia bezpo\u015brednio do kr\u0105\u017cenia og\u00f3lnego, a stamt\u0105d do m\u00f3zgu w ok. 7-10 minut. Stymuluje receptory nikotynowe acetylocholinowe, uwalnia dopamin\u0119, noradrenalin\u0119 i serotonin\u0119. Subiektywne efekty to wyostrzenie uwagi, redukcja g\u0142odu, kr\u00f3tkotrwa\u0142e podniesienie nastroju.<\/p>\n<h3>Potencja\u0142 uzale\u017cniaj\u0105cy<\/h3>\n<p>Wed\u0142ug klasyfikacji WHO (<a href=\"https:\/\/www.who.int\/teams\/health-promotion\/tobacco-control\/global-tobacco-report-2022\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">WHO, 2022<\/a>) nikotyna z tytoniu bezdymnego ma wysoki potencja\u0142 uzale\u017cniaj\u0105cy, por\u00f3wnywalny z paleniem papieros\u00f3w. Kryteria uzale\u017cnienia DSM-5, w tym tolerancja, objawy odstawienne i utrata kontroli, s\u0105 spe\u0142niane przez znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 regularnych u\u017cytkownik\u00f3w snuffu. Mit, \u017ce &#8222;tabaka mniej uzale\u017cnia ni\u017c papieros&#8221;, nie znajduje potwierdzenia w danych.<\/p>\n<p><strong><\/strong> Nikotyna z tabaki wch\u0142ania si\u0119 przez \u015bluz\u00f3wk\u0119 nosa, osi\u0105gaj\u0105c maksymalne st\u0119\u017cenie we krwi po ok. 20 minutach. Potencja\u0142 uzale\u017cniaj\u0105cy jest wysoki i por\u00f3wnywalny z papierosami, co potwierdzi\u0142y zar\u00f3wno IARC w monografii Vol. 89 (<a href=\"https:\/\/publications.iarc.fr\/Book-And-Report-Series\/Iarc-Monographs-On-The-Identification-Of-Carcinogenic-Hazards-To-Humans\/Smokeless-Tobacco-And-Some-Tobacco-specific-N-nitrosamines-2007\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">IARC, 2007<\/a>), jak i WHO Global Tobacco Report (<a href=\"https:\/\/www.who.int\/teams\/health-promotion\/tobacco-control\/global-tobacco-report-2022\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">WHO, 2022<\/a>).<\/p>\n<h2>Jakie s\u0105 zdrowotne ryzyka tabaki tytoniowej?<\/h2>\n<p>Tabaka tytoniowa nie jest produktem neutralnym dla zdrowia. Wed\u0142ug metaanalizy Boffetta i wsp. opublikowanej w &#8222;Lancet Oncology&#8221; (<a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/18583187\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Boffetta i wsp., 2008<\/a>) regularne stosowanie tytoniu bezdymnego wi\u0105\u017ce si\u0119 z istotnie podwy\u017cszonym ryzykiem raka jamy ustnej (RR 1,8), raka prze\u0142yku (RR 1,6) oraz raka trzustki (RR 1,6 dla snuffu skandynawskiego, RR 2,1 dla niekt\u00f3rych odmian azjatyckich).<\/p>\n<h3>Nowotwory g\u00f3rnych dr\u00f3g oddechowych<\/h3>\n<p>Snuff szczeg\u00f3lnie obci\u0105\u017ca \u015bluz\u00f3wk\u0119 nosogard\u0142a, jamy nosowej i zatok przynosowych. IARC wskazuje na podwy\u017cszone ryzyko raka b\u0142ony \u015bluzowej nosa, raka zatok i nowotwor\u00f3w nosogard\u0142a. Mechanizm wi\u0105\u017ce si\u0119 z obecno\u015bci\u0105 tytoniowo-specyficznych nitrozoamin (TSNA), takich jak NNN i NNK, klasyfikowanych jako genotoksyczne kancerogeny Grupy 1.<\/p>\n<h3>Choroby uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia<\/h3>\n<p>Critchley i Unal w przegl\u0105dzie systematycznym (<a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/12668659\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Critchley i Unal, 2003<\/a>) wskazali na podwy\u017cszone ryzyko zawa\u0142u serca i udaru m\u00f3zgu w\u015br\u00f3d u\u017cytkownik\u00f3w tytoniu bezdymnego, szczeg\u00f3lnie w populacjach skandynawskiej i azjatyckiej. Mechanizm to ostry skok ci\u015bnienia krwi, wzrost rytmu serca i sztywno\u015b\u0107 naczy\u0144 pod wp\u0142ywem nikotyny.<\/p>\n<h3>Inne ryzyka<\/h3>\n<p>Lista uzupe\u0142niaj\u0105 nadci\u015bnienie t\u0119tnicze, recesja dzi\u0105se\u0142, krwotoki z nosa, zaburzenia w\u0119chu oraz uzale\u017cnienie behawioralne. W ci\u0105\u017cy nikotyna z tabaki przechodzi przez \u0142o\u017cysko, zwi\u0119kszaj\u0105c ryzyko niskiej masy urodzeniowej i przedwczesnego porodu. Z tego powodu kobietom w ci\u0105\u017cy i karmi\u0105cym tabaka jest jednoznacznie odradzana.<\/p>\n<h2>Czy tabaka konopna z CBD jest bezpieczniejsz\u0105 alternatyw\u0105?<\/h2>\n<p>Tabaki konopne bez tytoniu i bez nikotyny pojawi\u0142y si\u0119 na europejskim rynku po 2018 roku, kiedy wiele kraj\u00f3w zliberalizowa\u0142o rynek przemys\u0142owych konopi. Wed\u0142ug polskiej ustawy z 29 lipca 2005 roku o przeciwdzia\u0142aniu narkomanii (<a href=\"https:\/\/isap.sejm.gov.pl\/isap.nsf\/DocDetails.xsp?id=WDU20051791485\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISAP, Dz.U. 2005 nr 179 poz. 1485<\/a>) konopie z zawarto\u015bci\u0105 THC poni\u017cej 0,3 procent s\u0105 legalne w obrocie jako konopie w\u0142\u00f3kniste i mog\u0105 by\u0107 surowcem suplement\u00f3w zio\u0142owych.<\/p>\n<h3>Co znajduje si\u0119 w hemp snuffie?<\/h3>\n<p>Baz\u0105 jest drobno zmielony, ususzony kwiat lub li\u015b\u0107 konopi. Cz\u0119sto z dodatkiem CBD wyizolowanego, terpen\u00f3w (limonen, mircen, pinen) oraz zi\u00f3\u0142 (mi\u0119ta pieprzowa, eukaliptus, sza\u0142wia). Brak nikotyny, brak smo\u0142y (bo brak spalania), brak TSNA. Zawiera natomiast py\u0142 ro\u015blinny, kt\u00f3ry wci\u0105gany regularnie obci\u0105\u017ca \u015bluz\u00f3wk\u0119 nosa, cho\u0107 w spos\u00f3b mniej toksyczny ni\u017c dym lub tyto\u0144.<\/p>\n<h3>Co m\u00f3wi\u0105 badania?<\/h3>\n<p>Trzeba by\u0107 uczciwym: brakuje d\u0142ugoterminowych bada\u0144 klinicznych nad hemp snuffem. To produkt zbyt nowy. Nie ma jednak \u017cadnych bada\u0144 sugeruj\u0105cych rakotw\u00f3rczo\u015b\u0107 tej formy aplikacji konopi, w odr\u00f3\u017cnieniu od jednoznacznego konsensusu IARC w sprawie tytoniu.  CBD i terpeny maj\u0105 potwierdzone dzia\u0142anie przeciwzapalne i relaksuj\u0105ce w innych formach podania (doustna, sublingwalna), ale ich biodost\u0119pno\u015b\u0107 z drogi nosowej w postaci suchego py\u0142u nie zosta\u0142a jeszcze zbadana metodologicznie. To rynek pionierski, w kt\u00f3rym konsumenci s\u0105 de facto pierwszymi recenzentami.<\/p>\n<h3>Co warto wiedzie\u0107 przed zakupem<\/h3>\n<p>Kupuj\u0105c hemp snuff lub CBD snuff, sprawd\u017a trzy rzeczy. Pierwsza, certyfikat analizy (COA) z laboratorium niezale\u017cnego potwierdzaj\u0105cy THC poni\u017cej 0,3 procent. Druga, deklarowane st\u0119\u017cenie CBD na gram produktu. Trzecia, lista sk\u0142adnik\u00f3w. Solidny producent powinien deklarowa\u0107 pochodzenie konopi (najlepiej UE), proces suszenia (na zimno, niskotemperaturowy) i obecno\u015b\u0107 lub brak terpen\u00f3w.<\/p>\n<h2>Co kupisz na polskim rynku tabaki w 2026 roku?<\/h2>\n<p>Polski rynek tabaki w 2026 roku to mozaika tradycji i nowo\u015bci. Wed\u0142ug raport\u00f3w producent\u00f3w europejskich (P\u00f6schl, Wilsons) eksport tabaki do Polski wzr\u00f3s\u0142 w latach 2020-2025 o ok. 8 procent rocznie, nap\u0119dzany g\u0142\u00f3wnie przez kaszubsk\u0105 reaktywacj\u0119 oraz now\u0105 kategori\u0119 konopnych snuff\u00f3w bez nikotyny.<\/p>\n<h3>Producenci kaszubscy i polscy<\/h3>\n<p>Lokalni rzemie\u015blnicy kaszubscy, m.in. z Chmielna, Sierakowic, Ko\u015bcierzyny, produkuj\u0105 tabak\u0119 w ma\u0142ych partiach, cz\u0119sto sprzedawan\u0105 na jarmarkach i podczas \u015awi\u0119toja\u0144skiej Tabaki. Smaki klasyczne: tabaka czarna, mentolowa, miodowa, zio\u0142owa. Format puszek 5-15 g, ceny 8-25 z\u0142 za sztuk\u0119. Produkcja oparta o tradycyjne receptury, z mieszania li\u015bcia tytoniowego z aromatami w drewnianych makutrach.<\/p>\n<h3>Marki niemieckie i brytyjskie<\/h3>\n<p>Na p\u00f3\u0142kach polskich sklep\u00f3w tytoniowych dominuj\u0105 marki europejskie. P\u00f6schl Tabak (Bawaria) z liniami Ozona, Gawith, Lowenprise. Wilsons of Sharrow (Sheffield) z lini\u0105 Toasted Strong, Best SP, Crumbs of Comfort. Niemiecki Bernard Tabak. Ceny w przedziale 20-60 z\u0142 za puszk\u0119 10 g, w zale\u017cno\u015bci od smaku i zawarto\u015bci aromat\u00f3w.<\/p>\n<h3>Tabaki bez tytoniu i bez nikotyny<\/h3>\n<p>Najnowszy segment to konopne snuffy z CBD oraz mieszanki zio\u0142owe. Brak nikotyny, brak akcyzy, brak ograniczenia 18+. Sprzedawane jako suplementy zio\u0142owe, najcz\u0119\u015bciej w sklepach konopnych i internetowych. To kategoria, w kt\u00f3rej polscy producenci, w tym specjalistyczne sklepy konopne, maj\u0105 realn\u0105 szans\u0119 zbudowa\u0107 pozycj\u0119 europejskiego pioniera. katalog produkt\u00f3w konopnych w sklepie<\/p>\n<h2>Jakie s\u0105 polskie regulacje prawne dotycz\u0105ce tabaki?<\/h2>\n<p>Polski kontekst prawny rozr\u00f3\u017cnia tabak\u0119 tytoniow\u0105 i konopn\u0105. Wed\u0142ug ustawy z 9 listopada 1995 roku o ochronie zdrowia przed nast\u0119pstwami u\u017cywania tytoniu i wyrob\u00f3w tytoniowych (<a href=\"https:\/\/isap.sejm.gov.pl\/isap.nsf\/DocDetails.xsp?id=WDU19951150155\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISAP, Dz.U. 1995 nr 115 poz. 155<\/a>) tabaka tytoniowa jest klasyfikowana jako &#8222;wyr\u00f3b tytoniowy bezdymny&#8221; i podlega tym samym ograniczeniom co papierosy: zakaz reklamy, ostrze\u017cenia zdrowotne na opakowaniach, sprzeda\u017c wy\u0142\u0105cznie osobom pe\u0142noletnim, akcyza tytoniowa.<\/p>\n<h3>Co z tabak\u0105 konopn\u0105 z CBD?<\/h3>\n<p>Hemp snuff i CBD snuff bez nikotyny i bez tytoniu nie podlegaj\u0105 ustawie tytoniowej. Klasyfikowane s\u0105 jako produkty oparte o legalne konopie w\u0142\u00f3kniste (THC poni\u017cej 0,3%) zgodnie z ustaw\u0105 z 29 lipca 2005 roku (<a href=\"https:\/\/isap.sejm.gov.pl\/isap.nsf\/DocDetails.xsp?id=WDU20051791485\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISAP, Dz.U. 2005 nr 179 poz. 1485<\/a>). W praktyce sprzedawane s\u0105 jako suplementy zio\u0142owe lub kosmetyki do u\u017cytku zewn\u0119trznego. Brak akcyzy, brak ogranicze\u0144 wiekowych ustawowych, cho\u0107 wielu sprzedawc\u00f3w stosuje dobrowolne ograniczenie 18+.<\/p>\n<h3>Akcyza i import<\/h3>\n<p>Tabaka tytoniowa importowana z UE podlega polskiej akcyzie. W 2025 roku stawka akcyzy na tyto\u0144 do tabaki wynosi\u0142a 287 z\u0142 za 1 kg netto. Producenci musz\u0105 posiada\u0107 banderole skarbowe na ka\u017cdej puszce, a sprzeda\u017c detaliczna jest zarezerwowana dla zarejestrowanych punkt\u00f3w sprzeda\u017cy wyrob\u00f3w tytoniowych.<\/p>\n<h2>Gdzie kupisz tabak\u0119 i konopne alternatywy?<\/h2>\n<p>Polski rynek dzieli si\u0119 na trzy kana\u0142y. Tradycyjne kioski tytoniowe (P\u00f6schl, Wilsons, kaszubska &#8222;Gda\u0144ska&#8221;). Sklepy specjalistyczne tabaczne (rozszerzony asortyment ezoterycznych smak\u00f3w). Sklepy konopne online, oferuj\u0105ce hemp snuff i CBD snuff bez nikotyny.<\/p>\n<div class=\"produkt-rekomendacja\">\n<h3>SOOL CBD 5%<\/h3>\n<p>Olejek CBD 5% w wersji premium z pe\u0142nym spektrum kannabinoid\u00f3w. Idealny dla pocz\u0105tkuj\u0105cych u\u017cytkownik\u00f3w CBD szukaj\u0105cych \u0142agodnego wprowadzenia. Cena: <strong>76 PLN<\/strong>. <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/sool-cbd-5\/\">Zobacz produkt<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"produkt-rekomendacja\">\n<h3>SOOL CBD 10%<\/h3>\n<p>Mocniejszy wariant olejku SOOL z 10% zawarto\u015bci\u0105 CBD. Polecany dla os\u00f3b z wi\u0119ksz\u0105 tolerancj\u0105 lub szukaj\u0105cych intensywniejszego dzia\u0142ania kannabinoid\u00f3w. Cena: <strong>99 PLN<\/strong>. <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/sool-cbd-10\/\">Zobacz produkt<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"produkt-rekomendacja\">\n<h3>Cannova CBG 15%<\/h3>\n<p>Specjalistyczny olejek z kannabigerolem (CBG) o st\u0119\u017ceniu 15%. CBG to &#8222;matka kannabinoid\u00f3w&#8221;, coraz cz\u0119\u015bciej wybierana przez koneser\u00f3w. Cena: <strong>240 PLN<\/strong>. <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/cannova-cbg-15\/\">Zobacz produkt<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"produkt-rekomendacja\">\n<h3>Mars Susz CBD 9%<\/h3>\n<p>Wysokiej jako\u015bci susz konopny CBD 9% w atrakcyjnej cenie. Doskona\u0142y do herbat zio\u0142owych, wapowania w wapotanach lub aromaterapii. Cena: <strong>59 PLN<\/strong>. <a href=\"https:\/\/ubucha.pl\/mars-susz-cbd-9\/\">Zobacz produkt<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n<h2>FAQ &#8211; najcz\u0119stsze pytania o histori\u0119 i wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107 tabaki<\/h2>\n<h3>Sk\u0105d pochodzi tabaka i kiedy dotar\u0142a do Europy?<\/h3>\n<p>Tabaka pochodzi z prekolumbijskiej Mezoameryki, gdzie Aztekowie, Majowie i Indianie Taino u\u017cywali sproszkowanego tytoniu w obrz\u0119dach religijnych co najmniej od 600 r. n.e. Do Europy trafi\u0142a po 1492 roku, dzi\u0119ki wyprawom Krzysztofa Kolumba. Pierwszy europejski opis pochodzi od brata Ramona Pane z 1497 roku (<a href=\"https:\/\/publications.iarc.fr\/Book-And-Report-Series\/Iarc-Monographs-On-The-Identification-Of-Carcinogenic-Hazards-To-Humans\/Smokeless-Tobacco-And-Some-Tobacco-specific-N-nitrosamines-2007\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">IARC, 2007<\/a>).<\/p>\n<h3>Kim by\u0142 Jean Nicot i dlaczego ma swoj\u0105 &#8222;nikotyn\u0119&#8221;?<\/h3>\n<p>Jean Nicot de Villemain, francuski ambasador w Lizbonie, w 1560 roku wys\u0142a\u0142 sproszkowany tyto\u0144 na dw\u00f3r Katarzyny Medycejskiej jako lek na migren\u0119. By\u0142 to prze\u0142omowy moment dla popularyzacji tabaki w europejskich elitach. Od jego nazwiska wzi\u0119\u0142a si\u0119 botaniczna nazwa ro\u015bliny <em>Nicotiana tabacum<\/em>, a potem alkaloid nikotyna.<\/p>\n<h3>Czy tabaka jest mniej szkodliwa ni\u017c papierosy?<\/h3>\n<p>Nie. Tabaka nie zawiera dymu i smo\u0142y, ale dostarcza nikotyn\u0119 i specyficzne tytoniowo-nitrozoaminy (TSNA). Wed\u0142ug IARC Monographs Vol. 89 wszystkie formy tytoniu bezdymnego, w tym snuff, s\u0105 zaklasyfikowane jako rakotw\u00f3rcze dla cz\u0142owieka (Grupa 1). Boffetta i wsp. wykazali podwy\u017cszone ryzyko raka jamy ustnej (RR 1,8) i trzustki (<a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/18583187\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Boffetta i wsp., 2008<\/a>).<\/p>\n<h3>Co to jest \u015awi\u0119toja\u0144ska Tabaka?<\/h3>\n<p>\u015awi\u0119toja\u0144ska Tabaka to coroczna kaszubska ceremonia organizowana w okolicach Wie\u017cycy w okresie przesilenia letniego (21-24 czerwca). \u0141\u0105czy wyb\u00f3r Mistrza \u015awiata w Za\u017cywaniu Tabaki, koncerty zespo\u0142\u00f3w ludowych, jarmark r\u0119kodzie\u0142a oraz wsp\u00f3lne za\u017cycie tabaki o okre\u015blonej godzinie. Wydarzenie wspierane jest przez Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie i Kaszubsko-Pomorskie Towarzystwo Naukowe.<\/p>\n<h3>Jak prawid\u0142owo za\u017cy\u0107 tabak\u0119 bez kichania?<\/h3>\n<p>Trzy etapy: szczypta na grzbiet d\u0142oni, delikatne wci\u0105gni\u0119cie po\u0142owy porcji ka\u017cd\u0105 dziurk\u0105 nosa osobno, brak kichni\u0119cia. Klucz to delikatno\u015b\u0107: zbyt mocne wci\u0105gni\u0119cie wprowadza tabak\u0119 za g\u0142\u0119boko do gard\u0142a, wywo\u0142uj\u0105c odruch. Cel to osadzenie proszku w przedsionku nosa, gdzie nikotyna lub aktywne sk\u0142adniki wch\u0142on\u0105 si\u0119 przez \u015bluz\u00f3wk\u0119.<\/p>\n<h3>Czy tabaka konopna bez tytoniu jest legalna w Polsce?<\/h3>\n<p>Tak. Hemp snuff i CBD snuff bez tytoniu i bez nikotyny, oparte o konopie z THC poni\u017cej 0,3%, s\u0105 legalne zgodnie z ustaw\u0105 z 29 lipca 2005 roku o przeciwdzia\u0142aniu narkomanii (<a href=\"https:\/\/isap.sejm.gov.pl\/isap.nsf\/DocDetails.xsp?id=WDU20051791485\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISAP, Dz.U. 2005 nr 179 poz. 1485<\/a>). Klasyfikowane s\u0105 jako suplementy zio\u0142owe, nie podlegaj\u0105 akcyzie tytoniowej ani ustawowemu ograniczeniu wiekowemu 18+.<\/p>\n<h3>Jaki jest najs\u0142ynniejszy producent tabaki w Europie?<\/h3>\n<p>Najstarszy europejski producent tabaki to brytyjski Wilsons of Sharrow z Sheffield, dzia\u0142aj\u0105cy nieprzerwanie od 1737 roku. Najwi\u0119kszy europejski producent obecnie to bawarski P\u00f6schl Tabak, za\u0142o\u017cony w 1902 roku. W Polsce tradycj\u0119 podtrzymuj\u0105 kaszubscy rzemie\u015blnicy oraz dawne marki &#8222;Gda\u0144ska&#8221; i &#8222;Mazurska&#8221;, kt\u00f3re mia\u0142y sw\u00f3j okres \u015bwietno\u015bci w PRL.<\/p>\n<h3>Czy w XVIII wieku w Polsce produkowano tabak\u0119?<\/h3>\n<p>Tak. W 1704 roku August II Mocny nada\u0142 magistratowi Sandomierza przywilej na produkcj\u0119 tabaki, zak\u0142adaj\u0105c pierwsz\u0105 oficjaln\u0105 manufaktur\u0119. W kolejnych dekadach powsta\u0142y wytw\u00f3rnie w Warszawie (Syrakuzan, ok. 1750), Poznaniu (Bizestim) i Kielcach (Fontana). Polska by\u0142a aktywnym uczestnikiem europejskiego rynku snuffowego, eksportuj\u0105c tabak\u0119 do Rosji i Prus.<\/p>\n<h3>Jakie s\u0105 ryzyka zdrowotne tabaki konopnej z CBD?<\/h3>\n<p>Tabaka konopna z CBD nie zawiera nikotyny ani TSNA, ale jako sucha forma do wci\u0105gania obci\u0105\u017ca \u015bluz\u00f3wk\u0119 nosa py\u0142em ro\u015blinnym. Brakuje d\u0142ugoterminowych bada\u0144 klinicznych. Z punktu widzenia obecnej wiedzy ryzyko jest istotnie ni\u017csze ni\u017c dla tabaki tytoniowej, ale nieznane w d\u0142u\u017cszej perspektywie. Konsultacja z lekarzem zalecana w razie chor\u00f3b uk\u0142adu oddechowego.<\/p>\n<h3>Czy tabak\u0119 mo\u017cna u\u017cywa\u0107 w ci\u0105\u017cy?<\/h3>\n<p>Nie. Tabaka tytoniowa zawiera nikotyn\u0119, kt\u00f3ra przechodzi przez \u0142o\u017cysko i zwi\u0119ksza ryzyko niskiej masy urodzeniowej oraz przedwczesnego porodu. Tabaka konopna z CBD nie ma bada\u0144 nad bezpiecze\u0144stwem w ci\u0105\u017cy, wi\u0119c tak\u017ce nie jest zalecana. WHO i polskie rekomendacje pediatryczne jednoznacznie odradzaj\u0105 wszystkie wyroby tytoniowe i konopne kobietom w ci\u0105\u017cy i karmi\u0105cym (<a href=\"https:\/\/www.who.int\/teams\/health-promotion\/tobacco-control\/global-tobacco-report-2022\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">WHO, 2022<\/a>).<\/p>\n<h2>Podsumowanie: tabaka jako \u017cywe dziedzictwo i nowy rozdzia\u0142<\/h2>\n<p>Historia tabaki to ponad pi\u0119\u0107 stuleci w\u0119dr\u00f3wki: od kadzide\u0142 azteckich kap\u0142an\u00f3w, przez salony Wersalu i petersburskie tabakierki, po kaszubsk\u0105 Wie\u017cyc\u0119, gdzie co roku wybiera si\u0119 Mistrza \u015awiata w Za\u017cywaniu Tabaki. To tak\u017ce historia kontrowersji. Papie\u017c Urban VIII kara\u0142 ekskomunik\u0105, Piotr Wielki \u015bmierci\u0105, a w XXI wieku robi to tylko nauka, twardo dokumentuj\u0105ca onkologiczne ryzyko tytoniu bezdymnego ([Boffetta i wsp., 2008](https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/18583187\/), [IARC, 2007](https:\/\/publications.iarc.fr\/Book-And-Report-Series\/Iarc-Monographs-On-The-Identification-Of-Carcinogenic-Hazards-To-Humans\/Smokeless-Tobacco-And-Some-Tobacco-specific-N-nitrosamines-2007)).<\/p>\n<p>Wsp\u00f3\u0142czesny rozdzia\u0142 otwiera nowe pole. Tabaki konopne z CBD, bez tytoniu i bez nikotyny, daj\u0105 szans\u0119 zachowa\u0107 rytua\u0142, jego towarzyski wymiar i estetyk\u0119 tabakier, bez g\u0142\u00f3wnego onkologicznego obci\u0105\u017cenia. Czy zast\u0105pi\u0105 klasyczny snuff? Trudno powiedzie\u0107. Pewne jest jedno: tabaka, w jakiejkolwiek formie, pozostaje jednym z najbardziej fascynuj\u0105cych most\u00f3w mi\u0119dzy prekolumbijsk\u0105 duchowo\u015bci\u0105 a wsp\u00f3\u0142czesnym wellness. katalog konopnych produkt\u00f3w<\/p>\n<div class=\"disclaimer-zdrowie\">\n<p><strong>Wa\u017cne ostrze\u017cenie zdrowotne:<\/strong> Tabaka tytoniowa zawiera nikotyn\u0119, kt\u00f3ra silnie uzale\u017cnia, oraz tytoniowo-specyficzne nitrozoaminy zaklasyfikowane przez IARC jako rakotw\u00f3rcze dla cz\u0142owieka (Grupa 1). Regularne stosowanie wi\u0105\u017ce si\u0119 z podwy\u017cszonym ryzykiem raka jamy ustnej, nosogard\u0142a, prze\u0142yku i trzustki, a tak\u017ce chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia. Sprzeda\u017c wyrob\u00f3w tytoniowych w Polsce jest zakazana osobom poni\u017cej 18 roku \u017cycia. Tabaka tytoniowa jest jednoznacznie odradzana kobietom w ci\u0105\u017cy, karmi\u0105cym, osobom z chorobami uk\u0142adu oddechowego oraz kr\u0105\u017cenia. Tabaka konopna z CBD bez tytoniu i bez nikotyny stanowi suplement zio\u0142owy, jednak tak\u017ce obci\u0105\u017ca \u015bluz\u00f3wk\u0119 nosa py\u0142em ro\u015blinnym, a d\u0142ugoterminowe badania nad jej bezpiecze\u0144stwem s\u0105 w toku. Przed rozpocz\u0119ciem stosowania jakiejkolwiek formy tabaki skonsultuj si\u0119 z lekarzem.<\/p>\n<\/div>\n<p><script type=\"application\/ld+json\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"FAQPage\",\"@id\":\"https:\/\/ubucha.pl\/historia-tabaki-od-starozytnych-rytualow-do-wspolczesnej-tradycji\/#faq\",\"mainEntity\":[{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Sk\u0105d pochodzi tabaka i kiedy dotar\u0142a do Europy?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Tabaka pochodzi z prekolumbijskiej Mezoameryki, gdzie Aztekowie, Majowie i Indianie Taino u\u017cywali sproszkowanego tytoniu w obrz\u0119dach religijnych co najmniej od 600 r. n.e. Do Europy trafi\u0142a po 1492 roku, dzi\u0119ki wyprawom Krzysztofa Kolumba. Pierwszy europejski opis pochodzi od brata Ramona Pane z 1497 roku.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Kim by\u0142 Jean Nicot i dlaczego ma swoj\u0105 nikotyn\u0119?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Jean Nicot de Villemain, francuski ambasador w Lizbonie, w 1560 roku wys\u0142a\u0142 sproszkowany tyto\u0144 na dw\u00f3r Katarzyny Medycejskiej jako lek na migren\u0119. By\u0142 to prze\u0142omowy moment dla popularyzacji tabaki w europejskich elitach. Od jego nazwiska wzi\u0119\u0142a si\u0119 botaniczna nazwa ro\u015bliny Nicotiana tabacum, a potem alkaloid nikotyna.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czy tabaka jest mniej szkodliwa ni\u017c papierosy?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Nie. Tabaka nie zawiera dymu i smo\u0142y, ale dostarcza nikotyn\u0119 i specyficzne tytoniowo-nitrozoaminy (TSNA). Wed\u0142ug IARC Monographs Vol. 89 wszystkie formy tytoniu bezdymnego, w tym snuff, s\u0105 zaklasyfikowane jako rakotw\u00f3rcze dla cz\u0142owieka (Grupa 1). Boffetta i wsp. wykazali podwy\u017cszone ryzyko raka jamy ustnej i trzustki.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Co to jest \u015awi\u0119toja\u0144ska Tabaka?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"\u015awi\u0119toja\u0144ska Tabaka to coroczna kaszubska ceremonia organizowana w okolicach Wie\u017cycy w okresie przesilenia letniego (21-24 czerwca). \u0141\u0105czy wyb\u00f3r Mistrza \u015awiata w Za\u017cywaniu Tabaki, koncerty zespo\u0142\u00f3w ludowych, jarmark r\u0119kodzie\u0142a oraz wsp\u00f3lne za\u017cycie tabaki o okre\u015blonej godzinie.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Jak prawid\u0142owo za\u017cy\u0107 tabak\u0119 bez kichania?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Trzy etapy: szczypta na grzbiet d\u0142oni, delikatne wci\u0105gni\u0119cie po\u0142owy porcji ka\u017cd\u0105 dziurk\u0105 nosa osobno, brak kichni\u0119cia. Klucz to delikatno\u015b\u0107: zbyt mocne wci\u0105gni\u0119cie wprowadza tabak\u0119 za g\u0142\u0119boko do gard\u0142a, wywo\u0142uj\u0105c odruch. Cel to osadzenie proszku w przedsionku nosa.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czy tabaka konopna bez tytoniu jest legalna w Polsce?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Tak. Hemp snuff i CBD snuff bez tytoniu i bez nikotyny, oparte o konopie z THC poni\u017cej 0,3%, s\u0105 legalne zgodnie z ustaw\u0105 z 29 lipca 2005 roku. Klasyfikowane s\u0105 jako suplementy zio\u0142owe, nie podlegaj\u0105 akcyzie tytoniowej ani ustawowemu ograniczeniu wiekowemu 18+.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Jaki jest najs\u0142ynniejszy producent tabaki w Europie?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Najstarszy europejski producent tabaki to brytyjski Wilsons of Sharrow z Sheffield, dzia\u0142aj\u0105cy nieprzerwanie od 1737 roku. Najwi\u0119kszy europejski producent obecnie to bawarski P\u00f6schl Tabak, za\u0142o\u017cony w 1902 roku. W Polsce tradycj\u0119 podtrzymuj\u0105 kaszubscy rzemie\u015blnicy oraz dawne marki Gda\u0144ska i Mazurska.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czy w XVIII wieku w Polsce produkowano tabak\u0119?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Tak. W 1704 roku August II Mocny nada\u0142 magistratowi Sandomierza przywilej na produkcj\u0119 tabaki, zak\u0142adaj\u0105c pierwsz\u0105 oficjaln\u0105 manufaktur\u0119. W kolejnych dekadach powsta\u0142y wytw\u00f3rnie w Warszawie, Poznaniu i Kielcach. Polska eksportowa\u0142a tabak\u0119 do Rosji i Prus.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Jakie s\u0105 ryzyka zdrowotne tabaki konopnej z CBD?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Tabaka konopna z CBD nie zawiera nikotyny ani TSNA, ale jako sucha forma do wci\u0105gania obci\u0105\u017ca \u015bluz\u00f3wk\u0119 nosa py\u0142em ro\u015blinnym. Brakuje d\u0142ugoterminowych bada\u0144 klinicznych. Z punktu widzenia obecnej wiedzy ryzyko jest istotnie ni\u017csze ni\u017c dla tabaki tytoniowej, ale nieznane w d\u0142u\u017cszej perspektywie.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czy tabak\u0119 mo\u017cna u\u017cywa\u0107 w ci\u0105\u017cy?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Nie. Tabaka tytoniowa zawiera nikotyn\u0119, kt\u00f3ra przechodzi przez \u0142o\u017cysko i zwi\u0119ksza ryzyko niskiej masy urodzeniowej oraz przedwczesnego porodu. Tabaka konopna z CBD nie ma bada\u0144 nad bezpiecze\u0144stwem w ci\u0105\u017cy. WHO i polskie rekomendacje pediatryczne odradzaj\u0105 wszystkie wyroby tytoniowe i konopne kobietom w ci\u0105\u017cy i karmi\u0105cym.\"}}]},{\"@type\":\"Product\",\"@id\":\"https:\/\/ubucha.pl\/sool-cbd-5\/#product\",\"name\":\"SOOL CBD 5%\",\"description\":\"Olejek CBD 5% w wersji premium z pe\u0142nym spektrum kannabinoid\u00f3w. Idealny dla pocz\u0105tkuj\u0105cych u\u017cytkownik\u00f3w CBD szukaj\u0105cych \u0142agodnego wprowadzenia.\",\"image\":\"https:\/\/ubucha.pl\/wp-content\/uploads\/sool-cbd-5.jpg\",\"brand\":{\"@type\":\"Brand\",\"name\":\"SOOL\"},\"offers\":{\"@type\":\"Offer\",\"url\":\"https:\/\/ubucha.pl\/sool-cbd-5\/\",\"priceCurrency\":\"PLN\",\"price\":\"76\",\"availability\":\"https:\/\/schema.org\/InStock\",\"seller\":{\"@id\":\"https:\/\/ubucha.pl\/#organization\"}}},{\"@type\":\"Product\",\"@id\":\"https:\/\/ubucha.pl\/sool-cbd-10\/#product\",\"name\":\"SOOL CBD 10%\",\"description\":\"Mocniejszy wariant olejku SOOL z 10% zawarto\u015bci\u0105 CBD. Polecany dla os\u00f3b z wi\u0119ksz\u0105 tolerancj\u0105 lub szukaj\u0105cych intensywniejszego dzia\u0142ania kannabinoid\u00f3w.\",\"image\":\"https:\/\/ubucha.pl\/wp-content\/uploads\/sool-cbd-10.jpg\",\"brand\":{\"@type\":\"Brand\",\"name\":\"SOOL\"},\"offers\":{\"@type\":\"Offer\",\"url\":\"https:\/\/ubucha.pl\/sool-cbd-10\/\",\"priceCurrency\":\"PLN\",\"price\":\"99\",\"availability\":\"https:\/\/schema.org\/InStock\",\"seller\":{\"@id\":\"https:\/\/ubucha.pl\/#organization\"}}},{\"@type\":\"Product\",\"@id\":\"https:\/\/ubucha.pl\/cannova-cbg-15\/#product\",\"name\":\"Cannova CBG 15%\",\"description\":\"Specjalistyczny olejek z kannabigerolem (CBG) o st\u0119\u017ceniu 15%. CBG to matka kannabinoid\u00f3w, coraz cz\u0119\u015bciej wybierana przez koneser\u00f3w.\",\"image\":\"https:\/\/ubucha.pl\/wp-content\/uploads\/cannova-cbg-15.jpg\",\"brand\":{\"@type\":\"Brand\",\"name\":\"Cannova\"},\"offers\":{\"@type\":\"Offer\",\"url\":\"https:\/\/ubucha.pl\/cannova-cbg-15\/\",\"priceCurrency\":\"PLN\",\"price\":\"240\",\"availability\":\"https:\/\/schema.org\/InStock\",\"seller\":{\"@id\":\"https:\/\/ubucha.pl\/#organization\"}}},{\"@type\":\"Product\",\"@id\":\"https:\/\/ubucha.pl\/mars-susz-cbd-9\/#product\",\"name\":\"Mars Susz CBD 9%\",\"description\":\"Wysokiej jako\u015bci susz konopny CBD 9% w atrakcyjnej cenie. Doskona\u0142y do herbat zio\u0142owych, wapowania w wapotanach lub aromaterapii.\",\"image\":\"https:\/\/ubucha.pl\/wp-content\/uploads\/mars-susz-cbd-9.jpg\",\"brand\":{\"@type\":\"Brand\",\"name\":\"Mars\"},\"offers\":{\"@type\":\"Offer\",\"url\":\"https:\/\/ubucha.pl\/mars-susz-cbd-9\/\",\"priceCurrency\":\"PLN\",\"price\":\"59\",\"availability\":\"https:\/\/schema.org\/InStock\",\"seller\":{\"@id\":\"https:\/\/ubucha.pl\/#organization\"}}}]}<\/script><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Eine umfassende Geschichte des Schnupftabaks, von den mesoamerikanischen Indianern \u00fcber die europ\u00e4ischen Barockh\u00f6fe bis hin zum kaschubischen Johannis-Schnupftabak. Zeitgen\u00f6ssische Schnupftabaksorten, Gesundheitsrisiken, CBD-Hanf-Schnupftabak und polnische Regulierungen im Jahr 2026.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":52580,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[474],"tags":[],"class_list":["post-52579","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tabaka"],"blocksy_meta":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52579","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=52579"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52579\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":66627,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52579\/revisions\/66627"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media\/52580"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=52579"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=52579"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ubucha.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=52579"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}